Δήμητρα Σιατερλή

Η Δήμητρα Σιατερλή γεννήθηκε στο Άργος της Πελοποννήσου το 1952. Από το 1971 έως το 1977 σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Μπολόνια, όπου πήρε πτυχίο Ζωγραφικής το 1975 και ολοκλήρωσε σπουδές Διακόσμησης το 1977. Από το 1975 έως το 1977 μια υποτροφία του ΕΟΜΜΕΧ, του ελληνικού οργανισμού για τις μικρές επιχειρήσεις και τη χειροτεχνία, στήριξε τη δουλειά της σε νέες τεχνικές χαρακτικής, και αφοσιώθηκε στη χαλκογραφία. Τα ίδια χρόνια δούλεψε στο εργαστήριο του χαράκτη Pino Pandolfini, ο οποίος αργότερα έγινε σύζυγός της.

Το 1977 επέστρεψε στην Ελλάδα και ίδρυσε με τον Pandolfini το Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών. Από το 1983 δημιούργησε εικαστικές επεμβάσεις στον χώρο: κατασκευές, γλυπτά και περφόρμανς σε συνδυασμό με ήχο και ποίηση. Το 1989 ήταν ιδρυτικό μέλος της ομάδας Κέντρο Χαρακτικής, και από το 1991 άρχισε να δημιουργεί εκδόσεις τέχνης και εικονογραφήσεις βιβλίων. Δίδαξε Χαρακτική και Έντυπη Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας από το 2010 έως το 2016. Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Χαρακτών, και η Νομαρχία Αργολίδας της απένειμε το Βραβείο Πολιτισμού το 2004 και ξανά το 2008. Έργα της βρίσκονται σε συλλογές όπως η Εθνική Πινακοθήκη και η Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων.

Η Σιατερλή δουλεύει χαρακτική, εγκαταστάσεις και επίπεδα γλυπτά, και κόβει και χαράζει τις μήτρες της σε ξύλο, ψευδάργυρο, χαλκό, σίδηρο και λινόλεουμ. Σε συνέντευξη στο CultureNow το 2026 περιέγραψε δύο στάδια: πρώτα μια μακριά, πειραματική σχέση με τη μήτρα· μετά, με τα αντίτυπα, μια νέα σχέση με το χρώμα, το χαρτί και το τύπωμα. Γι’ αυτό παρουσιάζει τη μήτρα και το τύπωμά της ισότιμα, και πολλές μήτρες εμφανίζονται ως αυτόνομα έργα. Οι «Πιθανές Νήσοι», μια έγχρωμη χαλκογραφία του 1991, είναι ένα από τα χαρακτικά της.

Ο ιστός της αράχνης διατρέχει το έργο της από το 1983. Τον έχει προσεγγίσει ως τον μύθο της Αράχνης που προκαλεί την Αθηνά, ως παγίδα, ως πολεοδομική κάτοψη και ως δίκτυο αλληλεγγύης, διαλέγοντας σχοινιά, κλωστές ραπτικής, δέρματα, υφάσματα ή σύρματα ανάλογα με κάθε ιδέα. Η ατομική της έκθεση του 1995 στη Γκαλερί 7 στην Αθήνα πήρε τον τίτλο της από μια φράση που αποδίδει στον Πλάτωνα: «Ιστός ψυχοδιάβατος πλεκτάνην εαυτώ δαιδαλεύεται». Δύο μικρές χαλκογραφίες της ίδιας χρονιάς, η «Φιάλη κλειστή» και η «Φιάλη ανοιχτή», ανήκουν στη Συλλογή Σωτήρη Φέλιου. Η αναδρομική έκθεση «Συνεκτικά Δίκτυα» το 2026 στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, σε επιμέλεια της Βάσιας Μαγουλά, περιλάμβανε έναν ιστό από λεπτά χάλκινα νήματα και τις «Σκιές», μια παράταξη από διάτρητες ξύλινες μορφές παιδιών και εφήβων.

Η πορεία της Σιατερλή συνδέει την ελληνική χαρακτική με τη ζωή ενός εργαστηρίου. Το Κέντρο Χαρακτικής Αθηνών, που συνίδρυσε το 1977, συνεχίζει ως αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με δικό του εκθεσιακό χώρο, το ETCH INK. Για μια πρώτη δραστηριότητα, ανοίξτε τη σελίδα της Συλλογής Φέλιου για τη «Φιάλη κλειστή», μια χαλκογραφία του 1995 μόλις 19 × 6 εκ. Ονομάστε τρία πράγματα στα ελληνικά: η μήτρα, το τύπωμα, το χαρτί. Έπειτα φτιάξτε δύο δικές σας προτάσεις με το «πρώτα» και το «μετά»: «Πρώτα δουλεύει τη μήτρα. Μετά έρχεται το τύπωμα.» Αυτές οι προτάσεις εξάσκησης ακολουθούν τη γενική της περιγραφή της χαρακτικής και δεν περιγράφουν τεκμηριωμένα πώς φτιάχτηκε αυτό το συγκεκριμένο χαρακτικό.

• Στα ελληνικά, η λέξη «μήτρα» σημαίνει και χαρακτική πλάκα και το όργανο της κύησης, και έτσι η εικόνα της μήτρας ως μάνας έχει διπλό νόημα.
• Συχνά εκθέτει μια χαρακτική μήτρα δίπλα στο τύπωμά της ως έργο ίσης αξίας.
• Οι δύο «Φιάλες» της στη Συλλογή Φέλιου έχουν διαστάσεις μόλις 19 × 6 εκ. η καθεμία.
• Η έκθεσή της το 2026 στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων κάλυψε έργα από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα.