Ελένη Τσαλιγοπούλου

Η Ελένη Τσαλιγοπούλου γεννήθηκε στις 11 Απριλίου 1963 στη Νάουσα της Ημαθίας, στην Κεντρική Μακεδονία, και μεγάλωσε εκεί. Άρχισε να τραγουδά επαγγελματικά το 1985. Δύο χρόνια αργότερα η πορεία της πέρασε σε πανελλήνια σκηνή. Το 1987 ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις την κάλεσε να εμφανιστεί στον αθηναϊκό μουσικό χώρο «Σείριος» ως ερμηνεύτρια τραγουδιών του Σταμάτη Σπανουδάκη. Το ίδιο καλοκαίρι ακολούθησε τον Γιώργο Νταλάρα σε μεγάλη περιοδεία σε Ελλάδα, Ευρώπη και Αμερική. Ο πρώτος της δίσκος, «Σώπα κι άκουσε», κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά από τη Lyra, με τραγούδια του Γιώργου Ζήκα και με τη συμμετοχή του Νταλάρα.

Ο δίσκος «Κορίτσι και γυναίκα», που κυκλοφόρησε από τη Lyra στα τέλη του 1989 σε μουσική του Γιώργου Ανδρέου, έκανε τη φωνή της ευρέως γνωστή. Στη δεκαετία του 1990 έγινε ένα από τα οικεία ονόματα του νέου έντεχνου τραγουδιού, με δίσκους όπως η «Αρζεντίνα» το 1996 και το «Στην εποχή του ονείρου» το 1998. Σε συνέντευξη του 2018 είπε ότι ξεκίνησε τραγουδώντας σμυρναίικα, λαϊκά και ρεμπέτικα, αν και τα περισσότερα που έχει ηχογραφήσει γέρνουν προς την ποπ. Μεταγενέστεροι δίσκοι είναι το «Των φίλων τα σπίτια», ένα άλμπουμ με 16 τραγούδια του 2018, και το «Ο δικός μου Απόστολος Καλδάρας», που κυκλοφόρησε από τη Minos-EMI το 2023.

Η Τσαλιγοπούλου είναι πάνω απ’ όλα ερμηνεύτρια: διαλέγει τραγούδια, τα πλάθει με τη φωνή της και τους δίνει νέα ζωή στη σκηνή. Το «Κορίτσι και γυναίκα» ένωσε έναν ανάλαφρο ακουστικό ήχο από κιθάρες, σαντούρι, κλαρίνο και έγχορδα με τις μελωδίες του Γιώργου Ανδρέου και παραμένει ο πιο γνωστός πρώιμος δίσκος της. Το 2005 κυκλοφόρησε το «Αγαπημένο μου ημερολόγιο…», μια ζωντανή ηχογράφηση από τις παραστάσεις της με τίτλο «Της Ελενίτσας», από το τρυφερό υποκοριστικό που χρησιμοποιούν πολλοί ακροατές γι’ αυτήν. Τα 26 κομμάτια του ανακατεύουν παραδοσιακά τραγούδια, όπως η «Νεραντζούλα» και η «Πέρδικα», με παλιότερα λαϊκά τραγούδια, κοντά στο ρεπερτόριο από το οποίο ξεκίνησε.

Στο «Των φίλων τα σπίτια» (2018) έγραψε και μουσική για αρκετά τραγούδια, μαζί με τον Σπύρο Χατζηκωνσταντίνου, ενώ ποιητές και τραγουδοποιοί όπως ο Κώστας Λειβαδάς έδωσαν στίχους. Είπε σε συνέντευξη ότι δεν θεωρεί τον εαυτό της συνθέτρια, αλλά ότι μετά από περισσότερα από τριάντα χρόνια τραγουδιού έχει έναν δικό της μουσικό κώδικα. Ο δίσκος του 2023 επιστρέφει στον λαϊκό συνθέτη Απόστολο Καλδάρα, με νέες εκτελέσεις διάσημων τραγουδιών, όπως η «Φαντασία», αλλά και λιγότερο γνωστών. Στο σημείωμα του δίσκου περιέγραψε φίλους γύρω από ένα τραπέζι δίπλα στο τζάκι και έπειτα μια ηχογράφηση στο στούντιο από τον Γιώργο Ανδρέου «χωρίς μετρονόμο», όλοι μαζί.

Η Τσαλιγοπούλου ανήκει στη γενιά που κράτησε ζωντανό το έντεχνο τραγούδι στη δεκαετία του 1990 και ακόμη κρατά παλιά λαϊκά και παραδοσιακά τραγούδια στις συναυλίες της. Έχει ονομάσει τη Μαρίκα Νίνου αγαπημένη της τραγουδίστρια και μία από τις ηρωίδες της. Δοκιμάστε μια μικρή άσκηση ακρόασης: βάλτε τη «Νεραντζούλα» από το «Αγαπημένο μου ημερολόγιο…» και έπειτα μια άλλη ηχογράφηση του ίδιου παραδοσιακού τραγουδιού. Τα παραδοσιακά τραγούδια έχουν συχνά πολλές τοπικές εκδοχές, άρα δεν υπάρχει μία μόνο σωστή. Γράψτε μία πρόταση στα ελληνικά για ό,τι προσέχετε, για παράδειγμα «Η φωνή είναι ζωντανή», και έπειτα πείτε μία διαφορά: «η διαφορά είναι στον ρυθμό». Αυτές είναι δικές μας προτάσεις εξάσκησης, όχι στίχοι.

• Πολλοί ακροατές τη λένε «Ελενίτσα»· η Δήμητρα Γαλάνη τής είπε κάποτε ότι και στα ογδόντα της Ελενίτσα θα είναι.
• Μόλις δύο χρόνια μετά το επαγγελματικό ξεκίνημά της, ο Μάνος Χατζιδάκις την κάλεσε να τραγουδήσει στον «Σείριο» το 1987.
• Έχει πει ότι συνήθως βγάζει τα ψηλά τακούνια της κατά τη διάρκεια της συναυλίας και το κοινό πια το περιμένει.
• Ο δίσκος της για τον Καλδάρα ηχογραφήθηκε στο στούντιο με όλους μαζί, χωρίς μετρονόμο.