Γιώργος Νταλάρας

Ο Γιώργος Νταλάρας γεννήθηκε στην Κοκκινιά του Πειραιά στις 29 Σεπτεμβρίου 1949. Ο πατέρας και ο παππούς του ήταν μουσικοί και τα πρώτα ακούσματά του περιλάμβαναν λαϊκά, ρεμπέτικα και παραδοσιακά τραγούδια. Άρχισε να εμφανίζεται δημόσια ως τραγουδιστής και κιθαρίστας στην εφηβεία. Ο ομώνυμος δίσκος του κυκλοφόρησε το 1969, ανοίγοντας μια δισκογραφική πορεία στενά συνδεδεμένη με τον Σταύρο Κουγιουμτζή, τον Απόστολο Καλδάρα και τον Μίκη Θεοδωράκη.

Η Μικρά Ασία, που κυκλοφόρησε το 1972 με τη Χάρις Αλεξίου, μίλησε για την καταστροφή του 1922 και τις συνέπειές της μέσα από τη μουσική του Καλδάρα και τους στίχους του Πυθαγόρα. Το 1975 ο διπλός δίσκος 50 χρόνια ρεμπέτικο τραγούδι έφερε παλιότερο αστικό ρεπερτόριο σε νέους ακροατές. Ο Νταλάρας συνέχισε να εναλλάσσει τα καινούργια τραγούδια με σχέδια που επέστρεφαν σε προηγούμενες περιόδους της ελληνικής μουσικής.

Η συναυλιακή του δράση επεκτάθηκε σε μεγάλους χώρους και ορχηστρικές συνεργασίες. Συμμετείχε στη συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας στην Αθήνα το 1988 και άρχισε να συνεργάζεται με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 1994. Παράλληλα στήριξε συναυλίες και εκστρατείες για τους πρόσφυγες. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ τον όρισε Πρέσβη Καλής Θέλησης στις 5 Οκτωβρίου 2006. Το επίσημο αρχείο του καταγράφει ηχογραφήσεις, μουσικούς και συναυλιακά σχέδια μιας ενεργής διαδρομής, πέρα από τους αριθμούς πωλήσεων.

Η συμβολή του Νταλάρα περιλαμβάνει την επιλογή, την ερμηνεία και την παρουσίαση ρεπερτορίου διαφορετικών γενεών Ελλήνων συνθετών. Η Μικρά Ασία συνδέει τις επιμέρους φωνές με έναν κύκλο για τον ξεριζωμό και την ιστορική μνήμη. Το τραγούδι μαζί με τη Χάρις Αλεξίου έχει σημασία δίπλα στη μουσική του Απόστολου Καλδάρα και τους στίχους του Πυθαγόρα: πρόκειται για συνεργασία, όχι για δίσκο γραμμένο ολόκληρο από τον ερμηνευτή.

Τα 50 χρόνια ρεμπέτικο τραγούδι, του 1975, επέστρεψαν σε ηχογραφήσεις της περιόδου 1920–1955, συγκεντρώνοντας γνωστά και λιγότερο οικεία ρεμπέτικα για μεταγενέστερους ακροατές. Ο διπλός δίσκος Latin, του 1987, διερεύνησε μια άλλη μουσική σχέση. Ο πρώτος δίσκος περιέχει τραγούδι στα ισπανικά και στα πορτογαλικά· ο δεύτερος ελληνικά ελαφρά λαϊκά τραγούδια με λατινικές επιρροές. Συμμετείχε ο κιθαρίστας Al Di Meola. Για γλωσσική εξάσκηση χρειάζεται επομένως έλεγχος της γλώσσας κάθε κομματιού.

Το Στα τραγούδια που σου γράφω, του 2004, επέστρεψε στο σύγχρονο λαϊκό μέσα από πολλούς συνθέτες. Το ομώνυμο τραγούδι έχει μουσική Αντώνη Βαρδή και στίχους Μάνου Τσιλιμίδη. Σε συνέντευξη του 2020 ο Νταλάρας περιέγραψε την πρόβα ως συλλογική μουσική δουλειά, με έμφαση στην ισορροπία οργάνων και φωνής. Αυτή η πρακτική προσοχή εξηγεί το σταθερό ενδιαφέρον του για τα σύνολα, τις ενορχηστρώσεις και την προσεκτική ακρόαση.

Βρείτε το επίσημο βίντεο Στα τραγούδια που σου γράφω στο κανάλι του καλλιτέχνη. Κυκλώστε το γράφω στον τίτλο και αναγνωρίστε σε ποιον αναφέρεται το σου. Ακούστε ένα μικρό μέρος μέχρι να αναγνωρίσετε τη φράση του τίτλου και γράψτε το δικό σας μήνυμα, όπως Σου γράφω ένα μήνυμα. Πείτε το αργά και μετά με φυσική ταχύτητα ομιλίας. Έπειτα χρησιμοποιήστε τις λέξεις πρόβα, μπάντα και ρυθμός από το προσαρμοσμένο κείμενο για να περιγράψετε τη συνεργασία των μουσικών. Η φράση της συνέντευξης δίνει έναν ακόμη χρήσιμο ενεστώτα: είμαστε. Οι μικρές αυτές εργασίες συνδέουν το ηχογραφημένο ελληνικό τραγούδι με την καθημερινή επικοινωνία. Για συνέχεια, επιλέξτε συγκεκριμένο ελληνόγλωσσο κομμάτι· το Latin περιέχει επίσης ισπανικές και πορτογαλικές ερμηνείες.

• Ο διπλός δίσκος 50 χρόνια ρεμπέτικο τραγούδι κυκλοφόρησε το 1975, επιστρέφοντας στο ρεπερτόριο του 1920–1955.
• Το Latin περιέχει ισπανικές, πορτογαλικές και ελληνικές ερμηνείες· ο τίτλος του δεν δηλώνει μία μόνο γλώσσα.
• Η Ύπατη Αρμοστεία όρισε τον Νταλάρα Πρέσβη Καλής Θέλησης στις 5 Οκτωβρίου 2006.