Ελένη Δήμου

Η Ελένη Δήμου λέει ότι μεγάλωσε τραγουδώντας. Σε συνέντευξη του 2019 στην αθηναϊκή εφημερίδα ΑΜΑΡΥΣΙΑ θυμήθηκε ότι η μητέρα της είχε πολύ ωραία φωνή και ότι, μαθήτρια του Δημοτικού, είχε ένα μικρό ραδιόφωνο στο αυτί και ζητούσε συχνά άδεια να βγει στην αυλή για να ακούσει μουσική. Αργότερα σπούδασε στο Ωδείο Αθηνών, με μαθήματα ορθοφωνίας και σολφέζ. Ο ηθοποιός Δημήτρης Χορν, φίλος της οικογένειας, την πρότεινε στον συνθέτη Μάνο Χατζιδάκι.

Το ξεκίνημά της ήρθε σε μια βραδιά για νέους δημιουργούς στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, σε ζωντανή μετάδοση από το Τρίτο Πρόγραμμα της ελληνικής ραδιοφωνίας, όπου τραγούδησε με τον Δημήτρη Λέκκα. Θυμάται ότι έτρεμε από το τρακ. Το νευρικό βιμπράτο άρεσε στον Χατζιδάκι, που τη σύγκρινε με την Πορτογαλίδα τραγουδίστρια του φάδο Αμάλια Ροντρίγκες. Έπειτα υπέγραψε το πρώτο της δισκογραφικό συμβόλαιο, με τη Minos, και πήρε μέρος στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης δύο συνεχόμενες χρονιές: τρίτο βραβείο το 1980 με το «Αν η καρδιά σου» και πρώτο βραβείο το 1981 με το «Μια αγάπη σαν κι αυτή».

Τις επόμενες δεκαετίες ηχογράφησε πολλούς δίσκους. Σήμερα επιλέγει λίγες εμφανίσεις, συνήθως σε μικρές μουσικές σκηνές, γιατί, όπως εξηγεί, θέλει να νιώθει καλά στη σκηνή και ποτέ να μη βαριέται. Σε μια περίοδο μακριά από τη μουσική έγραψε και ένα μυθιστόρημα, το «Όσα δεν είπαμε», από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Οι δίσκοι της Δήμου ανήκουν κυρίως στο ελληνικό ελαφρό τραγούδι των δεκαετιών του 1980 και του 1990: ερωτικά τραγούδια με δυνατές μελωδίες, ερμηνευμένα με βαθιά φωνή και ένα αναγνωρίσιμο ελαφρύ γρέζι. Έχει πει ότι, επειδή έλεγε ερωτικά τραγούδια, την αποκαλούσαν «θηλυκό Πάριο», από τον τραγουδιστή Γιάννη Πάριο, και ότι επέλεξε να μην ακολουθήσει τον δρόμο της λαϊκής τραγουδίστριας.

Ο πρώτος της δίσκος, «Έχω φίλους» (1982), περιείχε πέντε τραγούδια του Γιάννη Ζουγανέλη. Το 1986 συνεργάστηκε με τον Λάκη Παπαδόπουλο στο «Κατά βάθος… αλεπού». Το 1988 ήρθε το «Προσωπικά», σε μουσική του Γιάννη Σπανού· ο συνθέτης τής εμπιστεύτηκε αργότερα και δεύτερο δίσκο με τραγούδια του, το «Άκου λοιπόν». Ο πιανίστας Στέφανος Κορκολής έχει θυμηθεί ότι τη δεκαετία του 1980 η Δήμου τον πήγε να γνωρίσει τον Σπανό, για να προτείνει ενορχηστρώσεις για το «Προσωπικά». Το 1990 τραγούδησε το «Μια στιγμή πανικού» με τον Διονύση Τσακνή.

Τίτλοι από την πορεία της, όπως «Προσωπικά», «Η ζωή είναι γυναίκα» και «Αντιθέσεις», είναι σύντομοι και καθαροί, και γι’ αυτό αποτελούν πρακτική πρώτη επαφή με ελληνικές λέξεις. Τον Οκτώβριο του 2019 παρουσίασε διαδικτυακά τρία νέα τραγούδια, το «Κόσμε», το «7 γραμμάρια» και το «Selfie», και τα περιέγραψε ως προάγγελο ενός βινυλίου.

Τα τραγούδια της Δήμου παραμένουν μέρος του ελληνικού ραδιοφώνου, των τηλεοπτικών αφιερωμάτων και των μουσικών βραδιών. Το 2020 τραγούδησε το «Προσωπικά» και το «Τραγούδι γενεθλίων» σε εκπομπή του MEGA με παρουσιαστή τον Στέφανο Κορκολή. Τον Δεκέμβριο του 2022 ξεκίνησε ένα μεγάλο αφιέρωμα στον Γιάννη Σπανό, «Τα τραγούδια λένε πάντα την αλήθεια», στη μουσική σκηνή Σφίγγα στην Αθήνα, που συνεχίστηκε και τον Ιανουάριο του 2023.

Για όσους μαθαίνουν ελληνικά: ακούστε μια ηχογράφηση του «Προσωπικά» και γράψτε τον τίτλο. Μετά φτιάξτε δύο προτάσεις για μια μέρα ηχογράφησης: «Σήμερα τραγουδώ» και «Σήμερα ηχογραφώ ένα τραγούδι». Προσέξτε τη διαφορά: το «τραγουδώ» είναι αυτό που κάνει η φωνή, ενώ το «ηχογραφώ» σημαίνει ότι κρατάμε τον ήχο σε μια ηχογράφηση.

• Όταν ο Χατζιδάκις τη σύγκρινε με την Αμάλια Ροντρίγκες, έψαξε δίσκους της στα δισκοπωλεία της Αθήνας και διαπίστωσε ότι οι φωνές τους έμοιαζαν πράγματι.
• Κέρδισε βραβεία στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης δύο συνεχόμενες χρονιές: το τρίτο το 1980 και το πρώτο το 1981.
• Εκτός από το τραγούδι, έχει γράψει ένα μυθιστόρημα, το «Όσα δεν είπαμε».
• Σε τηλεοπτική συνέντευξη του 2024 είπε ότι ο μεγαλύτερος φόβος ενός καλλιτέχνη είναι να χάσει τη φωνή του· εκείνη την προστατεύει αποφεύγοντας το αλκοόλ και το τσιγάρο.