Nikos Dimou

Nikos Dimou werd in 1935 in Athene geboren en rondde in 1954 het Athens College af. Hij studeerde filosofie aan de universiteit van München en Engelse en Franse literatuur. Zijn werk liep van reclame en journalistiek tot televisie, radio en fotografie. Hij schreef over computers en auto’s, maar ook over literatuur en filosofie. Poëzie, proza, essays en satire horen bij dezelfde brede schrijversloopbaan. Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας (Het ongeluk Griek te zijn) verscheen in 1975 bij Ikaros en werd zijn bekendste boek.

Ook zijn eigen leven werd een langdurig literair project. Vier delen rond straten waar hij woonde kwamen in 2004 samen als Οι δρόμοι μου (Mijn straten). Een uitgebreide Patakis-editie volgde in 2015. In zijn eigen ERT-tekst legt hij uit dat de autobiografie vijftien jaar kostte en begon met losse persoonlijke verhalen. Het Benaki Museum wijdde in 2015 een tentoonstelling en catalogus aan zijn veelzijdige werk, waarin schrijven, fotografie en omroep samenkwamen. Latere boeken zijn Μικρό εγχειρίδιο ορθολογισμού (και ανορθολογισμού) (Klein handboek voor rationalisme en irrationalisme, 2016) en Η αντίσταση στον Δαρβίνο και άλλα 13 ετερόδοξα κείμενα (Verzet tegen Darwin en dertien andere heterodoxe teksten, 2024).

Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας (Het ongeluk Griek te zijn, 1975) gebruikt korte genummerde overwegingen in plaats van een doorlopend verhaal. Het begint bij de afstand tussen verlangen en werkelijkheid en gaat daarna over Griekse zelfbeelden, mythen en angsten. De opdracht aan Emmanouil Roidis plaatst het boek in een traditie die openbare zekerheden aanvecht. De stellingen zijn schrijversargumenten om te beamen of te bestrijden, geen neutrale beschrijvingen van iedere Griek. Μικρό εγχειρίδιο ορθολογισμού (και ανορθολογισμού) (Klein handboek voor rationalisme en irrationalisme, 2016) presenteert kritisch denken als oefenbare methode, geen geërfde leer.

Οι δρόμοι μου (Mijn straten, verzameld 2004, uitgebreid 2015) verschuift van publiek debat naar persoonlijke ervaring. Straten ordenen herinneringen, maar Dimou beschrijft een innerlijk verslag, geen gebeurtenissenlijst. Jeugd tijdens de bezetting, studie in Duitsland, werk en schrijven vormen hetzelfde herinnerde leven. Je kunt een plaats gebruiken om je eigen herinnering te beginnen. Kies een jeugdstraat, begin Όταν ήμουν παιδί… (Toen ik een kind was…) en voeg toe waar je woonde en hoe je naar school ging. Drie eigen zinnen vormen een haalbare eerste autobiografische alinea.

Dimous werk is beschikbaar via uitgevers, omroeparchieven en de Benaki-catalogus. ERT’s pagina Νίκος Δήμου: μια ζωή πιο αληθινή από μυθιστόρημα (Nikos Dimou: een leven echter dan een roman) bevat zijn eigen verslag over Οι δρόμοι μου (Mijn straten). Lees het korte begin en maak een herinneringskaart. Gebruik Όταν ήμουν παιδί… (Toen ik een kind was…), voeg Έμενα… (Ik woonde…) en Πήγαινα στο σχολείο… (Ik ging naar school…) toe. Kies een foto of straat als geheugensteun. Lees je drie zinnen voor en vraag iemand Πού έμενες; (Waar woonde je?). Zo oefen je persoonlijk verleden zonder de hele autobiografie.

• Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας uit 1975 is opgedragen aan Emmanouil Roidis.
• Zijn autobiografie groeide uit vier delen rond vroegere woonstraten.
• Het Benaki Museum presenteerde in 2015 zijn teksten en foto’s samen.