Rena Kyriakou

Rena Kyriakou werd op 25 februari 1917 in Heraklion geboren. Op 31 december 1923 trad ze als zesjarige op in de Atheense Parnassoszaal met eigen composities. Haar vroege publieke identiteit verbond dus spelen en muziek schrijven. Studies in Wenen en Parijs ontwikkelden beide vaardigheden.

In 1930 ging ze naar het Parijse conservatorium, studeerde piano bij Isidor Philipp en kreeg opleiding in harmonie en compositie, onder anderen van Henri Büsser. Ze won de eerste pianoprijs en begon een internationale loopbaan. Eigen werken stonden naast gevestigd repertoire, soms als toegift. Later kregen Mendelssohn, Chabrier en Albéniz bijzondere aandacht in haar Vox-opnamen, naast Soler en Field.

In 1943 speelde ze de solopartij bij de première van haar Pianoconcert op. 18 met het Staatsorkest van Athene onder Theodoros Vavayannis. In 1954 speelde ze het opnieuw in Genève onder Jean Meylan. Haar muziekleven omvatte ook lesgeven en jurywerk. Ze overleed in augustus 1994 in Moschato. Het Historisch Museum van Kreta en de Lilian Voudouri Muziekbibliotheek bewaren partituren en documenten waarmee haar loopbanen als uitvoerder en componist samen kunnen worden bestudeerd.

Kyriakous catalogus bevat kleine pianowerken met uiteenlopende titels en karakters: Tango en Kloster (Klooster), beide uit 1928; Les cloches (De klokken) en Burlesque nr. 2 uit 1935; Perpetuum Mobile (Voortdurende beweging) uit 1940. Componeren begeleidde haar ontwikkeling aan het klavier. Het Pianoconcert op. 18 vergroot de schaal tot dialoog tussen solist en orkest.

De gepubliceerde partituur dateert het concert op 1938–1940; de première volgde in 1943. Modern onderzoek bekijkt veranderende structuren en de balans tussen piano en orkest, naast de omstandigheden voor een componerende vrouw in het Griekse muziekleven. Latere vertolkers, onder wie Efi Agrafioti, keerden naar het werk terug. Haar herinneringen belichten onderwijs gericht op het zoeken naar klank.

Opnamen bewaren Kyriakous interpretaties van andere componisten. Vox-uitgaven met Chabrier bevatten Aubade en Caprice en noemen Kyriakou uitdrukkelijk als pianiste. Een luisteraar volgt beweging, volume en stilte zonder woorden. Eigen manuscripten en commerciële platen bieden aanvullende ontmoetingen: met muziek die ze schiep en met muziek die ze vertolkte door aanslag, tijdsverdeling en frasering.

Griekse archieven, onderzoek en uitvoeringen houden beide loopbanen zichtbaar. Haar partituren zijn te verkennen via het digitale depot van de Muziekbibliotheek; opnamecatalogi benoemen gespeelde werken. Kies voor een korte taak haar Chabrier-opname Aubade of Caprice en luister naar twee korte delen. Noteer met de bewerkte tekst tempo, geluidssterkte en een pauze. Schrijf twee eenvoudige vergelijkingen met πιο αργός en πιο δυνατός, met ο ρυθμός en ο ήχος als onderwerpen. Lees je eigen zinnen hardop en verklaar je keuzes. Dit is Grieks beschrijven met instrumentale luistersteun; de piano zelf levert geen gesproken Grieks.

• Geboren in Heraklion op 25 februari 1917.
• Speelde eigen composities in het Atheense Parnassos op 31 december 1923.
• Speelde de première van haar concert met het Staatsorkest van Athene in 1943.
• Haar archieven liggen in Heraklion en de Lilian Voudouri Muziekbibliotheek in Athene.