Dimitris Mytaras

Mytaras werd in 1934 geboren in Chalkida, de hoofdplaats van het eiland Euboea, aan de smalle zeestraat van de Euripos. In de jaren vijftig verhuisde hij naar Athene om schilderkunst te studeren aan de Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Academie voor Schone Kunsten van Athene), in een tijd waarin Griekse kunstenaars probeerden moderne Europese kunst te verbinden met een eigen Griekse traditie. Met een staatsbeurs ging hij daarna naar Parijs (1960–1964), waar hij decorontwerp studeerde aan de École des Arts Décoratifs, en de ervaring van de grote Franse musea en de moderne kunst vormde hem voor het leven.

Terug in Griekenland exposeerde hij regelmatig in Athene en in het buitenland, en in 1969 begon hij een lange loopbaan als docent aan de Academie voor Schone Kunsten, waar hij in 1977 gewoon hoogleraar en in 1982–1985 rector werd. In 2008 werd hij gekozen tot lid van de Academie van Athene. Lesgeven werd naast zijn eigen schilderwerk een centraal deel van zijn leven, en in het atelier gaf hij jonge kunstenaars zijn overtuiging door dat kleur zelf emotie kan dragen. Hij bleef een vertrouwde figuur in het Griekse culturele leven: een schilder die mensen op straat herkenden, die op televisie werd geïnterviewd en in kranten geciteerd. Hij bleef schilderen tot op hoge leeftijd. Hij overleed in februari 2017 in Athene, op tweeëntachtigjarige leeftijd, en zijn dood werd in alle Griekse media gemeld als het verlies van een van de populairste kunstenaars van het land.

Het eerste wat iedereen opvalt aan een schilderij van Mytaras is de kleur. Gezichten zijn groen, blauw, oranje of violet; achtergronden zijn egale vlakken rood of geel; de penseelstreken zijn snel en zichtbaar, alsof het schilderij in één adem is gemaakt. Deze manier van schilderen, waarin kleur en lijn gevoel uitdrukken in plaats van de werkelijkheid te beschrijven, heet εξπρεσιονισμός (expressionisme), en Mytaras is de Griekse schilder die er na de Tweede Wereldoorlog het vaakst mee in verband wordt gebracht.

Zijn onderwerpen waren weinig in aantal en hij keerde er steeds weer naar terug. Er zijn gezichten, vaak van dichtbij gezien, met grote ogen die de kijker recht aankijken. Er zijn vrouwen, alleen of met z'n tweeën, zittend, liggend, wachtend, geschilderd met tederheid en een zekere melancholie. En er zijn honden, misschien zijn meest geliefde onderwerp: magere, alerte straathonden, getekend met een paar lijnen en vol karakter. Hij maakte ook tekeningen, prenten en werken voor openbare ruimtes. In al die werken staat de menselijke figuur centraal, nooit helemaal realistisch en nooit volledig abstract. Zijn schilderijen gaan over mensen en niet over ideeën, en ze zijn meteen leesbaar: je hoeft geen kunstgeschiedenis te kennen om te voelen wat een gezicht van Mytaras voelt.

Werken van Mytaras hangen in de Εθνική Πινακοθήκη (Nationale Galerie) in Athene en in veel openbare en particuliere collecties in Griekenland, en ze verschijnen vaak op tentoonstellingen en in de pers. Door zijn lange docentschap aan de Academie voor Schone Kunsten beïnvloedde hij een hele generatie Griekse schilders. Voor een taalleerder zijn zijn schilderijen een perfecte oefening: bekijk een gezicht of een hond van Mytaras en beschrijf het in het Grieks, met de kleuren (πράσινο, μπλε, κόκκινο), de delen van het gezicht en eenvoudige gevoelens (λυπημένος, ήρεμος). Als je op Euboea bent, is Chalkida, zijn geboorteplaats aan de Euripos, een makkelijk uitstapje vanuit Athene.

• Hij werd geboren in Chalkida, de stad aan de Euripos, waar de zeestroming beroemd genoeg meerdere keren per dag van richting verandert.
• Honden zijn een van zijn favoriete onderwerpen: hij schilderde ze zijn hele loopbaan lang.
• Hij doceerde decennialang aan de Academie voor Schone Kunsten van Athene, dezelfde school waar hij had gestudeerd.
• Hij was van 1982 tot 1985 rector van de Academie voor Schone Kunsten van Athene en werd in 2008 gekozen in de Academie van Athene.