Kostas Ouranis

Kostas Ouranis werd in 1890 geboren in Constantinopel, toen in het Ottomaanse Rijk. Hij groeide op in Leonidio op de Peloponnesos en ging ook in Nafplio en Constantinopel naar school. In 1910 vertrok hij voor studie naar Europa. Krantenwerk maakte reizen tot een blijvende bezigheid: hij berichtte uit Parijs, Londen, Rome en andere steden. Van 1920 tot 1924 was hij Grieks consul in Lissabon, daarna journalist in Athene. Het bewegen tussen plaatsen gaf schrijfmateriaal en een taal voor afstand en verlangen.

Hij publiceerde in 1909 een jeugdbundel die hij later verwierp en zag Spleen (Melancholie, 1912) als poëtisch begin. Νοσταλγίες (Verlangens) volgde in 1920. Zijn proza omvat de Spaanse reizen Sol y sombra (Zon en schaduw, 1934), Γλαυκοί δρόμοι (Blauwgrijze wegen, 1947) en Ταξίδια στην Ελλάδα (Reizen in Griekenland, 1949). Hij overleed op 12 juli 1953. Het postume Ποιήματα (Gedichten, 1953) verzamelde de poëzie, waaronder Αποδημίες (Vertrekken). ELIA-MIET bewaart gedichtmanuscripten, brieven en vertalingen. ERT’s documentairereeks Εποχές και Συγγραφείς (Tijdperken en schrijvers) keerde later terug naar zijn leven en literaire reizen, met een archiefherdenking in 2023.

Ouranis hielp reiservaring tot onderwerp van moderne Griekse literaire proza te maken. Zijn boeken geven persoonlijke indrukken: landschap, architectuur en stemming horen samen en gaan verder dan routes en monumentenlijsten. Sol y sombra (Zon en schaduw, 1934) heeft een Spaanse titel maar is Griekstalige reisproza. Zijn gedichten reizen door verlangen, vermoeidheid en vertrekdrang. De Franse titel Spleen (Melancholie, 1912) wijst op Baudelaire. Νοσταλγίες (Verlangens, 1920) ontwikkelt de bekende melancholische stem.

In Ο Μυστράς (Mystras) verandert de lentewereld bij Sparta de blik op de vervallen Byzantijnse stad. Muren, torens en kerken lijken door licht, bloemen en verbeelding te herleven. Vergelijkingen en gevoelens vormen deze literaire plaatsbeleving. Zoek eerst de verleden vorm ήταν (was) in het begin. Maak zelf Ο λόφος είναι ψηλός (De heuvel is hoog), daarna Ο λόφος ήταν ψηλός (De heuvel was hoog). Het werkwoord verplaatst de beschrijving naar een eerder moment. De aangepaste tekst ondersteunt deze kleine stap vóór het rijkere oorspronkelijke proza.

Ouranis is beschikbaar in schoolbloemlezingen, literaire archieven en ERT’s documentaire. Open de ministeriële pagina Ο Μυστράς (Mystras). Bekijk de foto van de Pantanassa-kerk en zoek ήταν (was) aan het begin. Schrijf Ο λόφος είναι ψηλός (De heuvel is hoog) en Ο λόφος ήταν ψηλός (De heuvel was hoog). Onderstreep alleen het veranderde werkwoord. Beschrijf een andere foto met Είναι μια ανοιξιάτικη μέρα (Het is een lentedag), daarna in het verleden met Ήταν μια ανοιξιάτικη μέρα (Het was een lentedag). De beelden van het origineel geven context aan een korte praktische beschrijving.

• Hij was Grieks consul in Lissabon van 1920 tot 1924.
• Αποδημίες werd opgenomen in de postume Ποιήματα van 1953.
• Zijn ELIA-MIET-archief bevat Griekse, Franse, Engelse en Italiaanse documenten.