Mimis Plessas

Mimis Plessas werd in 1924 in Athene geboren. Hij leerde thuis piano en speelde als tiener al op de Griekse radio. Natuurwetenschappelijke studies in Athene liepen naast de muziek. Na de oorlog speelde hij voor jazzontvankelijke luisteraars, vormde een kwartet en werkte met gevestigde zangers. Piano, improvisatie en nieuwsgierigheid naar verschillende tradities bleven centraal.

In de jaren zestig bracht cinema zijn muziek naar een breed publiek. Met Finos Film en Yannis Dalianidis maakte hij musicals waarin zang, dans en komische actie samenkwamen. Rena Vlachopoulou gaf deze partituren een eigen stem. Hij schreef ook voor dramatische films en paste de muziek aan verschillende verhalen aan.

In 1969 verbond Ο δρόμος (De weg) zijn muziek met Lefteris Papadopoulos’ teksten, gezongen door Yannis Poulopoulos, Rena Koumioti en Popi Asteriadi. Televisie voegde publiek toe: hij componeerde voor Λούνα Παρκ (Luna Park) en presenteerde later Καλλιτεχνικό καφενείο (Kunstenaarscafé) op ERT mee. Hij stierf in oktober 2024 vlak voor zijn honderdste verjaardag. Zijn loopbaan verbindt radiopianist, filmcomponist en liedmaker wiens melodieën buiten hun oorspronkelijke kader gingen leven.

Plessas schakelde tussen de ritmische vrijheid van jazz en de heldere melodische vorm van een lied. Muziek ondersteunde dans, scherpte komedie aan of gaf drama gewicht. Op het scherm hoort geluid bij een ensemble: uitvoerenden, choreografie, camera en arrangement brengen het nummer naar het publiek.

Μερικοί το προτιμούν κρύο (Sommigen houden van koud, 1963) was Dalianidis’ eerste filmmusical, met Plessas’ muziek en Rena Vlachopoulous zang. Κάτι να καίει (Iets dat knettert, 1964), Οι θαλασσιές οι χάντρες (De blauwe kralen, 1967) en Γοργόνες και μάγκες (Zeemeerminnen en jongens van de straat, 1968) zetten de samenwerking voort. Elke partituur ontstond als deel van een bewegend, gespeeld verhaal, nauw verbonden met wat het publiek ziet.

De weg vormt een andere eenheid door opeenvolgende liederen. Papadopoulos’ woorden en Plessas’ melodieën roepen stadsherinneringen, gewone hoop en tegenslag op. Zangers geven elk verhaal eigen karakter. Instrumentaal spel vraagt aandacht voor ritme en kleur. Grieks oefen je met titels, interviews en gezongen woorden; instrumentaal geluid ondersteunt beschrijvingen van stemming en voorkeur.

Zoek προτιμούν, zij verkiezen, in Μερικοί το προτιμούν κρύο. Maak er προτιμώ, ik verkies, van. Lees de aangepaste tekst en vraag iemand Τι μουσική προτιμάς; Onderscheid iets leuk vinden van het boven iets anders verkiezen: Μου αρέσει η κιθάρα, αλλά προτιμώ το πιάνο. Maak twee antwoorden over rustige of snelle muziek en wissel van rol. Schrijf een gesprek tussen vrienden die muziek kiezen en lees het hardop. Instrumentale muziek kun je in het Grieks beschrijven zonder gesproken woorden te verwachten. De filmtitel levert een nuttig alledaags werkwoord op, verbonden met Plessas’ muzikale breedte.

• Sommigen houden van koud was Dalianidis’ eerste filmmusical.
• De weg bevat Poulopoulos, Koumioti en Asteriadi met teksten van Papadopoulos.
• Plessas nam in 2011 radioprogramma’s over zijn leven en liederen voor de Griekse publieke radio op.