Αμαλία Μουτούση

Η Αμαλία Μουτούση γεννήθηκε στην Αθήνα σε οικογένεια ανθρώπων του θεάτρου: η μητέρα της είναι η ηθοποιός Νονίκα Γαληνέα και η αδελφή της, η Αριέττα Μουτούση, είναι επίσης ηθοποιός. Σπούδασε στη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν και συνέχισε τις σπουδές της στη Νέα Υόρκη, στο HB Studio και στη σχολή υποκριτικής του William Esper.

Στην Αθήνα συνίδρυσε το Θέατρο Θησείον, που λειτούργησε από το 1985 έως το 1998, και πήρε μέρος σε όλες τις παραστάσεις του σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού, ανάμεσά τους η «Μήδεια» του Ευριπίδη, ο «Άμλετ» του Σαίξπηρ και η «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή. Συνολικά πέρασε περίπου είκοσι χρόνια με τον Μαρμαρινό και τον συνθέτη Δημήτρη Καμαρωτό. Συνεργάστηκε επίσης στενά με τον σκηνοθέτη Λευτέρη Βογιατζή, στο «Καθαροί πια» της Σάρα Κέιν (2000), στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή (2007) και στον «Αμφιτρύωνα» του Μολιέρου (2012), καθώς και με σκηνοθέτες όπως ο Γιάννης Κόκκος, ο Γιάννης Χουβαρδάς, ο Θωμάς Μοσχόπουλος, ο Ντιμιτέρ Γκότσεφ και ο Γιώργος Λάνθιμος.

Η διδασκαλία προχωρά παράλληλα με τη σκηνή. Δίδαξε υποκριτική στο Πανεπιστήμιο Πατρών και στη σχολή του θεάτρου Εμπρός από το 1995 έως το 2000, και το 2015 δίδασκε στη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών. Για το Εθνικό Θέατρο έχει επίσης συντονίσει, μαζί με άλλους, ένα Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος στην Επίδαυρο, με κέντρο ένα χορικό από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή.

Η πορεία της Μουτούση στηρίζεται πάνω απ’ όλα στην αρχαία τραγωδία, συχνά σε μεγάλα ανοιχτά θέατρα. Έπαιξε την Ηλέκτρα στην «Ορέστεια» που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Κόκκος για το Εθνικό Θέατρο (2001) και τον ομώνυμο ρόλο στη «Μήδεια» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα, μετάφραση Γιώργου Χειμωνά και μουσική Ελένης Καραΐνδρου. Εκείνη η «Μήδεια» είχε μεγάλη επιτυχία στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου το 2011 και επέστρεψε τον Σεπτέμβριο στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Το 2015 ήταν η Ιφιγένεια στην «Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων» του Ευριπίδη για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

Το σύγχρονο ρεπερτόριό της είναι εξίσου πλατύ, από τον Σαίξπηρ, τον Τσέχοφ, τον Ίψεν και τον Ρακίνα ως τη Σάρα Κέιν. Ήταν η Οφηλία σε έναν «Άμλετ» του 1998 και επέστρεψε στο έργο ως Γερτρούδη στην παράσταση του Γιάννη Χουβαρδά στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών το 2015. Τη σεζόν 2007/08 ερμήνευσε την Άννα στα «Επτά θανάσιμα αμαρτήματα» των Μπρεχτ και Βάιλ στην Εθνική Λυρική Σκηνή και είπε ότι το λιμπρέτο στα ελληνικά ήταν μια μεγάλη πρόκληση. Στον κινηματογράφο είναι γνωστή από την ταινία «Χαρά» του Ηλία Γιαννακάκη.

Στις συνεντεύξεις της ονομάζει την υποκριτική «μια τέχνη πολύ πρακτική»: όπως ο πιανίστας μαθαίνει πόση ώρα να πατάει κάθε πλήκτρο, έτσι και ο ηθοποιός πρέπει να πλησιάσει το ποιητικό κείμενο μέσα από τον ήχο του· γι’ αυτό η μετάφραση έχει τόσο μεγάλη σημασία.

Η δουλειά της καταγράφεται στο ψηφιακό αρχείο του Εθνικού Θεάτρου, όπου προγράμματα, δημοσιεύματα και φωτογραφίες τεκμηριώνουν παραστάσεις όπως η «Ορέστεια» του 2001 και «Η τέταρτη αδελφή» (2003), όπου έπαιξε την Κάτια. Έχει επίσης μεταδώσει την τέχνη της σε νεότερους ηθοποιούς, από την Πάτρα και το Εμπρός ως το Ωδείο Αθηνών και το εργαστήριο αρχαίου δράματος στην Επίδαυρο.

Δοκιμάστε: βρείτε τη φράση της «Ο Ευριπίδης πείραξε τον μύθο για να τον φέρει πιο κοντά στην πραγματικότητα» στη συνέντευξή της στο «Βήμα» το 2015. Μεταφέρετέ τη με δικά σας λόγια, ξεκινώντας με «Η Μουτούση είπε ότι…». Έπειτα περιγράψτε στα ελληνικά μια σκηνική δράση, για παράδειγμα «Η Ιφιγένεια βγαίνει στη σκηνή…».

• Έπαιξε την Οφηλία το 1998 και τη Γερτρούδη, τη μητέρα του Άμλετ, το 2015, και είπε ότι ο παλιός ρόλος μένει μέσα της «σαν τα γονίδια».
• Περιέγραψε την Ιφιγένεια ως «τοπίο των αποχρώσεων»: όχι καθαρή νύχτα ή μέρα, αλλά τη μετάβαση στη χαραυγή.
• Παραλαμβάνοντας το κινηματογραφικό της βραβείο το 2013, είπε ότι η αναγνώριση από τους ανθρώπους του χώρου είναι πιο σημαντική από εκείνη του κοινού.