Παύλος Σιδηρόπουλος

Ο Σιδηρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα στις 27 Ιουλίου 1948 σε μια εύπορη οικογένεια· ως τα έξι του χρόνια η οικογένεια έζησε στη Θεσσαλονίκη, στο σπίτι του παππού του, και έπειτα εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Από τη μεριά της μητέρας του ήταν δισέγγονος του Αλέξη Ζορμπά, του πραγματικού ανθρώπου πίσω από τον Ζορμπά του Καζαντζάκη, και ανιψιός της συγγραφέως Έλλης Αλεξίου. Το 1967 μπήκε στο Μαθηματικό του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αλλά η ροκ σκηνή της πόλης τον ενδιέφερε περισσότερο από τις σπουδές, τις οποίες σιγά σιγά εγκατέλειψε. Η στρατιωτική δικτατορία του 1967–1974 έκανε το ροκ γλώσσα ελευθερίας: τα μακριά μαλλιά, οι κιθάρες και η δυνατή μουσική αντιμετωπίζονταν με καχυποψία από το καθεστώς.

Το 1969 σχημάτισε το ντουέτο Δάμων και Φιντίας με τον κιθαρίστα Παντελή Δεληγιαννίδη, και στις αρχές της δεκαετίας του 1970 τραγούδησε με το συγκρότημα Μπουρμπούλια. Μετά την πτώση της χούντας τραγούδησε σε δίσκους του συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου. Το 1978 ένωσε τις δυνάμεις του με το νεαρό αθηναϊκό συγκρότημα Σπυριδούλα για να ηχογραφήσει δικά του τραγούδια, και το 1979 πρωταγωνίστησε στην ταινία Ο ασυμβίβαστος. Από το 1980 ως το τέλος της ζωής του έπαιξε με το συγκρότημα Οι Απροσάρμοστοι, ηχογραφώντας δίσκους και δίνοντας συναυλίες σε όλη την Ελλάδα.

Η ζωή του σημαδεύτηκε από τις υπερβολές του κόσμου του ροκ, και πάλεψε για χρόνια με την εξάρτηση από την ηρωίνη. Πέθανε στην Αθήνα στις 6 Δεκεμβρίου 1990, σε ηλικία σαράντα δύο ετών, από υπερβολική δόση. Ο θάνατός του συγκλόνισε μια γενιά για την οποία υπήρξε η φωνή μιας διαφορετικής, πιο ελεύθερης Ελλάδας, και τον έκανε θρύλο του ελληνικού ροκ.

Η μεγάλη συμβολή του Σιδηρόπουλου ήταν τόσο γλωσσική όσο και μουσική. Το ελληνικό ροκ των δεκαετιών του 1960 και του 1970 συχνά μιμούνταν βρετανικά και αμερικανικά πρότυπα και τραγουδούσε στα αγγλικά. Εκείνος επέμεινε στα ελληνικά, και μάλιστα σε μια πολύ ιδιαίτερη ελληνική: τη γλώσσα του δρόμου, των φοιτητών και των ξενύχτηδων, ανακατεμένη με ειρωνεία, λογοπαίγνια και ξαφνικές στιγμές ποίησης. Οι στίχοι του μιλούν για τη μοναξιά στη μεγάλη πόλη, για τον έρωτα και τις αποτυχίες του, για τα ναρκωτικά, τον κομφορμισμό και την εξέγερση, και κοροϊδεύουν την καθωσπρέπει κοινωνία στην οποία αρνήθηκε να ενταχθεί.

Ο δίσκος Φλου (ηχογραφημένος το 1978 και κυκλοφορημένος τον Μάιο του 1979 με τη Σπυριδούλα) πούλησε αρχικά λιγότερα από 5.000 αντίτυπα, αλλά επανεκδόθηκε ξανά και ξανά· το 1992 οι συντάκτες του περιοδικού Ποπ & Ροκ τον ψήφισαν καλύτερο δίσκο στην ιστορία του ελληνικού ροκ. Το τραγούδι του Μπάμπης ο Φλου, πορτρέτο ενός ονειροπόλου, χαμένου νέου, είναι από τα πιο γνωστά του. Με τους Απροσάρμοστους κυκλοφόρησε το Εν λευκώ (1982), μερικά τραγούδια του οποίου απαγορεύτηκαν στο ραδιόφωνο από τη λογοκρισία, και το Zorba the Freak (1985), που ο τίτλος του παίζει με το πιο γνωστό ελληνικό στερεότυπο, τον Ζορμπά τον Έλληνα, και δείχνει την επιθυμία του να σπάσει τα κλισέ για την ελληνικότητα. Ακολούθησε το 1989 ο ζωντανός δίσκος Χωρίς μακιγιάζ.

Η φωνή του δεν ήταν γυαλισμένη, και ποτέ δεν κυνήγησε την εμπορική επιτυχία· εκείνο που μετρούσε ήταν η ειλικρίνεια. Σε πολλούς μουσικούς που ήρθαν μετά από αυτόν έδειξε ότι η ελληνική γλώσσα μπορεί να σηκώσει τη ροκ μουσική χωρίς να χάσει τίποτα.

Περισσότερα από τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Σιδηρόπουλος παραμένει μορφή λατρείας στην Ελλάδα. Νέοι που δεν είχαν γεννηθεί όταν πέθανε φορούν το πρόσωπό του σε μπλουζάκια και τραγουδούν τα τραγούδια του, και συνεχώς εμφανίζονται αφιερωματικές συναυλίες και δίσκοι άλλων καλλιτεχνών, ιδίως γύρω από την επέτειο του θανάτου του τον Δεκέμβριο. Οι δίσκοι του έχουν επανεκδοθεί πολλές φορές, και ντοκιμαντέρ και βιβλία αφηγούνται την ιστορία του. Στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα το όνομά του ακούγεται σε κάθε κουβέντα για το ελληνικό ροκ. Όποιος μαθαίνει ελληνικά μπορεί να ξεκινήσει με το Μπάμπης ο Φλου και τον δίσκο Φλου: να ακούει με τους στίχους στο χέρι είναι εξαιρετικός τρόπος να μάθει την αληθινή προφορική ελληνική, μαζί με την αργκό που κανένα εγχειρίδιο δεν διδάσκει.

• Από τη μεριά της μητέρας του ήταν δισέγγονος του Αλέξη Ζορμπά, του προτύπου για τον Ζορμπά του Καζαντζάκη, κάτι που δίνει επιπλέον νόημα στον τίτλο του δίσκου του Zorba the Freak.
• Επέλεξε να τραγουδήσει ροκ στα ελληνικά σε μια εποχή που πολλά ελληνικά ροκ συγκροτήματα τραγουδούσαν στα αγγλικά.
• Το Φλου πούλησε λιγότερα από 5.000 αντίτυπα όταν κυκλοφόρησε· το 1992 το περιοδικό Ποπ & Ροκ το ψήφισε τον καλύτερο ελληνικό ροκ δίσκο όλων των εποχών.
• Υπήρξε και ηθοποιός: πρωταγωνίστησε στην ταινία Ο ασυμβίβαστος (1979) και τραγούδησε όλα τα τραγούδια της.