Αγλαΐα Παπά

Η Αγλαΐα Παπά, που γράφεται και Παππά, γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1904, σύμφωνα με την Εθνική Πινακοθήκη· ορισμένες άλλες πηγές αναφέρουν το 1903. Στο νησί πήρε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής κοντά στον Μάρκο Ζαβιτσιάνο και στον Κωνσταντίνο Παρθένη. Έπειτα σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου δάσκαλοί της ήταν, μεταξύ άλλων, ο Νικόλαος Λύτρας, ο Παρθένης και ο Θωμάς Θωμόπουλος. Γύρω στο 1925 ο ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου φιλοτέχνησε ένα μεγάλο πορτρέτο της, το οποίο εκείνη δώρισε αργότερα στην Εθνική Πινακοθήκη.

Μετά την αποφοίτησή της συνέχισε τις σπουδές της στην Τεργέστη και στο Μιλάνο, ενώ στη Βιέννη παρακολούθησε μαθήματα ιστορίας της τέχνης. Η διδασκαλία και οι επαγγελματικές σχολές τέχνης την ενδιέφεραν από νωρίς. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, δίδαξε ζωγραφική και διακοσμητική στην Επαγγελματική Σχολή του Αμαλίειου Ορφανοτροφείου. Ήταν μέλος των καλλιτεχνικών ομάδων «Τέχνη» και «Στάθμη», του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος και του Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων.

Πραγματοποίησε αρκετές ατομικές εκθέσεις και συμμετείχε σε ομαδικές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ανάμεσά τους στην Μπιενάλε της Βενετίας το 1934 και το 1936 και στην Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας το 1957. Η κριτική της εποχής της υποδέχθηκε ευνοϊκά το έργο της. Στις 14 Νοεμβρίου 1980 η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινίασε αναδρομική έκθεση του έργου της. Πέθανε στον Πειραιά το 1984.

Σύμφωνα με την Εθνική Πινακοθήκη, κύρια θέματά της ήταν τα τοπία και οι προσωπογραφίες. Και στα δύο εφάρμοσε τον στέρεο, γεωμετρικό τρόπο σύνθεσης που είχε διδαχθεί από τον Παρθένη. Στα πρώιμα έργα της Πινακοθήκης ανήκουν μια ελαιογραφία, η Αυτοπροσωπογραφία, γύρω στο 1932, και οι Δύο αδερφές, φιλοτεχνημένες γύρω στο 1935 με γκουάς και τέμπερα σε χαρτόνι. Προσωπογραφίες συγκεκριμένων προσώπων, όπως Η Γιαννούλα και ο Καπετάν Τσόχας (γύρω στο 1950), δείχνουν το ενδιαφέρον της για τον κάθε άνθρωπο.

Αρκετά τοπία παίρνουν τον τίτλο τους από τόπους και δέντρα: το Μπατσί Άνδρου (1940–1950), οι Ελιές (γύρω στο 1940–1950) και, πολύ αργότερα, τα Πεύκα στην Κέρκυρα (1976–1978), μια μεγάλη ελαιογραφία σε μουσαμά διαστάσεων 85 × 118 εκ. Από τη δεκαετία του 1960 οι συνθέσεις της έγιναν αφαιρετικές. Έργα όπως η Σύνθεση Γ΄ (1963–1967), λάδι σε χάρντμπορντ, και τα Φτερά (1963–1967) δεν κατονομάζουν πια τόπο ή πρόσωπο. Η πορεία της συνδέει τη διδασκαλία του Παρθένη, τις καλλιτεχνικές ομάδες του Μεσοπολέμου και τη στροφή προς την αφαίρεση στη μεταπολεμική ελληνική ζωγραφική. Ο κατάλογος της αναδρομικής έκθεσης του 1980, με πρόλογο του Δημήτρη Παπαστάμου, συγκέντρωσε 136 πίνακες με έργα της.

Οι πίνακες της Αγλαΐας Παπά βρίσκονται σε δημόσιες συλλογές. Η Εθνική Πινακοθήκη καταγράφει δεκαέξι έργα της, πολλά από τα οποία δώρισε η ίδια η καλλιτέχνιδα, και η ψηφιακή της συλλογή δείχνει την Αυτοπροσωπογραφία της να εκτίθεται στο Κεντρικό Κτήριο στην Αθήνα, όπως και το πορτρέτο της από τον Σπύρο Βασιλείου. Η Δημοτική Πινακοθήκη Κέρκυρας διαθέτει συλλογή 23 έργων της. Για μια άσκηση στα ελληνικά, ανοίξτε την ψηφιακή καταγραφή του έργου Μπατσί Άνδρου στην Εθνική Πινακοθήκη και παρατηρήστε προσεκτικά την εικόνα. Γράψτε τρεις προτάσεις για όσα βλέπετε με το «βρίσκεται» και το «δίπλα σε», αρχίζοντας με «Στο κέντρο βρίσκεται…». Έπειτα μεταφέρετε την άποψη του μουσείου σε μία πρόταση: «Η Πινακοθήκη γράφει ότι…».

• Ο Σπύρος Βασιλείου ζωγράφισε το πορτρέτο της γύρω στο 1925· αργότερα εκείνη το δώρισε στην Εθνική Πινακοθήκη.
• Παρουσίασε έργα της δύο φορές στην Μπιενάλε της Βενετίας, το 1934 και το 1936.
• Εκτός από ζωγραφική, παρακολούθησε μαθήματα ιστορίας της τέχνης στη Βιέννη.
• Ήταν μέλος του Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων.