Μαρία Παπαγεωργίου

Η Μαρία Παπαγεωργίου μεγάλωσε στα Γρεβενά, μια πόλη της Δυτικής Μακεδονίας, και σε συνεντεύξεις της έχει μιλήσει για τα παιδικά της χρόνια στην επαρχία. Το έτος γέννησής της δεν αναφέρεται στις πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για αυτή τη σελίδα. Όπως και τα αδέρφια της, σπούδασε οικονομικά, αλλά δεν εργάστηκε ποτέ σε αυτόν τον τομέα· δασκάλα της στη φωνητική ήταν η Ελισάβετ Καρατζόη. Στην Αθήνα ξεκίνησε από μικρές μουσικές σκηνές και ταβέρνες. Ο τραγουδοποιός Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης ήταν ο πρώτος που έγραψε τραγούδια για εκείνη, και η συνεργασία τους την έκανε γνωστή στη μουσική σκηνή της πόλης. Οι κριτικοί την ονόμασαν το κορίτσι με την κόκκινη κιθάρα.

Επί τέσσερα συνεχόμενα χρόνια έδινε συναυλίες κάθε Δευτέρα στο αθηναϊκό κλαμπ Σταυρός του Νότου. Έχει κυκλοφορήσει επίσης έναν ζωντανό δίσκο, το «4 Χρόνια Δευτέρα». Για περίπου δεκαπέντε χρόνια συμμετείχε επίσης στην παιδική θεατρική ομάδα «Κοπέρνικος», ενώ έχει εμφανιστεί με την ομάδα χοροθεάτρου Quasi Stellar της χορογράφου Αποστολίας Παπαδαμάκη. Έκανε την εκπομπή «Τα τραγούδια των άλλων» στο Δεύτερο Πρόγραμμα της δημόσιας ραδιοφωνίας και διδάσκει φωνητική σε επαγγελματίες, σε πρόσφυγες και σε όποιον θέλει να εξερευνήσει τη δική του φωνή.

Το πρώτο της βιβλίο, «Μια χαραμάδα πανικού» (2016), είναι μια προσωπική αφήγηση για τις κρίσεις πανικού και έχει επανεκδοθεί αρκετές φορές. Το 2025 οι εκδόσεις Πατάκη κυκλοφόρησαν το πρώτο της λογοτεχνικό βιβλίο, «Το γάβγισμα».

Ο πρώτος της δίσκος, «Όμορφοι και ηττημένοι» (γύρω στο 2010), έγινε μαζί με τον Αλέξανδρο Εμμανουηλίδη, που έγραψε τα περισσότερα τραγούδια· οι δυο τους μοιράστηκαν τις ενορχηστρώσεις και την παραγωγή. Ακολούθησαν κι άλλοι προσωπικοί δίσκοι, ανάμεσά τους «Άβουλο θεριό», «3 Μοίρες» και «Μνήμη». Στις πρόσφατες συναυλίες της συνοδεύει τον εαυτό της με κιθάρα και πιάνο και χτίζει τα τραγούδια ζωντανά με λούπες και εφέ.

Το σημείο καμπής ήταν η «Αλληλογραφία». Ο Μίκης Θεοδωράκης της πρότεινε να ηχογραφήσει μια δεύτερη ανάγνωση δέκα τραγουδιών του, και ο δίσκος κυκλοφόρησε πρώτα με την «Εφημερίδα των Συντακτών» το Πάσχα του 2018, ενώ αργότερα ακολούθησε έκδοση σε βινύλιο. Σε συνέντευξη του 2019 είπε ότι εκείνη και ο συνθέτης είχαν γίνει φίλοι και άκουγαν μαζί δίσκους στο σπίτι του. Το καλοκαίρι του 2025 παρουσίασε το έργο στην Κίνα.

Το 2022 επέστρεψε με τον «Τελευταίο αναλογικό έρωτα»: έξι νέα τραγούδια του Εμμανουηλίδη, του Σταύρου Ρουμελιώτη, του Παναγιώτη Μανουηλίδη, του Μιχάλη Γελασάκη και της ίδιας, ανάμεσά τους ένα μελοποιημένο ποίημα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, με απαγγελίες ποιημάτων του Νίκου Καρούζου και του Χρήστου Μπουλώτη ανάμεσα στα τραγούδια. Τον Νοέμβριο του 2023 το αφιέρωμά της στον Θάνο Μικρούτσικο, «17 ταπεινά ρέκβιεμ για το μέλλον», γέμισε ασφυκτικά το θέατρο Ολύμπια στην Αθήνα. Έχει γράψει επίσης μουσική για ταινίες μικρού μήκους, για το θέατρο και για ένα βιντεοπαιχνίδι.

Η Παπαγεωργίου ανήκει σε μια γενιά Ελλήνων τραγουδιστών που κρατούν ζωντανό το κλασικό ρεπερτόριο του τραγουδιού ξαναερμηνεύοντάς το: ο Θεοδωράκης, ο Μικρούτσικος και οι ποιητές που μελοποίησαν φτάνουν σε νέους ακροατές μέσα από τις συναυλίες της. Μεταδίδει επίσης όσα έχει μάθει. Το εργαστήριο φωνής της «Φτου ξελευθερία» (από τη φράση που φωνάζουν τα παιδιά στο κρυφτό) δημιουργεί κάθε χρόνο φωνητικές ομάδες σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, και το 2023 τραγούδησε στους Δελφούς.

Μια άσκηση για εσάς: διαλέξτε ένα τραγούδι του Θεοδωράκη από την «Αλληλογραφία» και ακούστε το δίπλα σε μια παλαιότερη επίσημη ηχογράφηση του ίδιου τραγουδιού. Χωρίς να αντιγράψετε στίχους, γράψτε τρεις ελληνικές προτάσεις για όσα ακούτε, για παράδειγμα «Εδώ τραγουδά πιο αργά» ή «Η κιθάρα ακούγεται πιο ήσυχα».

• Ο Θεοδωράκης την ενθάρρυνε να συνεχίσει λέγοντάς της «Μαρία, δεν θέλω να φοβάσαι», όπως θυμήθηκε η ίδια το 2019.
• Σύμφωνα με δημοσιευμένο βιογραφικό της, μουσική που έγραψε για ταινίες μικρού μήκους βραβεύτηκε για την πρωτότυπη μουσική στο φεστιβάλ των Καννών.
• Ενορχήστρωσε εκ νέου το κομμάτι «Coalescence Returns» του Χρήστου Χριστοδούλου για το βιντεοπαιχνίδι «Risk of Rain».
• Το 2026 μίλησε για τη φωνή και την ερμηνεία στη σειρά «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» στο Μουσείο Μαρία Κάλλας στην Αθήνα.