Alkioni Papadaki

Alkioni Papadaki lindi në Nio Hori (shkruhet edhe Niohori), një fshat menjëherë jashtë Hanias, në Kretën perëndimore; biografitë e botuesve të saj nuk japin vitin e lindjes. U rrit në një shtëpi që ajo e quan të kuqe dhe që më vonë i dha titullin librit të saj të parë. I ati ishte mësues i plagosur në luftën e Shqipërisë, ndërsa e ëma dhe gjyshërit ishin gjithashtu mësues. Në vitet e tensionuara pas Luftës Civile, kur ajo ishte rreth tre vjeç, prindërit dhe gjyshërit e saj u burgosën sepse vëllai i së ëmës ishte bashkuar me guerilasit e majtë. Adoleshente, ngulmoi të qëndronte me konvikt në shkollën franceze Saint Joseph të Hanias, ku lexoi Nikos Kazanxaqisin.

Pas shkollës u nis për në Athinë. Kaloi provimin pranues në Universitetin Panteion, por nuk e ndoqi kurrë dhe zgjodhi kurse gazetarie. Një letër e guximshme drejtuar botuesit Hristos Lambrakis i solli një praktikë në gazetën Τα Νέα (Ta Nea) nën drejtimin e Nikos Kakaunakisit. Kur kritiku Tasos Vurnas shkroi një recension për dorëshkrimin e saj Το κόκκινο σπίτι (Shtëpia e kuqe), gazeta Αυγή (Avgi) e punësoi si reportere.

Punoi atje deri në diktaturën e vitit 1967, pastaj kaloi një kohë të shkurtër në Paris; për shkak të një dosjeje policore, më vonë iu refuzua pasaporta. Që nga mesi i të dyzetave boton afërsisht një roman çdo dy vjet, fillimisht te Kalendis dhe që nga viti 2018 te Dioptra.

Papadaki e shkroi Το κόκκινο σπίτι (Shtëpia e kuqe) rreth të nëntëmbëdhjetave dhe e pagoi vetë shtypjen e parë; libri është haptazi autobiografik dhe mbështetet te shtëpia kretase e fëmijërisë së saj. Lista e botuesit e daton botimin e Kalendis në vitin 1988, i ndjekur nga Η μπόρα (Rrebeshi, 1989). Romani i saj më i njohur, Το χρώμα του φεγγαριού (Ngjyra e hënës), doli në fillim të viteve 1990; katalogët japin 1991 ose 1995. Ai ndjek Fotisin, një djalë nga një ishull, dhe Marouson, një vajzë nga Athina, dashuria e të cilëve është e vërtetë, por fatale sapo ai shpërngulet në qytet. Është ribotuar shumë herë, së fundi nga Dioptra.

Ndër romanet e mëvonshme janë Οι κάργιες (Galat, 1997), Θα ξανάρθουν τα χελιδόνια (Dallëndyshet do të kthehen, 2015) dhe Το χαμόγελο του δράκου (Buzëqeshja e dragoit, 2018), një roman lirik për përballjen e pafund mes nënës dhe bijës dhe për tradhtinë në dashuri. Te Το τετράδιο της Αλκυόνης (Fletorja e Alkionit) dhe Ξεφυλλίζοντας τη σιωπή (Duke shfletuar heshtjen), të dyja të vitit 2004, proza e saj i afrohet më shumë poezisë.

Stili i saj është personal dhe rrëfimtar. Shkruan me dorë dhe thotë se duhet t’i studiojë mirë personazhet përpara se të nisë një histori. Fjalën συγγραφέας (shkrimtar) e gjen shumë të rëndë: e quan veten λογοτέχνης (artiste e letërsisë) dhe mjeshtre e letërsisë.

Papadaki i përket anës popullore të prozës greke: romanet e saj shiten vazhdimisht dhe në nënshkrimet e saj formohen radhë. Te Τα Νέα kritikja Mikela Hartulari e quajti «mikeshën e vogël» të lexuesit, ndërsa Manolis Pimblis vuri re se lexuesit presin me durim nënshkrimin e saj. Në fillim të viteve 2020, Dioptra ribotoi dymbëdhjetë libra të saj me kopertina të reja të pikturuara, ndaj titujt e viteve 1990 gjenden sërish lehtë në libraritë greke. Në një intervistë të vitit 2018 tha se fjalët kanë humbur shumë nga pesha e tyre dhe se duhet ta mbajmë gjuhën tonë të gjallë.

Provoni: merrni titullin Το χρώμα του φεγγαριού dhe shkruani tri vëzhgime tuajat me το χρώμα του… ose το χρώμα της… (ngjyra e…), si p.sh. το χρώμα της σιωπής (ngjyra e heshtjes). Pastaj shpjegoni me një fjali greqisht pse ajo e parapëlqen μαστόρισσα (mjeshtre) ndaj συγγραφέας (shkrimtare).

• Dorëshkrimi i saj i parë, Shtëpia e kuqe, i solli një punë: pas recensionit të kritikut Tasos Vurnas, gazeta Avgi e punësoi.
• Plani i saj për të studiuar në Paris dështoi: meqë kishte shkruar për Avgi-n, policia kishte një dosje për të dhe i refuzoi pasaportën.
• Në shkollën franceze të Hanias ishte konviktorja e rrallë që trishtohej, në vend që të gëzohej, kur vinte koha për t’u kthyer në shtëpi.
• Dorëshkrimet e saj i shkruan me dorë.