grecfacilegrecfacile
Η παραλία της Θεσσαλονίκης με τον Λευκό Πύργο, στην πόλη όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε η Λιζέτα Καλημέρη (φωτογραφία της πόλης, 2007)· όχι πορτρέτο της τραγουδίστριας.
Η παραλία της Θεσσαλονίκης με τον Λευκό Πύργο, στην πόλη όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε η Λιζέτα Καλημέρη (φωτογραφία της πόλης, 2007)· όχι πορτρέτο της τραγουδίστριας. · Ωριγένης · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

C1Greqia moderne · Këngëtare · tekstshkruese

Lizeta Kalimeri

Λιζέτα Καλημέρη

1969 · Selanik · Athinë

Lizeta Kalimeri, e lindur në Selanik në vitin 1969, është interprete greke e këngës έντεχνο (këngë artistike me bazë popullore), e dalë nga skena muzikore e qytetit të saj në fillim të viteve 1990. Albumi i saj i parë, Πνοή του ανέμου (Fryma e erës, 1994), paraqiti këngë të Jorgos Kazanxisit. Që atëherë ka regjistruar me kompozitorë si Mihalis Hanjotis, Hristos Ciamulis dhe Orfeas Peridis, dhe vetë ka shkruar tekstet e disa këngëve që interpreton.

Jeta

Lizeta Kalimeri lindi më 9 maj 1969 në Selanik, ku u rrit me motrën e saj më të madhe, këngëtaren Melina Kana. Në një intervistë të vitit 2019 kujtonte se dy motrat luanin muzikë bashkë në shtëpi dhe regjistronin kaseta për të afërmit. E mori kitarën në dorë që fëmijë dhe, pas shkollës së mesme, studioi në Departamentin e Pedagogjisë të Universitetit Aristotel të Selanikut. Sipas biografive të saj të botuara, këndoi për herë të parë para mikrofonit në vitin 1988, në Kostur, në Maqedoninë Perëndimore.

Skena muzikore e Selanikut e fundit të viteve 1980 dhe e fillimit të viteve 1990 i formësoi fillimet. Ajo ka treguar se në fillim të karrierës këndonte krah Sokratis Malamasit, duke interpretuar këngë të shkruara nga motra e saj. Albumi i saj i parë vetjak, Πνοή του ανέμου (Fryma e erës), doli në vitin 1994 nga Lyra me muzikë të Jorgos Kazanxisit. I dyti, Ζωή λαθραία (Jetë e fshehtë), erdhi në vitin 1997 me kompozitorin Mihalis Hanjotis, një bashkëpunim që, siç thotë, e kërkoi vetë. Në vitet në vijim punoi me shtëpi diskografike si Lyra, Libra dhe Polytropon dhe këndoi në albume të Ludovikos ton Anogion, Nikos Kipurgosit, Thanasis Papakonstandinusë dhe të tjerëve; dëgjohet edhe në regjistrimin live të Haris Aleksius në Cine Keramikos në vitin 2002. Në të njëjtën intervistë të vitit 2019 tha se, pas vitesh të kaluara pjesërisht në Athinë, ishte kthyer në Selanik rreth vitit 2011.

Veprat

Kalimeri është mbi të gjitha interprete, por albumet e saj e tregojnë edhe si tekstshkruese. Πνοή του ανέμου vë në muzikë kryesisht vargje të Lili Varinusë mbi muzikën e Kazanxisit; kritiku Kostas Balahutis zgjodhi dy këngë prej tij, Φωτιά κι αρμύρα (Zjarr dhe kripë deti) dhe Ερωτικός χορός (Valle dashurie), ndër regjistrimet e saj më të veçanta. Në Ζωή λαθραία e gjithë muzika është e Hanjotisit, ndërsa tekstet vijnë nga disa autorë, mes tyre Thanasis Papakonstandinu, Pandelis Cobanoglu dhe vetë Kalimeri, që shkroi fjalët e Δυόσμος και κανέλα (Mendër dhe kanellë). Në vitin 1996 ndau me këngëtaren Mario albumin me këngë kafe-amani Της Ασιάτιδος Μούσης Ερασταί (Dashnorë të Muzës aziatike) dhe këndoi Ήτανε αέρας (Ishte erë) të Kazanxisit në një album të Mihalis Papazisisit.

Në Αφύλαχτη σκοπιά (Vrojtore pa roje, 2004), me muzikë dhe produksion të Hristos Ciamulisit, shkroi tekstet e katër nga katërmbëdhjetë këngët. Me kompozitoren Kristela Dimitriu regjistroi poezi të vënë në muzikë: Σαπφώ, Καβάφης (Safo, Kavafis, 2006) dhe Ηχώ (Jehonë, 2017), ku poetë lirikë të Greqisë së lashtë dëgjohen në përkthime në greqishten e re nga Sotiris Kakisis. Εν φλύα (Në Fli), i botuar në nëntor 2018 nga Ogdoo Music Group, mbledh këngë të Orfeas Peridisit, kryesisht me tekste të Jorgos Sideris. Titulli përdor Φλύα, emrin e lashtë të zonës së Halandrit të sotëm në Athinë, ku u shkruan shumë nga këngët.

Trashëgimia në Greqinë e sotme

Kalimeri i përket brezit të këngëtarëve që dolën në Selanik në fund të viteve 1980 dhe në fillim të viteve 1990 dhe e çuan këngën artistike të qytetit te publiku në gjithë Greqinë; kritikët muzikorë ende rikthehen te albumet e saj të hershme. Disqet e saj ofrojnë edhe një ushtrim të saktë, sepse kreditet greke emërtojnë tri role të ndryshme. Hapni kreditet e Ζωή λαθραία dhe përgjigjuni për Δυόσμος και κανέλα: Ποιος έγραψε τη μουσική; (Kush e shkroi muzikën?) Mihalis Hanjotis. Ποιος έγραψε τους στίχους; (Kush i shkroi vargjet?) Lizeta Kalimeri. Ποια τραγουδά; (Kush këndon?) Përsëri Kalimeri. Pastaj bëni të njëjtën gjë për Το αμπέλι (Vreshta) në Εν φλύα, ku përgjigjet janë Peridis, Sideris dhe Kalimeri, dhe vini re formulën e shkurtër μουσική… στίχοι… ερμηνεία… (muzika… teksti… interpretimi…).

A e dinit?

  • Sipas biografive të saj, këndoi për herë të parë para mikrofonit në vitin 1988 në Kostur.
  • Këndoi Σαλώμη (Salomeja), një këngë të Ludovikos ton Anogion, në duet me Sokratis Malamasin.
  • Shkroi tekstet e katër këngëve të Αφύλαχτη σκοπιά (Vrojtore pa roje).
  • Titulli Εν φλύα i referohet Flisë, emrit të lashtë të zonës së Halandrit të sotëm në Athinë.

Veprat kryesore

Titulli greqishtTitulliViti
Πνοή του ανέμουFryma e erës — muzika Jorgos Kazanxis1994
Ζωή λαθραίαJetë e fshehtë — muzika Mihalis Hanjotis1997
Αφύλαχτη σκοπιάVrojtore pa roje — me Hristos Ciamulisin2004
Σαπφώ, ΚαβάφηςSafo, Kavafis — me Kristela Dimitriun2006
ΗχώJehonë — poetë të lashtë grekë në përkthim2017
Εν φλύαNë Fli — këngë të Orfeas Peridisit2018

Një varg për t’u mbajtur mend

Δικό μου ρούχο είναι το τραγούδι, αλλά το βάζω και το βγάζω.

Dikó mu rúcho íne to tragúdi, allá to vázo ke to vgázo.

Kënga është rroba ime, por e vesh dhe e heq.

Λιζέτα Καλημέρη, συνέντευξη στον Αντώνη Μποσκοΐτη, «Το Κουτί της Πανδώρας», 25 Μαρτίου 2019
C1

Lexoni për Lizeta Kalimeri në greqisht (C1)

Fjalë nga teksti

  • interprete, këngëtare
  • varg; tekst kënge
  • nënshkruaj
  • broshurë, fletushkë
  • shfletoj
  • vërej, konstatoj
  • krahasoj
  • personal

Provoni një mësim falas të nivelit C1Pa llogari për tre ushtrimet e para.

Të tjerë në nivelin C1

Greqia moderne · Romancier dhe tregimtarAleksandros Papadiamantis1851 – 1911Antikiteti · Poete lirikeSafoc. 630 BC – c. 570 BCAntikiteti · TragjedianEskilic. 525 BC – 456 BCAntikiteti · HistorianHerodotic. 484 BC – c. 425 BCRilindja · Poet (Rilindja kretase)Vicenco Kornaros1553 – 1613 or 1614Antikiteti · FilozofSokratic. 470 BC – 399 BCAntikiteti · FilozofEpikuri341 BC – 270 BCAntikiteti · Orator dhe burrë shtetiDemosteni384 BC – 322 BCRilindja · HimnografRomanos Melodic. 490 – c. 556Greqia moderne · Gjeneral i 1821-shit, memuaristJoanis Makrijanis1797 – 1864Greqia moderne · PoetNapoleon Lapathiotis1888 – 1944Greqia moderne · RomancierKonstantinos Theotokis1872 – 1923Greqia moderne · Regjisor filmiTheo Angelopoulos1935 – 2012Greqia moderne · Poet, satiristKostas Varnalis1884 – 1974Greqia moderne · Regjisor teatriKarolos Koun1908 – 1987Antikiteti · MatematikanEuklidic. 325 BC – c. 265 BCGreqia moderne · Poet, romancierKonstandinos Hatzopulos1868 – 1920Greqia moderne · RomancierM. Karagacis1908 – 1960Greqia moderne · Romancier, dramaturgAngjelos Terzakis1907 – 1979Greqia moderne · PoetManolis Anagnostakis1925 – 2005Greqia moderne · RomancierKostas Takcis1927 – 1988Greqia moderne · Dijetar, IluminizëmEvgjenios Vulgaris1716 – 1806Greqia moderne · Artist (Arte Povera)Janis Kunelis1936 – 2017Greqia moderne · SkulptoreKrisa (Vardea)1933 – 2013Greqia moderne · KompozitorNikos Skalkotas1904 – 1949Greqia moderne · KompozitorManolis Kalomiris1883 – 1962Greqia moderne · Gazetare, feministeKalliroi Parren1861 – 1940Greqia moderne · Poete, aktoreKaterina Gogu1940 – 1993Greqia moderne · FolkloristNikolaos Politis1852 – 1921Greqia moderne · ArkitektDimitris Pikionis1887 – 1968Greqia moderne · KompozitorThanos Mikrucikos1947 – 2019Greqia moderne · Dramaturg, gazetarSpiros Melas1882 – 1966Greqia moderne · RomanciereAlkioni PapadakiGreqia moderne · Historiane e teatrit · studiuese e përkthimitAnna TabakiGreqia moderne · Aktore teatri dhe kinemajeBeti Arvaniti1939Greqia moderne · Këngëtare e muzikës së ishujveEleni Legaki1956Greqia moderne · Këngëtare · rebetiko dhe laikoFoteini Velesiotou1958Greqia moderne · Poete · përkthyese · redaktoreKaterina Iliopulu1967Greqia moderne · Aktore teatriKiveli1888 – 1978Antikiteti · Romancier i lashtëLonguGreqia moderne · Piktore dhe grafisteLukia Maxhoru1914 – 2008Antikiteti · Logograf dhe oratorLisiac. 445 BC – c. 380 BCGreqia moderne · Tenor · këngëtar crossoverMario Frangoulis1966Antikiteti · Skulptor në bronzMironiGreqia moderne · Këngëtar laïkoNikos Vertis1976Antikiteti · Poete · epigramisteNosisiAntikiteti · FilozofPlotinic. AD 204–205 – 270Antikiteti · AntologjistStobeuAntikiteti · Poet elegjiakTirteu7th c. BCGreqia moderne · Këngëtar · autor këngëshVictor Vernicos2006Greqia moderne · Heleniste dhe studiueseZhaklin dë Romiji1913 – 2010

Të gjitha personalitetet →