Foteini Velesiotou

Foteini Velesiotou (shkruhet edhe Fotini Velesiotou) lindi në vitin 1958 në Karditsa, në Thesali, si një nga katër fëmijët e familjes. I ati këndonte në korët e kishës dhe e donte muzikën bizantine e klasike, ndaj edukimi i saj i parë muzikor erdhi nga regjistrimet e këngëve liturgjike në shtëpi dhe nga një kor vendor. Në moshën tetëmbëdhjetë vjeç u shpërngul në Selanik për të studiuar në Akademinë Pedagogjike, shkollën që përgatiste mësuesit e fillores. Atje zbuloi rebetikon dhe laikon, këngët popullore qytetare të Greqisë së shekullit XX, dhe mësoi vetë disa akorde kitare për ta shoqëruar zërin.

Për më shumë se njëzet vjet bëri dy jetë paralele. Ditëve të javës u mësonte fëmijëve të vegjël në shkolla fillore rreth Selanikut; në fundjavë, nga viti 1983, këndonte rebetika në taverna me një grup të vogël, e njohur kryesisht nga miqtë dhe klientët e rregullt. Në një intervistë të vitit 2015 tha se kishte kaluar 24 vjet në arsim para se të dilte në pension në vitin 2004. Po atë vit bëri regjistrimin e saj të parë, duke kënduar në Γυναίκες (Gratë), një album me këngë të Mihalis Nikoludhisit dhe Magda Papadhakit.

Pika e kthesës ishte Μέλισσες (Bletët), këngë e kompozitorit Jorgos Kazanxis me tekst të Eleni Fotakit, botuar për herë të parë në vitin 2008. Ajo u përhap nëpërmjet radios dhe gojë më gojë, dhe më vonë këngëtarja tregoi se si ky sukses i papritur ia përmbysi jetën e qetë. Në vitin 2011 u shpërngul në Athinë, ku që atëherë këndon në teatro, sallat e muzikës dhe festivale, duke ndarë skenën me këngëtarë si Jorgos Dalaras dhe Eleonora Zuganeli.

Velesiotou është para së gjithash interpretuese: nuk i shkruan vetë këngët, por i jep muzikës së të tjerëve një interpretim të drejtpërdrejtë, gati bisedor, të rrënjosur në repertorin e tavernës që e këndoi për dekada. Μέλισσες doli fillimisht në Ίσαλος γραμμή (Vija e ujit), një album i vitit 2008 me këngë të Kazanxisit dhe disa interpretues. Suksesi çoi në një album të tërë me kompozitorin, Τα παιδιά της άλλης όχθης (Fëmijët e bregut tjetër), i prezantuar në Selanik në nëntor 2011; disa biografi e datojnë në 2009. Ai bashkon tekste të Manos Eleftheriut, Thomas Korovinisit, Manolis Rasulisit dhe të tjerëve, lëviz mes baladave dhe ritmeve të vallëzimit si zejbekiko dhe hasapiko, dhe përfshin Μέλισσες si pjesë shtesë.

Në prill 2015 botoi Είδα του τρελού τα κλάματα (Pashë lotët e të çmendurit), tetë këngë me muzikë të Minos Macasit dhe tekste të Eleni Fotakit, të menduara si një cikël i vetëm. Koncerti i saj me bileta të shitura në Teknopolis të Athinës në shtator 2015 u bë albumi i dyfishtë drejtpërdrejt Τα διαλεγμένα (Të zgjedhurat), i botuar vitin pasardhës. Në shkurt 2019 Minos EMI botoi Ένας κύκλος είναι όλα (Një rreth është gjithçka), me këngë të reja të disa kompozitorëve dhe tekstshkruesve. Në skenë vazhdon t’i ndërthurë këto regjistrime me rebetika dhe laika më të vjetra, dhe ka kënduar edhe jashtë vendit; biografia e shtëpisë së saj diskografike përmend një program me këngë të Vasilis Ciçanisit në Rejkjavik në vitin 2014.

Fillimi i saj i vonë është temë e përsëritur në intervistat greke me të dhe kujton se një karrierë muzikore mund të nisë vërtet pas një profesioni tjetër. Μέλισσες u bë e pranishme rregullisht në emisionet e radios kushtuar këngës greke, dhe ajo vazhdon turnetë me rebetika, laika dhe repertorin e vet. Për ata që mësojnë gjuhën, intervistat e saj në greqisht janë materiali më i mirë: flet thjesht për ndryshimin. Lexoni fjalinë e saj të vitit 2018 Όπως ζούσα πριν, ζω και τώρα (Siç jetoja më parë, jetoj edhe tani) dhe vini re si e pakryera ζούσα kundërvihet me të tashmen ζω. Pastaj shkruani tri fjali për jetën tuaj të punës me παλιά… αργότερα… τώρα… (dikur… më vonë… tani…) dhe dëgjoni Μέλισσες, titulli i së cilës është shumësi i η μέλισσα (bleta).

• Shkolla e saj e parë muzikore ishte kënga bizantine: i ati këndonte në korët e kishës dhe vinte në shtëpi regjistrime liturgjike.
• Në Selanik luante edhe basketboll në skuadra vendore.
• Μέλισσες doli fillimisht në një album të përbashkët me këngë të Jorgos Kazanxisit, jo në një album të saj.
• Disku i saj i parë u regjistrua në vitin 2004, vitin kur doli në pension si mësuese.