Μίμης Πλέσσας

Ο Μίμης Πλέσσας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1924. Έμαθε πιάνο στο σπίτι και έπαιζε ήδη στο ελληνικό ραδιόφωνο ως έφηβος. Οι σπουδές στις θετικές επιστήμες στην Αθήνα προχωρούσαν παράλληλα με τη μουσική. Στη μεταπολεμική πόλη εμφανιζόταν μπροστά σε κοινό δεκτικό στην τζαζ, σχημάτισε κουαρτέτο και συνεργάστηκε με καθιερωμένους τραγουδιστές. Το πιάνο, ο αυτοσχεδιασμός και η περιέργεια για διαφορετικές μουσικές παραδόσεις έμειναν κεντρικά στοιχεία της δημιουργίας του.

Τη δεκαετία του 1960 το σινεμά έφερε τη μουσική του σε ευρύ κοινό. Η συνεργασία με τη Φίνος Φιλμ και τον Γιάννη Δαλιανίδη περιλάμβανε μιούζικαλ όπου τραγούδι, χορός και κωμική δράση μοιράζονταν την οθόνη. Η Ρένα Βλαχοπούλου ήταν από τις ερμηνεύτριες που έδωσαν ιδιαίτερη φωνή στις συνθέσεις. Ο Πλέσσας έγραφε και για δραματικές ταινίες, προσαρμόζοντας τη μουσική σε διαφορετικές ιστορίες.

Το 1969 Ο δρόμος ένωσε τη μουσική του με στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου και τις φωνές των Γιάννη Πουλόπουλου, Ρένας Κουμιώτη και Πόπης Αστεριάδη. Η τηλεόραση πρόσθεσε άλλο κοινό: συνέθεσε για το Λούνα Παρκ και αργότερα συμπαρουσίαζε το Καλλιτεχνικό καφενείο στην ΕΡΤ. Πέθανε τον Οκτώβριο του 2024, λίγο πριν κλείσει εκατό χρόνια. Η διαδρομή του ενώνει τον πιανίστα του ραδιοφώνου, τον κινηματογραφικό συνθέτη και τον δημιουργό μελωδιών που κυκλοφόρησαν πέρα από το αρχικό τους πλαίσιο.

Ο Πλέσσας περνούσε από τη ρυθμική ελευθερία του τζαζ πιανίστα στο καθαρό μελωδικό σχήμα ενός τραγουδιού. Η μουσική του μπορούσε να στηρίξει έναν χορό, να τονίσει μια κωμική σκηνή ή να δώσει βάρος σε μια δραματική στιγμή. Στην οθόνη ο ήχος ανήκει σε ένα σύνολο: ερμηνευτές, χορογραφία, κάμερα και ενορχήστρωση βοηθούν το μουσικό νούμερο να φτάσει στο κοινό.

Το Μερικοί το προτιμούν κρύο (1963) ήταν το πρώτο κινηματογραφικό μιούζικαλ του Δαλιανίδη, με μουσική Πλέσσα και τραγούδι της Ρένας Βλαχοπούλου. Το Κάτι να καίει (1964), Οι θαλασσιές οι χάντρες (1967) και το Γοργόνες και μάγκες (1968) συνέχισαν τη συνεργασία. Κάθε μουσική σύνθεση δημιουργήθηκε ως μέρος μιας ιστορίας με κίνηση και ερμηνεία, δεμένη με όσα βλέπει το κοινό.

Ο δίσκος Ο δρόμος δημιουργεί μια άλλη ενότητα μέσα από τη διαδοχή τραγουδιών. Τα λόγια του Παπαδόπουλου και οι μελωδίες του Πλέσσα θυμίζουν την αστική μνήμη και ζωές με καθημερινές ελπίδες και δυσκολίες. Οι τραγουδιστές δίνουν ιδιαίτερο χαρακτήρα σε κάθε ιστορία. Παράλληλα, το οργανικό παίξιμο καλεί σε προσοχή στον ρυθμό και στο χρώμα. Η εξάσκηση στα ελληνικά μπορεί να ξεκινήσει από τίτλους, συνεντεύξεις και τραγουδισμένες λέξεις· ο οργανικός ήχος στηρίζει περιγραφές διάθεσης και προτίμησης.

Ξεκινήστε από τον τίτλο Μερικοί το προτιμούν κρύο και βρείτε το προτιμούν. Αλλάξτε το σε προτιμώ. Διαβάστε το προσαρμοσμένο κείμενο και ρωτήστε έναν άλλο άνθρωπο: Τι μουσική προτιμάς; Εξηγήστε τη διαφορά ανάμεσα στο να σας αρέσει κάτι και στο να το επιλέγετε αντί για κάτι άλλο: Μου αρέσει η κιθάρα, αλλά προτιμώ το πιάνο. Φτιάξτε δύο νέες απαντήσεις για ήρεμη ή γρήγορη μουσική και αλλάξτε ρόλους. Γράψτε έναν σύντομο διάλογο για φίλους που διαλέγουν μουσική και διαβάστε τον δυνατά. Μπορείτε να περιγράφετε οργανική μουσική στα ελληνικά χωρίς να περιμένετε να έχει προφορικές λέξεις. Ο τίτλος γίνεται χρήσιμο καθημερινό ρήμα, συνδεδεμένο με το μουσικό εύρος του Πλέσσα.

• Το Μερικοί το προτιμούν κρύο ήταν το πρώτο κινηματογραφικό μιούζικαλ του Δαλιανίδη.
• Στον Δρόμο τραγουδούν ο Πουλόπουλος, η Κουμιώτη και η Αστεριάδη, σε στίχους Παπαδόπουλου.
• Το 2011 ο Πλέσσας ηχογράφησε εκπομπές για τη ζωή και τα τραγούδια του στο δημόσιο ραδιόφωνο.