Η ζωή
Η Ζακλίν Νταβίντ γεννήθηκε στη Σαρτρ στις 26 Μαρτίου 1913. Ο πατέρας της, ο Μαξίμ Νταβίντ, καθηγητής φιλοσοφίας, σκοτώθηκε στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το 1914. Το 1930, την πρώτη χρονιά που επιτράπηκε η συμμετοχή κοριτσιών, βραβεύτηκε στον Concours général, τον εθνικό γαλλικό διαγωνισμό για μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Μπήκε στην École normale supérieure του Παρισιού το 1933 και πέτυχε το 1936 στην agrégation, τις απαιτητικές εθνικές εξετάσεις για εκπαιδευτικούς. Το 1940 παντρεύτηκε τον Μισέλ Βορμς ντε Ρομιγί, του οποίου το όνομα κράτησε σε όλη της τη ζωή.
Με τους αντιεβραϊκούς νόμους του καθεστώτος του Βισί το 1941, η ίδια και ο σύζυγός της στοχοποιήθηκαν λόγω της εβραϊκής οικογενειακής τους καταγωγής. Έχασε το δικαίωμα να διδάσκει και πέρασε μέρος του πολέμου κρυμμένη, αλλάζοντας συνεχώς τόπο. Η διατριβή της για τον Θουκυδίδη εκδόθηκε το 1947. Έπειτα δίδαξε ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Λιλ από το 1949 έως το 1957 και στη Σορβόνη από το 1957 έως το 1973. Το 1973 εξελέγη στο Κολέγιο της Γαλλίας, πρώτη γυναίκα καθηγήτρια εκεί, σε νέα έδρα για την Ελλάδα και τη διαμόρφωση της ηθικής και πολιτικής σκέψης, την οποία κράτησε έως το 1984.
Το 1975 έγινε το πρώτο γυναικείο μέλος της Ακαδημίας Επιγραφών και Γραμμάτων. Εξελέγη στη Γαλλική Ακαδημία στις 24 Νοεμβρίου 1988, δεύτερη γυναίκα στην ιστορία της. Η Ελλάδα της απένειμε την ιθαγένεια το 1995. Πέθανε στη Βουλώνη-Μπιγιανκούρ στις 18 Δεκεμβρίου 2010.
Το έργο
Ο Θουκυδίδης ήταν το κέντρο της έρευνας της Ρομιγί. Η διατριβή της, Thucydide et l’impérialisme athénien (Ο Θουκυδίδης και ο αθηναϊκός ιμπεριαλισμός, 1947), εξέταζε πώς ο ιστορικός ανέλυσε την αθηναϊκή ισχύ. Από το 1953 επιμελήθηκε και μετέφρασε επίσης την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου για τη γαλλική σειρά Budé, που τυπώνει το ελληνικό κείμενο δίπλα στη γαλλική μετάφραση. Οι μεταγενέστερες μελέτες της παρακολουθούσαν τον συλλογισμό του ιστορικού, τους λόγους που συνέθεσε για τα πρόσωπά του και τον τρόπο που αντλούσε γενικά διδάγματα από τα γεγονότα.
Έγραψε επίσης πολλά για την τραγωδία, από το La Crainte et l’angoisse dans le théâtre d’Eschyle (Ο φόβος και η αγωνία στο θέατρο του Αισχύλου, 1958) έως το La Tragédie grecque (Η ελληνική τραγωδία, 1970), καθώς και για τον Όμηρο, τον Ευριπίδη, τους σοφιστές και τις ελληνικές ιδέες για τον νόμο, την πραότητα και τη δημοκρατία. Βιβλία όπως το Pourquoi la Grèce ? (Γιατί η Ελλάδα;, 1992) απευθύνονταν στο ευρύ κοινό και ρωτούσαν γιατί η Αθήνα του 5ου αιώνα έδωσε διαρκείς μορφές στην ιστορία, την τραγωδία, τη φιλοσοφία και τον πολιτικό διάλογο. Το ύφος της ήταν σαφές και απευθυνόταν τόσο σε μη ειδικούς όσο και σε μελετητές. Υπερασπίστηκε επίσης τη διδασκαλία των αρχαίων γλωσσών στα γαλλικά σχολεία, σε δοκίμια όπως το L’Enseignement en détresse (Η εκπαίδευση σε κίνδυνο, 1984). Το τελευταίο βιβλίο που εκδόθηκε όσο ζούσε, La Grandeur de l’homme au siècle de Périclès (Το ανθρώπινο μεγαλείο στον αιώνα του Περικλή), κυκλοφόρησε το 2010.
Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα
Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο Δήμος Αθηναίων έδωσε το όνομά της στην πλατεία του Θησείου, κοντά στην Πνύκα όπου συνεδρίαζε η εκκλησία του δήμου: πλατεία Ζακλίν ντε Ρομιγί. Ορισμένα βιβλία της κυκλοφορούν σε ελληνική μετάφραση, ανάμεσά τους Το ανθρώπινο μεγαλείο στον αιώνα του Περικλή, και το όνομά της παραμένει οικείο στους Έλληνες αναγνώστες του Θουκυδίδη και της τραγωδίας.
Τα βιβλία της γράφτηκαν στα γαλλικά, άρα δεν αποτελούν από μόνα τους άσκηση ανάγνωσης στα νέα ελληνικά. Χρησιμοποιήστε αντί γι’ αυτό το κείμενο Γ1 αυτής της σελίδας: βρείτε τις λέξεις λόγος, διάλογος και δημοκρατία και σημειώστε τι σημαίνει η καθεμία στο συγκείμενο. Έπειτα γράψτε τρεις δικές σας προτάσεις, μία για κάθε λέξη, για έναν δημόσιο διάλογο που έχετε παρακολουθήσει. Αν επισκεφθείτε το Θησείο, διαβάστε το ελληνικό όνομα της πλατείας και περιγράψτε τον χώρο με δύο ελληνικές προτάσεις.
Το ξέρατε;
- Η έδρα της στο Κολέγιο της Γαλλίας ονομαζόταν «Η Ελλάδα και η διαμόρφωση της ηθικής και πολιτικής σκέψης».
- Τιμήθηκε με το Βραβείο Ωνάση το 1995 και με βραβείο της Βουλής των Ελλήνων το 2008.
- Το πορτρέτο της σελίδας είναι φωτογραφία Τύπου του Ιουλίου 1930, μετά την επιτυχία της στον Concours général.
- Εκτός από την επιστημονική της δουλειά, δημοσίευσε και πεζογραφία, όπως το μυθιστόρημα Ouverture à cœur (1990).
Βασικά έργα
| Τίτλος | Σημασία | Έτος |
|---|---|---|
| Ο Θουκυδίδης και ο αθηναϊκός ιμπεριαλισμός (Thucydide et l’impérialisme athénien) | Ο Θουκυδίδης και ο αθηναϊκός ιμπεριαλισμός (διατριβή) | 1947 |
| Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου (έκδοση Budé) | Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου — ελληνικό κείμενο και γαλλική μετάφραση (Budé) | from 1953 |
| Η ελληνική τραγωδία (La Tragédie grecque) | Η ελληνική τραγωδία | 1970 |
| Προβλήματα της ελληνικής δημοκρατίας (Problèmes de la démocratie grecque) | Προβλήματα της ελληνικής δημοκρατίας | 1975 |
| Γιατί η Ελλάδα; (Pourquoi la Grèce ?) | Γιατί η Ελλάδα; | 1992 |
| Το ανθρώπινο μεγαλείο στον αιώνα του Περικλή (La Grandeur de l’homme au siècle de Périclès) | Το ανθρώπινο μεγαλείο στον αιώνα του Περικλή | 2010 |
Μια φράση που μένει
αυτή η ελληνική γλώσσα, ακόμη χωρίς ψεγάδι, συγκεκριμένη και αυστηρή, που δίνει αμέσως τη γεύση της ακριβούς έκφρασης
aftí i ellinikí glóssa, akómi chorís psegádi, singekriméni ke afstirí, pu dínei amésos ti géfsi tis akrivús ékfrasis
