Καλλιρρόη Παρρέν

Η Καλλιρρόη Σιγανού γεννήθηκε το 1861 στο Ρέθυμνο της Κρήτης και έλαβε ασυνήθιστα καλή μόρφωση για Ελληνοπούλα της εποχής της, που την προετοίμασε να γίνει δασκάλα. Όπως πολλές μορφωμένες Ελληνίδες του δέκατου ένατου αιώνα, βρήκε την πρώτη της σταδιοδρομία στη διδασκαλία στο εξωτερικό, στις ελληνικές κοινότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της νότιας Ρωσίας, και διηύθυνε σχολεία θηλέων στην Αδριανούπολη και στην Οδησσό.

Παντρεύτηκε τον Ιωάννη Παρρέν, δημοσιογράφο γαλλικής καταγωγής από την Κωνσταντινούπολη, που ίδρυσε το πρώτο ελληνικό πρακτορείο ειδήσεων, και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Εκεί, στις 8 Μαρτίου 1887, εξέδωσε το πρώτο φύλλο της Εφημερίδος των Κυριών. Η εφημερίδα κυκλοφορούσε κάθε εβδομάδα για περίπου τρεις δεκαετίες, και γύρω της έχτισε ένα ολόκληρο δίκτυο γυναικείων οργανώσεων: κυριακάτικα σχολεία για εργάτριες και υπηρέτριες που δεν είχαν μάθει ποτέ γράμματα, φιλανθρωπικά και επαγγελματικά σωματεία, και το 1896 την Ένωση των Ελληνίδων.

Το 1911 ίδρυσε το Λύκειον των Ελληνίδων, αφιερωμένο στη μόρφωση των γυναικών και στη διάσωση της ελληνικής φορεσιάς, του χορού και της λαϊκής παράδοσης. Διατηρούσε επαφή με το διεθνές γυναικείο κίνημα και έμεινε δραστήρια σχεδόν ως το τέλος της μακριάς ζωής της. Πέθανε στην Αθήνα το 1940, δώδεκα χρόνια πριν οι Ελληνίδες κερδίσουν επιτέλους το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές, το 1952.

Η Εφημερίς των Κυριών ήταν το μεγάλο της έργο. Ήταν η πρώτη ελληνική εφημερίδα που τη διηύθυναν και την έγραφαν γυναίκες, και οι σελίδες της ανακάτευαν ό,τι περίμεναν οι αναγνώστριες, συμβουλές για το νοικοκυριό, μόδα και λογοτεχνία, με ό,τι δεν περίμεναν: ρεπορτάζ για τη μόρφωση των γυναικών στην Ευρώπη και την Αμερική, άρθρα για τη νομική θέση των παντρεμένων γυναικών, εκστρατείες για την πρόσβαση των γυναικών στο πανεπιστήμιο και σε επαγγέλματα όπως η ιατρική και η νομική, και ιστορίες εργατριών στα εργοστάσια. Η Παρρέν πρόσεχε τον τόνο της, παρουσιάζοντας συχνά τα αιτήματά της ως καλά για την οικογένεια και το έθνος, όμως τα ίδια τα αιτήματα ήταν ριζοσπαστικά για την Αθήνα της δεκαετίας του 1880.

Έγραψε και πεζογραφία για να φέρει τις ιδέες της σε ευρύτερο κοινό. Τα μυθιστορήματά της Η χειραφετημένη (1900), Η μάγισσα (1901) και Το νέον συμβόλαιον (1902) παρακολουθούν μορφωμένες νέες γυναίκες που προσπαθούν να ζήσουν σύμφωνα με τις δικές τους επιλογές και πληρώνουν το τίμημα σε μια κοινωνία που δεν είναι έτοιμη γι' αυτές. Το θεατρικό της Η νέα γυνή (1907), βασισμένο σε αυτά τα μυθιστορήματα και ανεβασμένο με τη Μαρίκα Κοτοπούλη, έφερε τα ίδια θέματα στη σκηνή.

Η άλλη διαρκής της δημιουργία είναι το Λύκειον των Ελληνίδων, που ένωνε δύο σκοπούς που εκείνη τους έβλεπε ως έναν: την αξιοπρέπεια και τη μόρφωση των γυναικών, και την αξιοπρέπεια του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού, τον οποίο το Λύκειο συγκέντρωνε και παρουσίαζε.

Η Παρρέν μένει στη μνήμη ως η πρώτη μεγάλη μορφή του ελληνικού φεμινισμού, και κάθε ιστορία των δικαιωμάτων των γυναικών στην Ελλάδα ξεκινά από την εφημερίδα της. Το Λύκειον των Ελληνίδων που ίδρυσε είναι ακόμη ενεργό, με παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό: τα χορευτικά του, οι συλλογές φορεσιών και οι παραστάσεις λαϊκής μουσικής εμφανίζονται σε φεστιβάλ και εθνικές γιορτές, και πολλά Ελληνόπουλα μαθαίνουν εκεί παραδοσιακούς χορούς. Συλλογές της Εφημερίδος των Κυριών φυλάσσονται σε ελληνικές βιβλιοθήκες, και μια ματιά σε μια πρωτότυπη σελίδα, με τους τίτλους της στην καθαρεύουσα, είναι ένα ζωντανό μάθημα για το πώς άλλαξαν τα ελληνικά. Η ημερομηνία του πρώτου φύλλου, 8 Μαρτίου 1887, δημιουργεί μια εντυπωσιακή σύνδεση με τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.

• Το πρώτο φύλλο της εφημερίδας της κυκλοφόρησε στις 8 Μαρτίου 1887, ημερομηνία που σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.
• Ίδρυσε κυριακάτικα σχολεία ώστε εργάτριες και υπηρέτριες να μάθουν ανάγνωση και γραφή.
• Το Λύκειον των Ελληνίδων, που δημιούργησε το 1911, παραμένει ένας από τους κύριους φύλακες του ελληνικού παραδοσιακού χορού και της φορεσιάς.
• Ο σύζυγός της ίδρυσε το πρώτο ελληνικό πρακτορείο ειδήσεων.