grecfacilegrecfacile
Στενό στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου το 2015· στο Ρέθυμνο η Λιλίκα Νάκου δίδαξε ωδική από το 1934. Σύγχρονη φωτογραφία του τόπου, όχι πορτρέτο της συγγραφέα.
Στενό στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου το 2015· στο Ρέθυμνο η Λιλίκα Νάκου δίδαξε ωδική από το 1934. Σύγχρονη φωτογραφία του τόπου, όχι πορτρέτο της συγγραφέα. · Josep M. Gracia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

C2Grécia moderna · Romancista; jornalista

Lilika Nakou

Λιλίκα Νάκου

1904 – 1989 · Atenas · Genebra · Paris

Lilika Nakou (1904–1989; algumas fontes indicam 1899 ou 1903) foi uma romancista, contista e jornalista grega. Criada em parte em Genebra, publicou os primeiros contos em revistas de Paris e começou a escrever em grego no início dos anos 1930. As suas reportagens e a sua ficção dão voz às trabalhadoras e às crianças famintas; é lembrada sobretudo por Η κυρία Ντορεμί (Madame Doremi, 1955), mais tarde uma série de televisão muito popular.

A vida

Ioulia Nakou, conhecida como Lilika, nasceu em Atenas numa família abastada. A maioria das fontes gregas, incluindo o arquivo da ERT, indica 1904 como ano de nascimento, enquanto registos de bibliotecas dão 1903 e o estudo de Deborah Tannen de 1983 dá 1899. Em 1917 começou a estudar na Faculdade de Filosofia de Genebra. Os seus primeiros contos e novelas saíram em francês em revistas de Paris.

Regressou à Grécia no início dos anos 1930 e em 1932 saiu a sua coletânea Η ξεπάρθενη (A Desflorada). A partir de 1934 ensinou canto, primeiro em Réthymno, em Creta, e depois em Atenas. Em 1936 voltou-se para o jornalismo e escreveu para os jornais Ακρόπολις (Akropolis) e Έθνος (Ethnos) e para revistas literárias como Νέα Εστία (Nea Estia). Durante muitos anos foi a única mulher no jornalismo grego. Conheceu Nikos Kazantzakis e juntou-se aos escritores do círculo de Dexameni, em Atenas.

Durante a ocupação do Eixo trabalhou como voluntária com crianças doentes e famintas. Depois da guerra passou vários anos no estrangeiro, em parte na Suíça, antes de se fixar de novo em Atenas. Morreu em Atenas a 25 de maio de 1989.

A obra

Nakou pertenceu à Geração dos Anos 30, os escritores que moldaram o romance grego moderno, e foi uma das primeiras mulheres entre os seus prosadores. Grande parte da sua ficção nasce da própria vida. Os seus contos e romances criticam o dote, a prostituição e o lugar estreito que a sociedade grega reservava às mulheres, incluindo a pressão sobre elas durante a ditadura de Metaxas, iniciada a 4 de agosto de 1936. O seu romance Οι παραστρατημένοι (Os Desencaminhados) saiu em 1935.

O seu jornalismo é igualmente direto. No Ακρόπολις escreveu sobre as trabalhadoras, o trabalho infantil e o dia de oito horas, e visitou o bairro de bordéis de Vourla, no Pireu, deixando as mulheres contarem a sua história com as próprias palavras. Η κόλαση των παιδιών (O Inferno das Crianças, 1944) reúne contos baseados no seu trabalho com crianças durante a fome da ocupação; em 1946 saiu uma tradução inglesa.

Η κυρία Ντορεμί (Madame Doremi, 1955) é um romance cómico e o seu livro mais conhecido; a heroína é uma professora que enfrenta os preconceitos de uma cidade de província. Entre os romances posteriores está Για μια καινούργια ζωή (Por uma Vida Nova, 1960). Escreveu ainda biografias romanceadas, como uma vida de Edgar Allan Poe, e memórias dos seus anos de jornalista.

O legado na Grécia de hoje

A televisão deu Nakou a conhecer a uma nova geração. Em 1983 a ERT emitiu uma série de 13 episódios baseada em Η κυρία Ντορεμί, realizada por Nikos Koutelidakis, com argumento de Giannis Kandilas e Eleni Anousaki no papel principal; acompanha uma professora regressada de Paris que choca com o conservadorismo de Réthymno no entre-guerras. A ET-2 adaptou Για μια καινούργια ζωή em 1988. O arquivo da ERT assinala o seu aniversário a 25 de maio com reportagens sobre a sua vida. Como exercício de grego, pegue na sua frase de 1936 «Εγώ η ίδια εργάζομαι, παλεύω…» (Eu própria trabalho, luto…) e reescreva-a em discurso indireto: Η Νάκου είπε ότι η ίδια εργαζόταν… (Nakou disse que ela própria trabalhava…). Depois escreva um diálogo de quatro linhas entre a professora e um encarregado de educação e relate-o com μου είπε ότι… e της είπα πως…

Sabia que…?

  • O poeta Nikos Kavvadias, que conhecia bem o Pireu, deu-lhe informações para as suas reportagens e levou-a a um bordel «flutuante» instalado numa velha barcaça.
  • Η κόλαση των παιδιών saiu em inglês em 1946 como The Children's Inferno: Stories of the Great Famine in Greece, traduzido por Allan Ross Macdougall.
  • A linguista norte-americana Deborah Tannen escreveu um estudo inteiro sobre ela, Lilika Nakos (1983), e traduziu um texto em que Nakou escreve sobre a mãe.
  • Os seus contos já chegavam a leitores ingleses nos anos 1930: «The Broken Doll» saiu na revista londrina Life and Letters Today em 1936–1937.

Obras principais

Título gregoTítuloAno
Η ξεπάρθενηA Desflorada1932
Οι παραστρατημένοιOs Desencaminhados1935
Η κόλαση των παιδιώνO Inferno das Crianças1944
Η κυρία ΝτορεμίMadame Doremi1955
Για μια καινούργια ζωήPor uma Vida Nova1960

Uma frase para reter

Εγώ η ίδια εργάζομαι, παλεύω και ξέρω από πείρα με τι κόπο η γυναίκα βγάζει το ψωμί της.

Egó i ídia ergázome, palévo ke xéro apó píra me ti kópo i gynéka vgázi to psomí tis.

Eu própria trabalho, luto e sei por experiência com que esforço a mulher ganha o seu pão.

Interview in the newspaper Ριζοσπάστης (Rizospastis), International Women's Day feature, 1936; quoted by Teti Solou, HuffPost Greece, 2023.
C2

Ler sobre Lilika Nakou em grego (C2)

Palavras do texto

  • dote
  • denuncio
  • miséria extrema
  • dedico-me
  • fixo, retrato
  • terno
  • preconceito
  • discurso indireto

Experimente uma lição C2 gratuitaSem conta para os três primeiros exercícios.

Outros do nível C2

Grécia moderna · Romancista, crítico e satiristaEmmanouil Roidis1836 – 1904Grécia moderna · PoetaAndreas Kalvos1792 – 1869Antiguidade · Filósofo e prosadorPlatãoc. 427 BC – c. 347 BCAntiguidade · Poeta épico e didáticoHesíodoc. 750–650 BCGrécia moderna · Escritor revolucionário e poetaRigas Feraiosc. 1757 – 1798Antiguidade · FilósofoAristóteles384 BC – 322 BCAntiguidade · HistoriadorTucídidesc. 460 BC – c. 400 BCAntiguidade · Poeta líricoPíndaroc. 518 BC – c. 438 BCRenascimento · Historiadora, princesa bizantinaAna Comnena1083 – c. 1153Renascimento · Arcebispo e pregadorJoão Crisóstomoc. 347 – 407Renascimento · Historiador bizantinoProcópio de Cesareiac. 500 – c. 565Grécia moderna · Erudito do Iluminismo gregoAdamantios Korais1748 – 1833Grécia moderna · Linguista, demoticistaYannis Psycharis1854 – 1929Grécia moderna · Poeta e pintor surrealistaNikos Engonopoulos1907 – 1985Antiguidade · SatíricoLuciano de Samósatac. 125 – after 180Antiguidade · Legislador e poetaSólonc. 630 BC – c. 560 BCGrécia moderna · SatíricoAndreas Laskaratos1811 – 1901Grécia moderna · RomancistaKosmas Politis1888 – 1974Grécia moderna · RomancistaStratis Tsirkas1911 – 1980Grécia moderna · Poeta surrealista, psicanalistaAndreas Embirikos1901 – 1975Grécia moderna · PoetaMiltos Sachtouris1919 – 2005Grécia moderna · RomancistaMelpo Axioti1905 – 1973Grécia moderna · Romancista, poetaGiannis Skarimbas1893 – 1984Grécia moderna · Filósofo, economista, psicanalistaCornelius Castoriadis1922 – 1997Grécia moderna · Compositor, arquitetoIannis Xenakis1922 – 2001Grécia moderna · ProsadorGiorgos Ioannou1927 – 1985Grécia moderna · Romancista, dramaturgoPavlos Matesis1933 – 2013Grécia moderna · LinguistaManolis Triantafyllidis1883 – 1959Grécia moderna · HistoriadorKonstantinos Paparrigopoulos1815 – 1891Grécia moderna · GravadoraVaso Katraki1914 – 1988Grécia moderna · Filósofo, jurista, presidenteConstantino Tsatsos1899 – 1987Grécia moderna · FilósofoIoannis Theodorakopoulos1900 – 1981Grécia moderna · Contista · professoraAlexandra Papadopoulou1867 – 1906Grécia moderna · Folclorista · antropólogaAlki Kyriakidou-Nestoros1935 – 1988Grécia moderna · Atriz · encenadoraAnna KokkinouGrécia moderna · Atriz de teatro e cinemaAntigoni Valakou1930 – 2013Antiguidade · PintorApelesAntiguidade · Gramático e editorAristófanes de Bizâncioc. 257 BC – c. 180 BCGrécia moderna · Romancista; linguistaDimitra Kolliakou1968Grécia moderna · Cantora · compositoraEleni Vitali1954Grécia moderna · Romancista · educadoraElli Alexiou1894 – 1988Grécia moderna · Cantor · compositorGiorgos Alkaios1971Antiguidade · Orador e mestreIsócrates436 BC – 338 BCGrécia moderna · Atriz de teatro e cinemaKaryofyllia Karabeti1958Grécia moderna · Coreógrafa · bailarinaLenio Kaklea1985Grécia moderna · Atriz · estrela de musicaisMartha Karagianni1939 – 2022Grécia moderna · PoetisaOlga Votsi1922 – 1998Antiguidade · Escultor em bronze e teórico da artePolicletoGrécia moderna · Cantor popSarbel1981Grécia moderna · Cantora · atrizStefania Liberakakis2002Antiguidade · Poeta lírico coralBaquílidesc. 510 BC

Todas as personalidades →