Αλεξάνδρα Τριάντη

Η Αλεξάνδρα Τριάντη γεννήθηκε στην Αθήνα, στην οικογένεια Κοτζιά. Η Εθνική Λυρική Σκηνή καταγράφει ως έτος γέννησης το 1896, ενώ το Μέγαρο Μουσικής το 1901. Σπούδασε τραγούδι με τον Κίμωνα Τριανταφύλλου στο Ωδείο Αθηνών, πήρε δίπλωμα το 1921 και συνέχισε στη Βιέννη με τον Philip Forsten.

Η ευρωπαϊκή σταδιοδρομία της άρχισε στο Volkshaus της Βιέννης το 1927. Εκείνον τον Απρίλιο, αθηναϊκά προγράμματα τεκμηριώνουν εμφανίσεις της με τον Franz Mittler και περιλαμβάνουν γερμανικά κείμενα τραγουδιών μεταφρασμένα στα ελληνικά. Τον Δεκέμβριο του 1928 εμφανίστηκε στο Βερολίνο με τον πιανίστα Michael Raucheisen. Ρεσιτάλ και συνεργασίες την έφεραν στα ευρωπαϊκά μουσικά κέντρα, ενώ ηχογραφήσεις διατήρησαν τις ερμηνείες της στον Hugo Wolf. Το ρεπερτόριό της εκτεινόταν στο γερμανικό έντεχνο τραγούδι και στη γαλλική φωνητική μουσική.

Αργότερα, η διδασκαλία και η στήριξη της ελληνικής μουσικής ζωής έγιναν κεντρικές. Το 1953 συνίδρυσε τον Σύλλογο Οι Φίλοι της Μουσικής με τον Λάμπρο Ευταξία και άλλους υποστηρικτές. Διετέλεσε αντιπρόεδρος το 1957–1968 και πρόεδρος από το 1968 έως τον θάνατό της, στις 15 Νοεμβρίου 1977. Το κληροδότημά της στήριξε τους πολιτιστικούς στόχους του Συλλόγου. Το αρχείο της έφτασε στη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη το 1993, διατηρώντας ίχνη ερμηνεύτριας και οργανώτριας.

Η δουλειά της Τριάντη είχε κέντρο το ρεσιτάλ: τραγουδίστρια, πιανίστας και στενή σχέση ποίησης και μουσικής. Το λιντ δηλώνει συνήθως τη γερμανική παράδοση έντεχνου τραγουδιού, αλλά το ρεπερτόριό της περιλάμβανε και γαλλική μουσική. Μπετόβεν, Σούμπερτ, Σούμαν, Μπραμς, Μάλερ και Βολφ συνυπήρχαν με Ραβέλ και Πουλένκ. Οι συνεργασίες με τη Maria Ivogün πρόσθεταν φωνητικά ντουέτα.

Το αθηναϊκό πρόγραμμα για τις 9 και 12 Απριλίου 1927 καταγράφει την Τριάντη και τον Franz Mittler στο Ωδείο Αθηνών. Γερμανικά κείμενα και ελληνικές μεταφράσεις δείχνουν την προσπάθεια σύνδεσης της ερμηνείας με την κατανόηση του κοινού. Συνθέτης, τραγουδίστρια και συνοδός έχουν διαφορετικό ρόλο. Η μελωδία ακούγεται άμεσα, ενώ μια τυπωμένη μετάφραση δίνει άλλον δρόμο προς τις λέξεις. Οι λονδρέζικες ηχογραφήσεις για τη Hugo Wolf Society διατηρούν αντίστοιχα την ερμηνευτική δουλειά πάνω σε μουσική άλλου δημιουργού.

Η θεσμική προσφορά αναπτύχθηκε παράλληλα. Ο Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής, ιδρυμένος το 1953, επιδίωκε τη δημιουργία συναυλιακού κέντρου στην Αθήνα. Η προεδρία και το κληροδότημά της στήριξαν το μακρόχρονο σχέδιο. Πέθανε πριν αρχίσει να λειτουργεί το Μέγαρο το 1991. Η ομώνυμη αίθουσα, το αρχείο και οι υποτροφίες συνδέουν τη μνήμη του τραγουδιού της με πρακτική βοήθεια σε επόμενους μουσικούς.

Η παρακαταθήκη της Τριάντη ενώνει ερμηνεία, μουσική εκπαίδευση και πρόσβαση στα αρχεία. Το κληροδότημά της στηρίζει τη Μουσική Βιβλιοθήκη και τις υποτροφίες του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής. Για μια μικρή άσκηση αρχίστε από το προσαρμοσμένο κείμενο και το δίγλωσσο πρόγραμμα του 1927. Εντοπίστε τραγουδίστρια, πιανίστας και συνθέτης και γράψτε δύο προτάσεις: ποιος τραγουδά, ποιος παίζει πιάνο; Έπειτα επινοήστε δικό σας σύντομο πρόγραμμα, δίνοντας ρόλο σε κάθε πρόσωπο. Η πρωτότυπη εξάσκηση καλλιεργεί καθημερινή ανάγνωση ελληνικών ανακοινώσεων συναυλιών. Τα ιστορικά τραγούδια ήταν κυρίως σε άλλες γλώσσες· το ελληνικό λεξιλόγιο των προγραμμάτων και οι μεταφράσεις δίνουν εδώ τη γλωσσική άσκηση.

• Δίπλωμα από το Ωδείο Αθηνών το 1921.
• Αθηναϊκό πρόγραμμα ρεσιτάλ με γερμανικά κείμενα και ελληνικές μεταφράσεις, Απρίλιος 1927.
• Συνιδρύτρια του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής το 1953· πρόεδρος από το 1968 έως το 1977.
• Πέθανε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 1977· το αρχείο της έφτασε στη Μουσική Βιβλιοθήκη το 1993.