grecfacilegrecfacile
Αρχαία προτομή που ταυτίζεται με τον Ζήνωνα τον Κιτιέα, φωτογραφία του Paolo Monti
Αρχαία προτομή που ταυτίζεται με τον Ζήνωνα τον Κιτιέα, φωτογραφία του Paolo Monti · Paolo Monti · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

B2Antiguidade · Filósofo · fundador estoico

Zenão de Cítio

Ζήνων ο Κιτιεύς

c. 334–333 BC – c. 262–261 BC · Cítio, Chipre · Atenas

Zenão de Cítio veio de Chipre e ensinou em Atenas no começo do século IIIa.C. Os estoicos tomam nome do pórtico pintado. Restam fragmentos e relatos, não livros inteiros. É diferente do anterior Zenão de Eleia, associado aos paradoxos do movimento.

A vida

Zenão nasceu em Cítio, perto de Larnaca. As datas são cerca de 334/333–262/261 a.C., com cronologias antigas divergentes. «De Cítio» separa-o de Eleia: geografia evita uma biografia errada.

Em Atenas estudou com o cínico Crates e ensinou depois na Stoa Poikile junto à Ágora, origem do nome escolar. Muito vem de Diógenes Laércio, séculos depois, entre biografias, ditos e documentos. Guarda decreto de honra por ensino e conduta e anedotas. Uma piada não pesa como título atestado ou honra institucional. A carreira une Chipre, Atenas e pensadores posteriores.

A obra

Os livros completos perderam-se. Diógenes lista Πολιτεία (República), Περὶ τοῦ κατὰ φύσιν βίου (Sobre a vida segundo a natureza), Περὶ παθῶν (Sobre as paixões), Περὶ καθήκοντος (Sobre a ação apropriada). Títulos atestados não são volumes disponíveis. Datas e ordem desconhecidas ficam agrupadas no período ativo.

A tradição procura vida boa e coerente: natureza implica razão e ordem, não só campo. Virtude e ação importam mais que dureza exibida. Os posteriores desenvolveram a escola; nem todo slogan pertence ao fundador. O dito das orelhas é atribuído por Diógenes, não página própria sobrevivente. Escutar pede compreender a transmissão das palavras.

O legado na Grécia de hoje

Compare ὦτα/αυτιά e στόμα. Ouça duas vezes uma conversa grega, primeiro sem resposta; escreva fielmente o dito e pergunte antes da opinião. O dito vira hábito linguístico, não doutrina completa. Procure στοά numa descrição de Atenas e explique edifício/escola. Mantenha «Diógenes refere que…» junto à citação.

Sabia que…?

  • Estoico vem de στοά, pórtico.
  • Os livros completos perderam-se.
  • Diógenes transmite o dito orelhas-boca.
  • Cítio e Eleia indicam filósofos diferentes.

Obras principais

Título gregoTítuloAno
ΠολιτείαRepública (perdida)late 4th–early 3rd c. BC (undated)
Περὶ τοῦ κατὰ φύσιν βίουSobre a vida segundo a natureza (perdido)late 4th–early 3rd c. BC (undated)
Περὶ παθῶνSobre as paixões (perdido)late 4th–early 3rd c. BC (undated)
Περὶ καθήκοντοςSobre a ação apropriada (perdido)late 4th–early 3rd c. BC (undated)

Uma frase para reter

δύο ὦτα ἔχομεν, στόμα δὲ ἕν

Em grego de hojeΈχουμε δύο αυτιά, αλλά ένα στόμα.

dyo ota echomen, stoma de hen

Temos duas orelhas, mas uma boca.

Diogenes Laertius7.23: saying attributed to Zeno of Citium, not an autograph text
B2

Ler sobre Zenão de Cítio em grego (B2)

Palavras do texto

  • pórtico
  • orelha
  • boca
  • opinião
  • fragmento
  • ouvir
  • exprimir
  • completo

Experimente uma lição B2 gratuitaSem conta para os três primeiros exercícios.

Outros do nível B2

Grécia moderna · PoetisaKiki Dimoula1931 – 2020Grécia moderna · PoetaAngelos Sikelianos1884 – 1951Antiguidade · TragediógrafoEurípidesc. 480 BC – 406 BCGrécia moderna · PoetaKostis Palamas1859 – 1943Grécia moderna · Contista e poetaGeorgios Vizyinos1849 – 1896Antiguidade · Historiador e soldadoXenofontec. 430 BC – c. 354 BCAntiguidade · Biógrafo e ensaístaPlutarcoc. 46 – c. 120Antiguidade · FilósofoHeraclitoc. 535 BC – c. 475 BCAntiguidade · EstadistaPériclesc. 495 BC – 429 BCGrécia moderna · EstadistaEleftherios Venizelos1864 – 1936Grécia moderna · Primeiro governador da GréciaIoannis Kapodistrias1776 – 1831Grécia moderna · PoetaLorentzos Mavilis1860 – 1912Grécia moderna · Romancista, contistaAndreas Karkavitsas1865 – 1922Grécia moderna · Realizador de cinema e encenador de teatroMichael Cacoyannis1922 – 2011Grécia moderna · CompositorVangelis1943 – 2022Grécia moderna · RomancistaDido Sotiriou1909 – 2004Grécia moderna · Dramaturgo e letristaIákovos Kambanellis1922 – 2011Grécia moderna · Primeiro-ministro, reformadorCharilaos Trikoupis1832 – 1896Grécia moderna · Romancista, ensaístaGiorgos Theotokas1905 – 1966Grécia moderna · RomancistaPandelis Prevelakis1909 – 1986Grécia moderna · PoetaTasos Livaditis1922 – 1988Grécia moderna · MatemáticoConstantin Carathéodory1873 – 1950Grécia moderna · PintorKonstantinos Parthenis1878 – 1967Grécia moderna · PintorYannis Moralis1916 – 2009Grécia moderna · EscultorTakis (Panagiotis Vassilakis)1925 – 2019Grécia moderna · MaestroDimitri Mitropoulos1896 – 1960Grécia moderna · Atriz de teatroMarika Kotopouli1887 – 1954Grécia moderna · Escritor, crítico de arteZacarias Papantoniou1877 – 1940Grécia moderna · ArqueólogoSpyridon Marinatos1901 – 1974Grécia moderna · BenfeitorEvangelos Zappas1800 – 1865Grécia moderna · Cantor de rock, cantautorPavlos Sidiropoulos1948 – 1990Grécia moderna · Compositor de rebetiko, bouzoukiYannis Papaioannou1913 – 1972Grécia moderna · QuímicoLeónidas Zervas1902 – 1980Grécia moderna · ArqueólogoJorge Mylonas1898 – 1988Antiguidade · Biógrafo · história filosóficaDiógenes Laércio3rd c. AD (active)Grécia moderna · Historiadora · bizantinistaEleni Glykatzi-Arveler1926 – 2026Grécia moderna · Romancista · poetaErsi Sotiropoulou1953Grécia moderna · Realizador · argumentistaYorgos Lanthimos1973Grécia moderna · Romancista de ficção especulativaIoanna Bourazopoulou1968Grécia moderna · RomancistaMargarita Karapanou1946 – 2008Grécia moderna · Poeta, dramaturga e tradutoraMaria Laina1947 – 2023Antiguidade · Historiador · investigação políticaPolíbioc. 200 BC – c. 118 BCGrécia moderna · Romancista · ficção históricaRea Galanaki1947Grécia moderna · Romancista · contistaZyranna Zateli1951

Todas as personalidades →