U Grčkoj se možete snaći i na engleskom, ali nekoliko grčkih reči odmah menja atmosferu: ljudi se osmehuju, rado pomažu, a uz račun ponekad stigne i besplatan desert. Evo najvažnijih grčkih fraza za letovanje, razvrstanih po situacijama, svaka sa jednostavnom transkripcijom i značenjem. Akcenat u transkripciji označava naglašeni slog, ch se izgovara kao srpsko h u reči „hleb“, d kao th u engleskom „this“, a th kao th u engleskom „think“.
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Γεια σας | yia sas | Zdravo / doviđenja (učtivo) |
| Καλημέρα / Καλησπέρα | kaliméra / kalispéra | Dobro jutro / dobro veče |
| Ευχαριστώ (πολύ) | efcharistó (polí) | Hvala (puno) |
| Παρακαλώ | parakaló | Molim / nema na čemu |
| Ναι / Όχι | ne / óchi | Da / ne |
| Συγγνώμη | signómi | Izvinite / oprostite |
| Μιλάτε αγγλικά; | miláte angliká? | Govorite li engleski? |
| Δεν καταλαβαίνω. | den katalavéno. | Ne razumem. |
| Πιο αργά, παρακαλώ. | pio argá, parakaló. | Sporije, molim vas. |
Pažljivo sa ναι: znači da, iako zvuči kao naše „ne“. Za detaljnije pozdrave pogledajte naš vodič kroz grčke pozdrave i fraze ljubaznosti.
Naručivanje u kafiću ili taverni
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Ένα τραπέζι για δύο, παρακαλώ. | éna trapézi ya dío, parakaló. | Sto za dvoje, molim. |
| Τον κατάλογο, παρακαλώ. | ton katálogo, parakaló. | Jelovnik, molim. |
| Τι μας προτείνετε; | ti mas protínete? | Šta nam preporučujete? |
| Θα ήθελα... | tha íthela... | Želeo bih / želela bih... |
| Έναν καφέ, παρακαλώ. | énan kafé, parakaló. | Jednu kafu, molim. |
| Έναν ελληνικό, μέτριο. | énan ellinikó, métrio. | Jednu grčku kafu, srednje slatku. |
| Ένα νερό / μια μπίρα | éna neró / mia bíra | Jednu vodu / jedno pivo |
| Ένα ποτήρι κρασί, κόκκινο ή λευκό | éna potíri krasí, kókkino i lefkó | Čašu vina, crnog ili belog |
| Δεν τρώω κρέας. | den tróo kréas. | Ne jedem meso. |
| Είμαι αλλεργικός / αλλεργική στους ξηρούς καρπούς. | íme alergikós / alergikí stus xirús karpús. | Alergičan / alergična sam na orašaste plodove. |
| Τον λογαριασμό, παρακαλώ. | ton logariasmó, parakaló. | Račun, molim. |
| Μπορώ να πληρώσω με κάρτα; | boró na pliróso me kárta? | Mogu li da platim karticom? |
Za grčku kafu recite koliko slatku želite: σκέτο (bez šećera), μέτριο (srednje slatku) ili γλυκό (slatku). Pre jela poželite καλή όρεξη (kalí órexi, prijatno); kada podignete čašu, recite γεια μας! (yia mas, živeli). Primetite έναν καφέ: „jedan“ se menja prema rodu imenice (ένας, μία, ένα), kao što objašnjava naš vodič kroz grčke brojeve. Izvežbajte ceo razgovor u kafiću u vežbi u kafiću, a nazive jela naučite uz rečnik hrane i pića.
Kupovina i cene na grčkom
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Πόσο κάνει; / Πόσο κάνουν; | póso káni? / póso kánun? | Koliko košta? / Koliko koštaju? |
| Έχετε...; | échete...? | Imate li...? |
| Μόνο κοιτάζω. | móno kitázo. | Samo razgledam. |
| Θέλω αυτό. | thélo aftó. | Hoću ovo. |
| Είναι ακριβό. | íne akrivó. | Skupo je. |
| Μια σακούλα, παρακαλώ. | mia sakúla, parakaló. | Jednu kesu, molim. |
| Την απόδειξη, παρακαλώ. | tin apódixi, parakaló. | Račun (fiskalni), molim. |
Korisne radnje: φούρνος (fúrnos, pekara), περίπτερο (períptero, kiosk na ulici za vodu, grickalice i karte), φαρμακείο (farmakío, apoteka, sa zelenim krstom). Da biste razumeli odgovor na „koliko košta?“, potrebni su vam brojevi: cene se izgovaraju kao τρία πενήντα (3,50 €). Naš vodič kroz grčke brojeve, cene i vreme ih obrađuje, a možete vežbati i uz evre, cente i kusur.
Kako pitati za put na grčkom
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Πού είναι...; | pu íne...? | Gde je...? |
| Πού είναι η τουαλέτα; | pu íne i tualéta? | Gde je toalet? |
| Πού είναι η παραλία; | pu íne i paralía? | Gde je plaža? |
| Πώς πάω στο κέντρο; | pos páo sto kéndro? | Kako da stignem do centra? |
| Είναι μακριά; / Είναι κοντά; | íne makriá? / íne kondá? | Da li je daleko? / Da li je blizu? |
| ευθεία / δεξιά / αριστερά | efthía / dexiá / aristerá | pravo / desno / levo |
| στη γωνία | sti gonía | na uglu |
Prevoz: autobus, trajekt, taksi
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Ένα εισιτήριο για τον Πειραιά, παρακαλώ. | éna isitírio ya ton Pireá, parakaló. | Jednu kartu za Pirej, molim. |
| Απλό ή με επιστροφή; | apló i me epistrofí? | U jednom pravcu ili povratnu? |
| Πού είναι η στάση; | pu íne i stási? | Gde je (autobuska) stanica? |
| Τι ώρα φεύγει το λεωφορείο; | ti óra févgi to leoforío? | U koliko sati polazi autobus? |
| Τι ώρα φεύγει το πλοίο για τη Νάξο; | ti óra févgi to plío ya ti Náxo? | U koliko sati polazi trajekt za Naksos? |
| Στο αεροδρόμιο, παρακαλώ. | sto aerodrómio, parakaló. | Do aerodroma, molim (u taksiju). |
| Σταματήστε εδώ, παρακαλώ. | stamatíste edó, parakaló. | Stanite ovde, molim. |
Druge reči koje ćete videti na natpisima: λιμάνι (luka), μετρό (metro), ΕΙΣΟΔΟΣ (ulaz), ΕΞΟΔΟΣ (izlaz), ΑΝΟΙΧΤΟ / ΚΛΕΙΣΤΟ (otvoreno / zatvoreno). Natpisi su pisani velikim slovima bez akcenata, pa se čitanje grčkog alfabeta brzo isplati. Vežbajte uz prevozna sredstva i putovanje vozom.
U hotelu
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Έχω κάνει κράτηση στο όνομα... | écho káni krátisi sto ónoma... | Imam rezervaciju na ime... |
| Έχετε ελεύθερο δωμάτιο; | échete eléfthero domátio? | Imate li slobodnu sobu? |
| Για δύο νύχτες. | ya dío níchtes. | Za dve noći. |
| Τι ώρα είναι το πρωινό; | ti óra íne to proinó? | U koliko sati je doručak? |
| Το κλιματιστικό δεν λειτουργεί. | to klimatistikó den lituryí. | Klima-uređaj ne radi. |
| Το κλειδί, παρακαλώ. | to klidí, parakaló. | Ključ, molim. |
Poslušajte pravu prijavu u hotel u vežbi u hotelu, a više reči za putovanja pronađite u rečniku za putovanja.
Hitni slučajevi i zdravlje
| Grčki | Izgovor | Značenje |
|---|---|---|
| Βοήθεια! | voíthia! | Upomoć! |
| Καλέστε γιατρό! | kaléste yiatró! | Pozovite lekara! |
| Καλέστε την αστυνομία! | kaléste tin astinomía! | Pozovite policiju! |
| Πού είναι το νοσοκομείο; | pu íne to nosokomío? | Gde je bolnica? |
| Είμαι άρρωστος / άρρωστη. | íme árostos / árosti. | Bolestan / bolesna sam. |
| Πονάει εδώ. | ponái edó. | Boli me ovde. |
| Έχασα το διαβατήριό μου. | échasa to diavatírió mu. | Izgubio / izgubila sam pasoš. |
Evropski broj za hitne slučajeve 112 radi svuda u Grčkoj. Nacionalni brojevi su 100 za policiju, 166 za hitnu pomoć i 199 za vatrogasce. Noću i nedeljom potražite εφημερεύον φαρμακείο, dežurnu apoteku; na vratima svake apoteke piše koja je najbliža.
Saveti o učtivosti za letovanje u Grčkoj
- Dodajte παρακαλώ uz svaku molbu. Tako „jedna kafa“ postaje „jedna kafa, molim“.
- Koristite učtivi oblik sa ljudima koje ne poznajete: γεια σας, έχετε, μιλάτε. Nikada nije pogrešno.
- Θα ήθελα („želeo bih“) zvuči blaže od θέλω („hoću“).
- Pozdravite kada uđete u malu prodavnicu ili tavernu: očekuje se jednostavno καλημέρα ili καλησπέρα.
- Pokušajte, makar i nesavršeno. Grci su velikodušni prema onima koji uče, a mnogi će vam odgovoriti na engleskom. Ako želite da vežbate, zamolite στα ελληνικά, παρακαλώ („na grčkom, molim“).
Česta pitanja
Da li moram da znam grčki da bih putovao po Grčkoj?
Ne. U turističkim mestima engleski je široko rasprostranjen. Ali pozdravi, hvala, brojevi i nekoliko fraza za kafić čine svaki dan lakšim i prijatnijim, naročito na manjim ostrvima i u selima.
Koje su najvažnije grčke reči za letovanje?
Γεια σας, καλημέρα, ευχαριστώ, παρακαλώ, ναι, όχι, συγγνώμη, πόσο κάνει; i τον λογαριασμό, παρακαλώ. Sa ovih devet možete da pozdravite, zahvalite se, kupite i platite.
Kako se traži račun na grčkom?
Recite τον λογαριασμό, παρακαλώ (ton logariasmó, parakaló). U Grčkoj konobar obično donosi račun tek kada ga zatražite.
Da li je nepristojno govoriti engleski u Grčkoj?
Nikako. Sasvim je normalno, i veoma se ceni, da počnete grčkim pozdravom, a zatim pređete na engleski.
Želite više od fraza za snalaženje? Počnite besplatni kurs grčkog za nivo A1 nekoliko nedelja pre polaska.