Konjunktiv: dva vida, dva glagolska stanja
να γράφω / να γράψω / να γράφομαι / να γραφτώ — četiri mogućnosti, jedno pravilo: posle να birate osnovu prema značenju.
Četiri kombinacije
Poveži vid — nesvršeni za trajanje ili ponavljanje, svršeni za radnju posmatranu kao celinu — s aktivnim ili medijalno-pasivnim oblikom. Tako nastaju četiri osnovna obrasca. Posle «να» glagolska osnova menja se prema vidu i obliku.
- Θέλω να γράφω κάθε μέρα.Želim da pišem svakog dana.
- Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε.Želim da napišem pismo večeras.
- Αυτή η λέξη μπορεί να γράφεται και με –η.Ova reč može se pisati i sa -η.
- Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα.Tekst mora da bude napisan danas.
| ενεργητική | παθητική | |
|---|---|---|
| μη συνοπτική (συνέχεια) | να γράφω | να γράφομαι |
| συνοπτική (μία φορά) | να γράψω | να γραφτώ |
| παράδειγμα | Θέλω να γράφω κάθε μέρα. | Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα. |
Pasiv svršenog vida: «να γραφτώ»
Pasivni oblik svršenog vida često je povezan s osnovom pasivnog aorista: «γράφτηκα → να γραφτώ», «ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ», «αγαπήθηκα → να αγαπηθώ». Nastavci su -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν, ali osnovu često treba posebno zapamtiti.
- Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών.Želim da se upišem na kurs grčkog.
- Πρέπει να ετοιμαστούμε σε δέκα λεπτά.Moramo da budemo spremni za deset minuta.
- Όλοι θέλουν να αγαπηθούν.Svi žele da budu voljeni.
Šta određuje kontekst
Kontekst određuje vid. Uz «αρχίζω να» i «συνεχίζω να» često ide nesvršeni vid («να διαβάζω»), dok jasan rok uz «πρέπει να» ili «θέλω να» pogoduje svršenom vidu («να διαβάσω»). Isti glagoli ipak mogu stajati uz oba oblika uz promenu značenja: «Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα» (moramo brzo da se spremimo) naspram «Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου» (želim da se spremam bez žurbe).
- Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος.Ove godine počeo je ozbiljnije da uči.
- Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε.Moram da pročitam ovo poglavlje večeras.
- Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα.Moramo brzo da se spremimo.
- Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου.Želim da se spremam bez žurbe.
Sada je tvoj red
Izaberi tačan oblik.
Česta pitanja
Koja je razlika između «να γράφω» i «να γράψω»?
Razlika je u glagolskom vidu: «να γράφω» naglašava radnju koja traje ili se ponavlja, a «να γράψω» radnju posmatranu kao celinu. Uporedi «Θέλω να γράφω κάθε μέρα» (želim da pišem svakog dana) i «Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε» (želim da napišem pismo večeras). Posle «να» bira se osnova prema značenju.
Kako se gradi pasivni konjunktiv svršenog vida, kao «να γραφτώ»?
Taj oblik često je povezan s osnovom pasivnog aorista: «γράφτηκα → να γραφτώ», «ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ», «αγαπήθηκα → να αγαπηθώ». Nastavci su -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν. Osnovu ponekad treba posebno zapamtiti. «Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών» znači: želim da se upišem na čas grčkog.
Posle kojih glagola uz «να» češće ide nesvršeni, a posle kojih svršeni vid?
Kontekst određuje glagolski vid. Posle «αρχίζω να» (početi) i «συνεχίζω να» (nastaviti) često ide nesvršeni vid: «Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος». Jasan rok uz «πρέπει να» (morati) ili «θέλω να» (hteti) pogoduje svršenom vidu: «Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε». Isti glagoli mogu stajati i uz drugi vid, ali se značenje menja.