Tryb łączący: dwa aspekty, dwie strony
να γράφω / να γράψω / να γράφομαι / να γραφτώ — cztery możliwości, jedna zasada: po να wybierasz temat zgodny ze znaczeniem.
Cztery połączenia
Połącz aspekt — niedokonany dla trwania lub powtarzania, dokonany dla czynności ujętej jako całość — ze stroną czynną lub medialno-bierną. Powstają cztery podstawowe wzory. Po «να» temat czasownika zmienia się zależnie od aspektu i strony.
- Θέλω να γράφω κάθε μέρα.Chcę pisać codziennie.
- Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε.Chcę dziś wieczorem napisać list.
- Αυτή η λέξη μπορεί να γράφεται και με –η.To słowo można też zapisać przez -η.
- Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα.Tekst musi zostać napisany dzisiaj.
| ενεργητική | παθητική | |
|---|---|---|
| μη συνοπτική (συνέχεια) | να γράφω | να γράφομαι |
| συνοπτική (μία φορά) | να γράψω | να γραφτώ |
| παράδειγμα | Θέλω να γράφω κάθε μέρα. | Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα. |
Strona bierna aspektu dokonanego: «να γραφτώ»
Bierna forma aspektu dokonanego często wiąże się z tematem aorystu biernego: «γράφτηκα → να γραφτώ», «ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ», «αγαπήθηκα → να αγαπηθώ». Końcówki to -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν, ale temat często trzeba zapamiętać osobno.
- Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών.Chcę zapisać się na kurs greckiego.
- Πρέπει να ετοιμαστούμε σε δέκα λεπτά.Musimy być gotowi za dziesięć minut.
- Όλοι θέλουν να αγαπηθούν.Każdy chce być kochany.
Co narzuca kontekst
Kontekst określa aspekt. Przy «αρχίζω να» i «συνεχίζω να» często pojawia się aspekt niedokonany («να διαβάζω»), a wyraźny termin przy «πρέπει να» lub «θέλω να» sprzyja aspektowi dokonanemu («να διαβάσω»). Te same czasowniki mogą jednak łączyć się z obiema formami i zmieniać znaczenie: «Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα» (musimy szybko się przygotować) oraz «Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου» (chcę przygotowywać się bez pośpiechu).
- Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος.W tym roku zaczął uczyć się poważniej.
- Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε.Muszę przeczytać ten rozdział dziś wieczorem.
- Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα.Musimy się szybko przygotować.
- Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου.Chcę przygotowywać się bez pośpiechu.
Teraz twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Najczęstsze pytania
Jaka jest różnica między «να γράφω» a «να γράψω»?
Różnica dotyczy aspektu: «να γράφω» podkreśla czynność trwającą lub powtarzaną, a «να γράψω» czynność ujmowaną jako całość. Porównaj «Θέλω να γράφω κάθε μέρα» (chcę pisać codziennie) z «Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε» (chcę dziś wieczorem napisać list). Po «να» wybiera się temat pasujący do znaczenia.
Jak tworzy się bierny tryb łączący aspektu dokonanego, np. «να γραφτώ»?
Ta forma często wiąże się z tematem aorystu biernego: «γράφτηκα → να γραφτώ», «ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ», «αγαπήθηκα → να αγαπηθώ». Końcówki to -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν. Temat czasem trzeba zapamiętać osobno. «Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών» znaczy: chcę zapisać się na lekcje greckiego.
Po jakich czasownikach z «να» częściej występuje aspekt niedokonany, a po jakich dokonany?
O wyborze aspektu decyduje kontekst. Po «αρχίζω να» (zaczynać) i «συνεχίζω να» (kontynuować) często pojawia się aspekt niedokonany: «Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος». Wyraźny termin przy «πρέπει να» (trzeba) lub «θέλω να» (chcieć) sprzyja aspektowi dokonanemu: «Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε». Te same czasowniki mogą też łączyć się z drugim aspektem, zmieniając znaczenie.