De aanvoegende wijs: twee aspecten, twee vormen
να γράφω / να γράψω / να γράφομαι / να γραφτώ — vier mogelijkheden, één principe: na να kies je de stam die bij de betekenis past.
Vier combinaties
Combineer het aspect — onvoltooid voor duur of herhaling, voltooid voor een handeling als geheel — met de actieve of medio-passieve vorm. Zo ontstaan vier basispatronen. Na «να» verandert de werkwoordstam volgens het bedoelde aspect en de vorm.
- Θέλω να γράφω κάθε μέρα.Ik wil elke dag schrijven.
- Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε.Ik wil vanavond een brief schrijven.
- Αυτή η λέξη μπορεί να γράφεται και με –η.Dit woord kan ook met -η worden geschreven.
- Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα.De tekst moet vandaag worden geschreven.
| ενεργητική | παθητική | |
|---|---|---|
| μη συνοπτική (συνέχεια) | να γράφω | να γράφομαι |
| συνοπτική (μία φορά) | να γράψω | να γραφτώ |
| παράδειγμα | Θέλω να γράφω κάθε μέρα. | Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα. |
De passieve vorm met voltooid aspect: «να γραφτώ»
De passieve vorm met voltooid aspect hangt vaak samen met de stam van de passieve aoristus: «γράφτηκα → να γραφτώ», «ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ», «αγαπήθηκα → να αγαπηθώ». De uitgangen zijn -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν, maar de stam moet je vaak apart onthouden.
- Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών.Ik wil me inschrijven voor de cursus Grieks.
- Πρέπει να ετοιμαστούμε σε δέκα λεπτά.We moeten over tien minuten klaar zijn.
- Όλοι θέλουν να αγαπηθούν.Iedereen wil geliefd zijn.
Wat de context bepaalt
De context bepaalt het aspect. Bij «αρχίζω να» en «συνεχίζω να» komt vaak het onvoltooide aspect voor («να διαβάζω»), terwijl een duidelijke deadline bij «πρέπει να» of «θέλω να» vaak het voltooide aspect oproept («να διαβάσω»). Maar dezelfde werkwoorden kunnen met een andere betekenis beide vormen krijgen: «Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα» (we moeten snel klaar zijn) tegenover «Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου» (ik wil me op mijn gemak voorbereiden).
- Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος.Hij begon dit jaar serieuzer te studeren.
- Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε.Ik moet dit hoofdstuk vanavond lezen.
- Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα.We moeten ons snel klaarmaken.
- Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου.Ik wil me op mijn gemak voorbereiden.
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen «να γράφω» en «να γράψω»?
Het verschil zit in het aspect: «να γράφω» benadrukt een voortdurende of herhaalde handeling, «να γράψω» een handeling die als geheel wordt gezien. Vergelijk «Θέλω να γράφω κάθε μέρα» (ik wil elke dag schrijven) met «Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε» (ik wil vanavond een brief schrijven). Na «να» kies je de stam die bij de betekenis past.
Hoe vorm je de passieve aanvoegende wijs met voltooid aspect, zoals «να γραφτώ»?
Deze vorm hangt vaak samen met de stam van de passieve aoristus: «γράφτηκα → να γραφτώ», «ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ», «αγαπήθηκα → να αγαπηθώ». De uitgangen zijn -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν. De stam moet je soms apart leren. «Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών» betekent: ik wil me inschrijven voor de Griekse les.
Welke werkwoorden gaan na «να» vaak samen met een herhaalde of een afgeronde handeling?
De context bepaalt het aspect. Na «αρχίζω να» (beginnen) en «συνεχίζω να» (doorgaan) komt vaak het onvoltooide aspect: «Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος». Een duidelijke deadline bij «πρέπει να» (moeten) of «θέλω να» (willen) bevordert het voltooide aspect: «Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε». Dezelfde werkwoorden kunnen met een andere betekenis ook het andere aspect krijgen.