Υποτακτική: να γράφω, να γράψω, να γραφτώ

Τα τέσσερα κελιά

Διάκρινε το μη συνοπτικό ποιόν (διάρκεια ή επανάληψη) από το συνοπτικό (μία ολοκληρωμένη πράξη) και την ενεργητική από τη μεσοπαθητική φωνή. Έτσι καταλαβαίνεις τα τέσσερα βασικά σχήματα· το θέμα μετά το «να» αλλάζει ανάλογα με το ρήμα.

• Θέλω να γράφω κάθε μέρα.να γράφω: ενεργητική, μη συνοπτική (επανάληψη)
• Θέλω να γράψω ένα γράμμα απόψε.να γράψω: ενεργητική, συνοπτική (μία φορά)
• Αυτή η λέξη μπορεί να γράφεται και με –η.να γράφεται: παθητική, μη συνοπτική
• Το κείμενο πρέπει να γραφτεί σήμερα.να γραφτεί: παθητική, συνοπτική

Η συνοπτική παθητική: να γραφτώ

Ο συνοπτικός παθητικός τύπος συνδέεται συχνά με το θέμα του παθητικού αορίστου: γράφτηκα → να γραφτώ, ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ, αγαπήθηκα → να αγαπηθώ. Οι καταλήξεις είναι -ώ, -είς, -εί, -ούμε, -είτε, -ούν, αλλά το θέμα χρειάζεται συχνά απομνημόνευση.

• Θέλω να γραφτώ στο μάθημα των ελληνικών.γράφτηκα → να γραφτώ
• Πρέπει να ετοιμαστούμε σε δέκα λεπτά.ετοιμάστηκα → να ετοιμαστώ, να ετοιμαστούμε
• Όλοι θέλουν να αγαπηθούν.αγαπήθηκα → να αγαπηθώ, να αγαπηθούν

Τι επιβάλλει το συμφραζόμενο

Το πλαίσιο επιλέγει το ποιόν ενέργειας. Με «αρχίζω να» και «συνεχίζω να» είναι συχνό το μη συνοπτικό («να διαβάζω»), ενώ μια σαφής προθεσμία με «πρέπει να» ή «θέλω να» ευνοεί το συνοπτικό («να διαβάσω»). Οι ίδιοι σύνδεσμοι μπορούν όμως να πάρουν και τους δύο τύπους με διαφορετικό νόημα: «Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα» / «Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου».

• Άρχισε να διαβάζει πιο σοβαρά φέτος.«αρχίζω να» → μη συνοπτικό: να διαβάζει
• Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο απόψε.σαφής προθεσμία → συνοπτικό: να διαβάσω
• Πρέπει να ετοιμαστούμε γρήγορα.μία πράξη, τώρα → συνοπτικό: να ετοιμαστούμε
• Θέλω να ετοιμάζομαι με την ησυχία μου.συνήθεια και διάρκεια → μη συνοπτικό: να ετοιμάζομαι

Σειρά σου

Διάλεξε τον σωστό τύπο.