Knjiški komparativi i superlativi
Βέλτιστος, χείριστος, ελάχιστος: nasleđeni nepravilni oblici koji još žive u stručnom i administrativnom grčkom.
Nizovi nepravilnih oblika
Neki česti pridevi pored običnih stepena poređenja imaju i knjiške oblike. Oni se naročito javljaju u određenim ustaljenim izrazima, kao «βέλτιστες πρακτικές» i «ελάχιστος μισθός». Uči značenje i upotrebu celog izraza.
- Εφαρμόζουμε τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.Primenjujemo najbolje međunarodne prakse.
- Ο ελάχιστος μισθός αυξήθηκε από την πρώτη Απριλίου.Minimalna zarada povećana je od prvog aprila.
- Πρόκειται για μείζον πολιτικό θέμα.To je važno političko pitanje.
- Το ζήτημα κρίθηκε ήσσονος σημασίας.Pitanje je ocenjeno kao manje važno.
| θετικός | νεοελληνικά | λόγιος συγκριτικός | λόγιος υπερθετικός |
|---|---|---|---|
| καλός | πιο καλός / καλύτερος | αμείνων | βέλτιστος / άριστος |
| κακός | πιο κακός / χειρότερος | χείρων | χείριστος |
| μεγάλος | μεγαλύτερος | μείζων | μέγιστος |
| μικρός | μικρότερος | ελάσσων | ελάχιστος |
| πολύς | περισσότερος | πλείων | πλείστος |
Izrazi koje vredi zapamtiti
Uči ove knjiške oblike u njihovim uobičajenim izrazima: «βέλτιστες πρακτικές», «ελάχιστος μισθός», «μείζον θέμα» i «ήσσονος σημασίας». Oblik kao «αμείνων» u svakodnevnom razgovoru obično zvuči neprirodno.
Ista tema na drugim nivoima
Česta pitanja
Šta znači «βέλτιστες πρακτικές»?
Znači „najbolje prakse”. «Βέλτιστος» je knjiški superlativ prideva «καλός» i javlja se u ustaljenim izrazima, kao «Εφαρμόζουμε τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές» („Primenjujemo najbolje međunarodne prakse”). U svakodnevnom grčkom češće se koristi «ο καλύτερος».
Kada se koriste ovi knjiški stepeni umesto običnih oblika?
Pre svega u ustaljenim spojevima gde su uobičajeni: «ελάχιστος μισθός» („minimalna zarada”), «μείζον θέμα» („važno pitanje”) i «ήσσονος σημασίας» („od manjeg značaja”). Ne koristi ih svuda bez razloga: «αμείνων» bi u običnom razgovoru zvučalo preterano knjiški.
Koji je knjiški oblik srodan reči «χειρότερος»?
«Χείριστος» je knjiški superlativ i znači „najgori”. «Χειρότερος» je običan komparativ i znači „gori”. U administrativnim i novinskim tekstovima javlja se, na primer, «το χείριστο σενάριο» („najgori scenario”).