Aktiv i pasiv
πλένω → πλένομαι: nastavci na -ομαι, prošlo vreme na -θηκα i glagoli koji postoje samo u pasivu.
Dva oblika, dva pogleda
U aktivnoj rečenici subjekat vrši radnju: „Η μητέρα πλένει το παιδί” (Majka pere dete). U pasivnoj rečenici ono što trpi radnju postaje subjekat: „Το παιδί πλένεται από τη μητέρα”. Ali oblici na „-μαι” nemaju samo pasivno značenje. Mogu biti povratni („πλένομαι” = perem sebe), uzajamni („αγκαλιάζονται” = grle se) ili pripadati glagolu bez aktivnog parnjaka („έρχομαι”). Zato razlikuj oblik glagola od značenja rečenice.
- Η μητέρα πλένει το παιδί κάθε βράδυ.Majka pere dete svake večeri.
- Το παιδί πλένεται από τη μητέρα του.Dete pere majka.
- Πλένομαι πάντα με κρύο νερό το πρωί.Ujutru se uvek perem hladnom vodom.
Prezent: „-ομαι, -εσαι, -εται…”
Čest obrazac prve konjugacije koristi prezentsku osnovu i nastavke „-ομαι, -εσαι, -εται, -όμαστε, -εστε, -ονται”: „πλένομαι, πλένεσαι, πλένεται”. Obrati pažnju na akcenat u „πλενόμαστε”. Nema svaki aktivni glagol prirodan pasivni par; uči parove zajedno sa značenjem.
- Πλένεσαι πάντα με ζεστό νερό;Da li se uvek pereš toplom vodom?
- Κάθε πρωί πλενόμαστε και φεύγουμε βιαστικά.Svakog jutra se umijemo i odlazimo u žurbi.
- Τα πιάτα πλένονται στο πλυντήριο.Sudovi se peru u mašini za sudove.
| πρόσωπο | πλένομαι |
|---|---|
| εγώ | πλένομαι |
| εσύ | πλένεσαι |
| αυτός/αυτή | πλένεται |
| εμείς | πλενόμαστε |
| εσείς | πλένεστε |
| αυτοί | πλένονται |
Druga konjugacija: „αγαπιέμαι”, „θεωρούμαι”
U drugoj konjugaciji česta su dva obrasca. Mnogi glagoli na „-άω” grade oblike na „-ιέμαι”: „αγαπάω → αγαπιέμαι, αγαπιέσαι, αγαπιέται”. Mnogi glagoli na „-ώ” grade oblike na „-ούμαι”: „θεωρώ → θεωρούμαι, θεωρείσαι, θεωρείται”. To su česti obrasci, ali ne pravilo bez izuzetaka.
- Το παιδί αγαπιέται πολύ από τους παππούδες του.Baka i deka mnogo vole dete.
- Θεωρείται ένας από τους καλύτερους γιατρούς της πόλης.Smatraju ga jednim od najboljih lekara u gradu.
- Θεωρούμαι τυχερός που δουλεύω εδώ.Smatra se da imam sreće što radim ovde.
Pasivni aorist: „-θηκα”
Mnogi pasivni aoristi imaju osnovu na „-θ-”: „πλύθηκα, πλύθηκες, πλύθηκε”; odgovarajući svršeni futur je „θα πλυθώ”. Javljaju se i promene osnove: „ετοιμάζομαι → ετοιμάστηκα”, „ανοίγομαι → ανοίχτηκα”, „μαγειρεύομαι → μαγειρεύτηκα”. Zato zajedno uči prezent, aorist i futur.
- Πλύθηκα και ετοιμάστηκα σε δέκα λεπτά.Oprao sam se i spremio za deset minuta.
- Το φαγητό μαγειρεύτηκε από τη γιαγιά.Hranu je skuvala baka.
- Θα πλυθώ πρώτα και μετά θα φάμε.Prvo ću se oprati, a zatim ćemo jesti.
| ενεστώτας | παθητικός αόριστος | μέλλοντας |
|---|---|---|
| πλένομαι | πλύθηκα | θα πλυθώ |
| αγαπιέμαι | αγαπήθηκα | θα αγαπηθώ |
| ανοίγομαι | ανοίχτηκα | θα ανοιχτώ |
| ετοιμάζομαι | ετοιμάστηκα | θα ετοιμαστώ |
Deponentni glagoli
Deponentni glagoli imaju oblike na „-μαι”, bez odgovarajućeg aktivnog oblika sa istim značenjem: „έρχομαι”, „γίνομαι”, „σκέφτομαι”, „χρειάζομαι”, „εργάζομαι”, „κοιμάμαι”. Ne prevodi ih automatski kao pasiv samo zbog nastavka: „Ο Γιάννης κοιμάται” jednostavno znači da Janis spava.
- Σκέφτομαι να φύγω νωρίς.Razmišljam da krenem ranije.
- Ο Γιάννης κοιμάται νωρίς κάθε βράδυ.Janis svake večeri rano odlazi na spavanje.
Sada ti
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Kako se gradi pasiv u grčkom?
Čest obrazac koristi osnovu aktivnog oblika s nastavcima „-ομαι, -εσαι, -εται”: „Η μαμά πλένει το παιδί” (Majka pere dete) → „Το παιδί πλένεται” (Dete se pere). Oblici na „-μαι” mogu imati i povratno značenje: „πλένομαι” tada znači „perem se”.
Šta su deponentni glagoli poput „έρχομαι”?
Imaju oblik na „-μαι”, ali nemaju odgovarajući aktivni oblik sa istim značenjem: „έρχομαι” (dolaziti), „γίνομαι” (postajati), „σκέφτομαι” (misliti), „χρειάζομαι” (trebati), „κοιμάμαι” (spavati). „Σκέφτομαι να φύγω νωρίς” znači „Razmišljam da krenem ranije”.
Kako se gradi grčki pasivni aorist?
Mnogi oblici pasivnog aorista imaju „-θηκα”: „πλύθηκα, πλύθηκες, πλύθηκε…”. Odgovarajući svršeni futur je „θα πλυθώ”. U zavisnosti od glagola javljaju se i oblici na „-στηκα”, „-χτηκα” i „-εύτηκα”.