Strona czynna i bierna

Dwie strony, dwa spojrzenia

W zdaniu czynnym podmiot wykonuje czynność: «Η μητέρα πλένει το παιδί» (Matka myje dziecko). W zdaniu biernym podmiotem staje się osoba lub rzecz poddana czynności: «Το παιδί πλένεται από τη μητέρα». Formy na «-μαι» nie zawsze są jednak bierne znaczeniowo. Mogą być zwrotne («πλένομαι» = myję się), wzajemne («αγκαλιάζονται» = obejmują się) albo należeć do czasownika bez czynnego odpowiednika («έρχομαι»). Trzeba odróżniać formę czasownika od znaczenia zdania.

• Η μητέρα πλένει το παιδί κάθε βράδυ.Matka myje dziecko każdego wieczoru.
• Το παιδί πλένεται από τη μητέρα του.Dziecko jest myte przez matkę.
• Πλένομαι πάντα με κρύο νερό το πρωί.Rano zawsze myję się zimną wodą.

Czas teraźniejszy: «-ομαι, -εσαι, -εται…»

Częsty wzór pierwszej koniugacji używa tematu czasu teraźniejszego z końcówkami «-ομαι, -εσαι, -εται, -όμαστε, -εστε, -ονται»: «πλένομαι, πλένεσαι, πλένεται». Zwróć uwagę na akcent w «πλενόμαστε». Nie każdy czasownik czynny ma naturalny odpowiednik bierny; ucz się par wraz ze znaczeniem.

• Πλένεσαι πάντα με ζεστό νερό;Czy zawsze myjesz się ciepłą wodą?
• Κάθε πρωί πλενόμαστε και φεύγουμε βιαστικά.Każdego ranka myjemy się i wychodzimy w pośpiechu.
• Τα πιάτα πλένονται στο πλυντήριο.Naczynia są myte w zmywarce.

Druga koniugacja: «αγαπιέμαι», «θεωρούμαι»

W drugiej koniugacji występują dwa częste wzory. Wiele czasowników na «-άω» tworzy formy na «-ιέμαι»: «αγαπάω → αγαπιέμαι, αγαπιέσαι, αγαπιέται». Wiele czasowników na «-ώ» tworzy formy na «-ούμαι»: «θεωρώ → θεωρούμαι, θεωρείσαι, θεωρείται». Są to częste zależności, ale nie reguła bez wyjątków.

• Το παιδί αγαπιέται πολύ από τους παππούδες του.Dziecko jest bardzo kochane przez dziadków.
• Θεωρείται ένας από τους καλύτερους γιατρούς της πόλης.Uważa się go za jednego z najlepszych lekarzy w mieście.
• Θεωρούμαι τυχερός που δουλεύω εδώ.Uważa się, że mam szczęście, mogąc tu pracować.

Aoryst strony biernej: «-θηκα»

Wiele aorystów biernych ma temat na «-θ-»: «πλύθηκα, πλύθηκες, πλύθηκε»; odpowiadająca im przyszłość dokonana to «θα πλυθώ». Występują też zmiany tematu: «ετοιμάζομαι → ετοιμάστηκα», «ανοίγομαι → ανοίχτηκα», «μαγειρεύομαι → μαγειρεύτηκα». Dlatego ucz się razem czasu teraźniejszego, aorystu i przyszłości.

• Πλύθηκα και ετοιμάστηκα σε δέκα λεπτά.Umyłem się i przygotowałem w dziesięć minut.
• Το φαγητό μαγειρεύτηκε από τη γιαγιά.Jedzenie ugotowała babcia.
• Θα πλυθώ πρώτα και μετά θα φάμε.Najpierw się umyję, a potem zjemy.

Czasowniki deponensowe

Czasowniki deponensowe mają formy na «-μαι» i nie mają odpowiadającej im formy czynnej o tym samym znaczeniu: «έρχομαι», «γίνομαι», «σκέφτομαι», «χρειάζομαι», «εργάζομαι», «κοιμάμαι». Nie tłumacz ich automatycznie jako biernych ze względu na końcówkę: «Ο Γιάννης κοιμάται» znaczy po prostu, że Janis śpi.

• Σκέφτομαι να φύγω νωρίς.Myślę o wcześniejszym wyjściu.
• Ο Γιάννης κοιμάται νωρίς κάθε βράδυ.Janis chodzi spać wcześnie każdego wieczoru.

Teraz twoja kolej

Wybierz poprawną formę.