Povezivanje rečenica: και, αλλά, ή, γιατί
Od iskaza od dve reči do pravih rečenica: veznici koji čine vaš grčki tečnijim.
και i skraćeni oblik κι
«Και» povezuje reči (ψωμί και τυρί) ili rečenice (Ήρθε και κάθισε). Ispred samoglasnika može se skratiti u «κι», naročito u razgovornom jeziku: και εγώ / κι εγώ, και αυτός / κι αυτός. Ponavljanje «και… και…» znači da važe oba dela: Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.
- Πήρα ψωμί και τυρί.Kupio/kupila sam hleb i sir.
- Κι εγώ θέλω να έρθω!I ja želim da dođem!
- Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.Došli su i Nikos i Marija.
αλλά, όμως, ή, ούτε
Za suprotnost «αλλά» stoji na početku drugog dela: Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ. «Όμως» može stajati na više mesta: Όμως δεν μπορώ / Δεν μπορώ όμως. Ispred «αλλά» obično pišemo zarez. Za izbor koristimo «ή» ili «ή… ή…»: Τσάι ή καφέ; Da isključimo obe mogućnosti, koristimo «ούτε… ούτε…» uz odrični glagol: Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.
- Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ.Želim da dođem, ali ne mogu.
- Είναι κρύο σήμερα· θα βγούμε όμως.Danas je hladno; ipak ćemo izaći.
- Τσάι ή καφέ;Čaj ili kafa?
- Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.Ne pijem ni čaj ni kafu.
Prvi zavisni veznici: γιατί, όταν, αν
«Γιατί» uvodi uzrok: Μένω σπίτι γιατί βρέχει. «Όταν» označava vreme: Όταν έχω χρόνο, διαβάζω. «Αν» uvodi uslov: Αν θέλεις, πάμε. Ako vremenska ili uslovna rečenica stoji na početku, obično je odvajamo zarezom. «Γιατί» je i upitna reč: Γιατί κλαις; — Γιατί χτύπησα το πόδι μου. (Zašto plačeš? — Zato što sam udario/udarila nogu.)
- Μένω σπίτι γιατί βρέχει.Ostajem kod kuće jer pada kiša.
- Όταν έχω χρόνο, διαβάζω.Kada imam vremena, čitam.
- Αν θέλεις, πάμε σινεμά.Ako želiš, idemo u bioskop.
Tvoj red
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Kada grčko «και» postaje «κι»?
Ispred samoglasnika «και» može da se skrati u «κι», naročito u razgovornom jeziku: «κι εγώ», «κι αυτός» — «Κι εγώ θέλω να έρθω!» (i ja želim da dođem!). Ponavljanje «και… και…» znači „i… i…”: «Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν» (došli su i Nikos i Marija).
Koja je razlika između «αλλά» i «όμως»?
Obe reči označavaju suprotnost. «Αλλά» stoji na početku drugog dela rečenice: «Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ» (želim da dođem, ali ne mogu). «Όμως» ima slobodnije mesto: «Είναι κρύο σήμερα· θα βγούμε όμως» (danas je hladno; ipak ćemo izaći).
Kako se na grčkom izražavaju uzrok, vreme i uslov?
«Γιατί» navodi uzrok: «Μένω σπίτι γιατί βρέχει» (ostajem kod kuće jer pada kiša). «Όταν» označava vreme: «Όταν έχω χρόνο, διαβάζω» (kada imam vremena, čitam). «Αν» uvodi uslov: «Αν θέλεις, πάμε σινεμά» (ako želiš, idemo u bioskop). «Γιατί» je i upitna reč „zašto?”.