Σύνδεσμοι: και, αλλά, ή, γιατί
Πώς συνδέουμε λέξεις και προτάσεις για να εκφράσουμε προσθήκη, αντίθεση, επιλογή, αιτία, χρόνο και όρο.
Το και — και το κι
Το και συνδέει λέξεις (ψωμί και τυρί) ή προτάσεις (Ήρθε και κάθισε). Μπροστά από φωνήεν μπορεί να συντομευτεί σε κι, κυρίως στον οικείο λόγο: και εγώ / κι εγώ, και αυτός / κι αυτός. Η επανάληψη και... και σημαίνει ότι ισχύουν και τα δύο: Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.
- Πήρα ψωμί και τυρί.Πήρα ψωμί και τυρί.
- Κι εγώ θέλω να έρθω!Κι εγώ θέλω να έρθω!
- Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.
αλλά, όμως, ή, ούτε
Για αντίθεση, το αλλά μπαίνει στην αρχή του δεύτερου μέρους: Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ. Το όμως έχει πιο ελεύθερη θέση: Όμως δεν μπορώ / Δεν μπορώ όμως. Πριν από το αλλά γράφουμε συνήθως κόμμα. Για επιλογή χρησιμοποιούμε ή ή το ζεύγος ή... ή: Τσάι ή καφέ; Για να αποκλείσουμε και τα δύο, χρησιμοποιούμε ούτε... ούτε μαζί με την άρνηση του ρήματος: Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.
- Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ.Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ.
- Είναι κρύο σήμερα· θα βγούμε όμως.Είναι κρύο σήμερα· θα βγούμε όμως.
- Τσάι ή καφέ;Τσάι ή καφέ;
- Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.
Πρώτοι υποτακτικοί σύνδεσμοι: γιατί, όταν, αν
Το γιατί εισάγει αιτία: Μένω σπίτι γιατί βρέχει. Το όταν εισάγει χρόνο: Όταν έχω χρόνο, διαβάζω. Το αν εισάγει όρο: Αν θέλεις, πάμε. Όταν η χρονική ή υποθετική πρόταση προηγείται, τη χωρίζουμε συνήθως με κόμμα, όπως στα δύο τελευταία παραδείγματα. Το γιατί είναι επίσης ερωτηματική λέξη: Γιατί κλαις; — Γιατί χτύπησα το πόδι μου.
- Μένω σπίτι γιατί βρέχει.Μένω σπίτι γιατί βρέχει.
- Όταν έχω χρόνο, διαβάζω.Όταν έχω χρόνο, διαβάζω.
- Αν θέλεις, πάμε σινεμά.Αν θέλεις, πάμε σινεμά.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.