Łączenie zdań: και, αλλά, ή, γιατί
Od dwuwyrazowych wypowiedzi do prawdziwych zdań: spójniki, dzięki którym grecki brzmi płynnie.
και i skrócona forma κι
«Και» łączy słowa (ψωμί και τυρί) lub zdania (Ήρθε και κάθισε). Przed samogłoską może skrócić się do «κι», zwłaszcza w mowie potocznej: και εγώ / κι εγώ, και αυτός / κι αυτός. Powtórzenie «και… και…» mówi, że oba elementy są prawdziwe: Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.
- Πήρα ψωμί και τυρί.Kupiłem/kupiłam chleb i ser.
- Κι εγώ θέλω να έρθω!Ja też chcę przyjść!
- Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν.Przyszli zarówno Nikos, jak i Maria.
αλλά, όμως, ή, ούτε
Dla przeciwstawienia «αλλά» stoi na początku drugiej części: Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ. «Όμως» może stać w różnych miejscach: Όμως δεν μπορώ / Δεν μπορώ όμως. Przed «αλλά» zwykle stawiamy przecinek. Przy wyborze używamy «ή» lub «ή… ή…»: Τσάι ή καφέ; Aby wykluczyć obie możliwości, używamy «ούτε… ούτε…» z zanegowanym czasownikiem: Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.
- Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ.Chcę przyjść, ale nie mogę.
- Είναι κρύο σήμερα· θα βγούμε όμως.Dziś jest zimno; mimo to wyjdziemy.
- Τσάι ή καφέ;Herbata czy kawa?
- Δεν πίνω ούτε τσάι ούτε καφέ.Nie piję ani herbaty, ani kawy.
Pierwsze spójniki podrzędne: γιατί, όταν, αν
«Γιατί» wprowadza przyczynę: Μένω σπίτι γιατί βρέχει. «Όταν» wskazuje czas: Όταν έχω χρόνο, διαβάζω. «Αν» wprowadza warunek: Αν θέλεις, πάμε. Jeśli zdanie czasowe lub warunkowe stoi na początku, zwykle oddzielamy je przecinkiem. «Γιατί» jest także słowem pytającym: Γιατί κλαις; — Γιατί χτύπησα το πόδι μου. (Dlaczego płaczesz? — Bo uderzyłem/uderzyłam się w nogę.)
- Μένω σπίτι γιατί βρέχει.Zostaję w domu, bo pada deszcz.
- Όταν έχω χρόνο, διαβάζω.Kiedy mam czas, czytam.
- Αν θέλεις, πάμε σινεμά.Jeśli chcesz, chodźmy do kina.
Twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Najczęstsze pytania
Kiedy greckie «και» zmienia się w «κι»?
Przed samogłoską «και» może skrócić się do «κι», zwłaszcza w języku potocznym: «κι εγώ», «κι αυτός» — «Κι εγώ θέλω να έρθω!» (ja też chcę przyjść!). Powtórzenie «και… και…» znaczy „zarówno… jak i…”: «Και ο Νίκος και η Μαρία ήρθαν» (przyszli zarówno Nikos, jak i Maria).
Jaka jest różnica między «αλλά» a «όμως»?
Oba słowa wyrażają przeciwstawienie. «Αλλά» stoi na początku drugiej części zdania: «Θέλω να έρθω, αλλά δεν μπορώ» (chcę przyjść, ale nie mogę). «Όμως» ma swobodniejsze miejsce: «Είναι κρύο σήμερα· θα βγούμε όμως» (dziś jest zimno; mimo to wyjdziemy).
Jak po grecku wyrazić przyczynę, czas i warunek?
«Γιατί» podaje przyczynę: «Μένω σπίτι γιατί βρέχει» (zostaję w domu, bo pada). «Όταν» określa czas: «Όταν έχω χρόνο, διαβάζω» (kiedy mam czas, czytam). «Αν» wprowadza warunek: «Αν θέλεις, πάμε σινεμά» (jeśli chcesz, chodźmy do kina). «Γιατί» jest też słowem pytającym „dlaczego?”.