Predlozi sa akuzativom i genitivom
Gotovo svaki predlog u svakodnevnom grčkom traži akuzativ. Nekolicina sa genitivom često menja značenje — κατά je odličan primer.
Akuzativ kao najčešći padež
Česti predlozi kao «σε», «από», «για», «με», «ως», «προς», «χωρίς», «μέχρι» i «ίσαμε» idu uz akuzativ: «σε έναν φίλο», «χωρίς τον Νίκο», «μέχρι το μεσημέρι». Ipak, predlozi i predloški izrazi kao «λόγω», «μεταξύ» i «εναντίον» traže genitiv.
- Θα μιλήσω σε έναν φίλο για το θέμα.Razgovaraću s prijateljem o tome.
- Δεν ξεκινάμε χωρίς τον Νίκο.Ne počinjemo bez Nikosa.
- Θα σε περιμένω μέχρι το μεσημέρι.Čekaću te do podneva.
- Το γραφείο θα παραμείνει κλειστό λόγω απεργίας.Kancelarija će ostati zatvorena zbog štrajka.
Genitiv i promena značenja
Neki oblici menjaju značenje ili funkciju zavisno od padeža. «Κατά της πρότασης» znači „protiv predloga”, dok je «κατά τη διάρκεια» vremenski izraz („tokom”). «Μετά το φαγητό» znači „posle jela”, a ustaljeni izraz «μετά χαράς» znači „rado”.
| πρόθεση | + αιτιατική | + γενική |
|---|---|---|
| κατά | κατά τη διάρκεια (χρόνος) | κατά της πρότασης (εναντίον) |
| μετά | μετά το φαγητό (χρόνος) | μετά χαράς (τρόπος, παγιωμένο) |
| παρά | παρά τις προσπάθειες (εναντίωση) | παρά του υπουργείου (από, επίσημο) |
| υπέρ | — | υπέρ της πρότασης (ευνοϊκά) |
| εναντίον | — | εναντίον του κατηγορουμένου |
| μεταξύ | — | μεταξύ των κρατών |
| λόγω | — | λόγω καιρού (αιτία) |
| εκτός | εκτός από τον Νίκο | εκτός ελέγχου (παγιωμένο) |
Ista tema na drugim nivoima
Česta pitanja
Koji padež stoji posle čestih grčkih predloga?
Mnogi česti predlozi idu uz akuzativ, kao «σε», «από», «για», «με», «ως», «προς», «χωρίς» i «μέχρι». Na primer: «Θα μιλήσω σε έναν φίλο για το θέμα» (razgovaraću s prijateljem o tome) i «Δεν ξεκινάμε χωρίς τον Νίκο» (ne počinjemo bez Nikosa). Postoje i predlozi i ustaljeni izrazi s genitivom.
Zašto «κατά» menja značenje u zavisnosti od padeža?
«Κατά» uz različite padeže može imati različitu funkciju: «κατά της πρότασης» s genitivom znači „protiv predloga”, a «κατά τη συζήτηση» s akuzativom „tokom rasprave”. Padež ovde utiče na značenje, a ne samo na stil.
Kako izabrati padež posle grčkog predloga?
Uči predlog zajedno s njegovom upotrebom. Akuzativ ide uz mnoge svakodnevne predloge, ali genitiv se javlja, između ostalog, uz «λόγω» (zbog), «μεταξύ» (između), «εναντίον» (protiv), «υπέρ» (u korist) i «κατά» u značenju „protiv”. Zato ne biraj akuzativ automatski.