Brojevi II: datumi, razlomci, višekratnici
στις τρεις Μαΐου, το ένα τρίτο, διπλάσιος: brojevi za dogovore, recepte i procente.
Datumi
U datumima se dan obično izražava glavnim brojem: „στις τρεις Ιουνίου”, „στις είκοσι πέντε Μαρτίου”. Prvi dan u mesecu je izuzetak: „την πρώτη Απριλίου”. Ime meseca stoji u genitivu: „Μαΐου”, „Ιουνίου”, „Δεκεμβρίου”. Godina se čita kao jedan broj: „το δύο χιλιάδες είκοσι έξι”. U pisanju se mogu koristiti cifre: „στις 3 Ιουνίου”, „την 1η Απριλίου”.
- Έχω ραντεβού στον γιατρό στις τρεις Ιουνίου.Imam zakazan pregled kod lekara trećeg juna.
- Την πρώτη Απριλίου λέμε ψέματα για πλάκα.Prvog aprila govorimo neistine iz šale.
- Ο αδερφός μου γεννήθηκε το δύο χιλιάδες δέκα.Moj brat je rođen 2010. godine.
Razlomci i procenti
„μισός” se slaže s imenicom: „μισός χρόνος”, „μισή ώρα”, „μισό κιλό”. Za „jedan i po” koriste se oblici „ενάμισης, μιάμιση, ενάμισι”: „ενάμισης χρόνος”, „μιάμιση ώρα”, „ενάμισι κιλό”. Od dva naviše oblik je nepromenljiv: „δυόμισι ώρες”. U razlomcima imenilac je redni broj srednjeg roda: „το ένα τρίτο”, „τα δύο πέμπτα”, „τα τρία τέταρτα”. Procenti se iskazuju pomoću „τοις εκατό”: „είκοσι τοις εκατό”.
- Θα πάρω μισό κιλό ντομάτες από τον μανάβη.Kupiću pola kilograma paradajza kod prodavca povrća.
- Το ταξίδι με το τρένο κρατάει δυόμισι ώρες.Putovanje vozom traje dva i po sata.
- Τα δύο τρίτα των μαθητών πέρασαν τις εξετάσεις.Dve trećine učenika položile su ispite.
- Το είκοσι τοις εκατό των εισιτηρίων πουλήθηκε την πρώτη μέρα.Dvadeset procenata karata prodato je prvog dana.
„διπλός” ili „διπλάσιος”? I hiljade
„διπλός” često označava dva dela ili dvostruki oblik („διπλό κρεβάτι”, „διπλή πόρτα”), dok „διπλάσιος” označava dvostruko veću količinu („διπλάσια τιμή”). Isto važi za „τριπλός / τριπλάσιος”. „δεκάδα”, „εκατοντάδα” i „χιλιάδα” su imenice ženskog roda: „δεκάδες”, „εκατοντάδες”, „χιλιάδες τουρίστες”. Zato kažemo „δύο χιλιάδες”, „τρεις χιλιάδες”, ali „χίλιοι τουρίστες”.
- Κλείσαμε ένα δωμάτιο με διπλό κρεβάτι.Rezervisali smo sobu s bračnim krevetom.
- Τον Αύγουστο το ξενοδοχείο έχει διπλάσια τιμή.U avgustu hotel košta dvostruko više.
- Χιλιάδες τουρίστες ανεβαίνουν στην Ακρόπολη κάθε καλοκαίρι.Svakog leta hiljade turista penju se na Akropolj.
Sada ti
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Kako se na grčkom kaže datum?
Koristi se glavni broj i naziv meseca u genitivu: „στις τρεις Ιουνίου” (trećeg juna). Samo prvi dan meseca izražava se rednim brojem: „την πρώτη Απριλίου”. Godina se čita kao jedan broj: „το δύο χιλιάδες δέκα”.
Kako se na grčkom kaže „dva i po sata”?
„Δυόμισι ώρες”. „μισός” se slaže s imenicom: „μισό κιλό” (pola kilograma), „μισή ώρα” (pola sata). „Jedan i po” menja oblik prema rodu: „ενάμισης / μιάμιση / ενάμισι”.
Koja je razlika između „διπλός” i „διπλάσιος”?
„διπλός” opisuje oblik: „διπλό κρεβάτι” (bračni krevet). „διπλάσιος” označava dvostruku količinu: „διπλάσια τιμή” (dvostruko viša cena). Isto važi za „τριπλός” i „τριπλάσιος”.