Sayılar II: tarihler, kesirler, katlar
στις τρεις Μαΐου, το ένα τρίτο, διπλάσιος: yetişkin hayatının sayıları — randevular, tarifler, yüzdeler.
Tarihler: στις τρεις Μαΐου
Gün sayma sayısıyla söylenir (στις τρεις Ιουνίου, στις είκοσι πέντε Μαρτίου) — ayın BİRİ hariç, o sıra sayısıdır: την πρώτη Απριλίου. Ay tamlayan durumundadır: Μαΐου, Ιουνίου, Δεκεμβρίου. Yıl tek büyük sayı olarak okunur: το δύο χιλιάδες είκοσι έξι.
- Έχω ραντεβού στον γιατρό στις τρεις Ιουνίου.Üç haziranda doktor randevum var.
- Την πρώτη Απριλίου λέμε ψέματα για πλάκα.Bir nisanda şaka olsun diye yalan söyleriz.
- Ο αδερφός μου γεννήθηκε το δύο χιλιάδες δέκα.Kardeşim iki bin onda doğdu.
Kesirler ve yüzdeler
μισός uyum sağlar: μισό κιλό, μισή ώρα. “Buçuk”: ενάμισης / μιάμιση / ενάμισι — δυόμισι ώρες (iki buçuk saat). Kesirler nötr sıra sayısı alır: το ένα τρίτο, τα δύο πέμπτα, τα τρία τέταρτα. Yüzde: το είκοσι τοις εκατό (%20).
- Θα πάρω μισό κιλό ντομάτες από τον μανάβη.Manavdan yarım kilo domates alacağım.
- Το ταξίδι με το τρένο κρατάει δυόμισι ώρες.Tren yolculuğu iki buçuk saat sürüyor.
- Τα δύο τρίτα των μαθητών πέρασαν τις εξετάσεις.Öğrencilerin üçte ikisi sınavları geçti.
- Το είκοσι τοις εκατό των εισιτηρίων πουλήθηκε την πρώτη μέρα.Biletlerin yüzde yirmisi ilk gün satıldı.
διπλός mu διπλάσιος mu? — ve χιλιάδες
διπλός = biçimce çift (διπλό κρεβάτι: çift kişilik yatak), διπλάσιος = iki katı (διπλάσια τιμή: iki kat fiyat) — τριπλός/τριπλάσιος da öyle. Miktar adları çekilir: δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες τουρίστες — ve χίλια → δύο χιλιάδες, τρεις χιλιάδες (dişil!).
- Κλείσαμε ένα δωμάτιο με διπλό κρεβάτι.Çift kişilik yataklı bir oda ayırttık.
- Τον Αύγουστο το ξενοδοχείο έχει διπλάσια τιμή.Ağustosta otelin fiyatı iki katına çıkıyor.
- Χιλιάδες τουρίστες ανεβαίνουν στην Ακρόπολη κάθε καλοκαίρι.Her yaz binlerce turist Akropolis’e çıkıyor.
Sıra sizde
Doğru biçimi seçin.
Sık sorulan sorular
Yunancada tarih nasıl söylenir?
Asıl sayı + tamlayan hâlinde ay: «στις τρεις Ιουνίου» (üç Haziran’da). Yalnızca ayın biri sıra sayısıdır: «την πρώτη Απριλίου». Yıllar tek bir sayı olarak okunur: «το δύο χιλιάδες δέκα».
Yunancada “iki buçuk saat” nasıl denir?
«Δυόμισι ώρες». «Μισός» adla uyum sağlar: «μισό κιλό» (yarım kilo), «μισή ώρα» (yarım saat); “bir buçuk” cinsiyete göre «ενάμισης / μιάμιση / ενάμισι» olur.
διπλός ile διπλάσιος arasındaki fark nedir?
«Διπλός» biçimi anlatır: «διπλό κρεβάτι» (çift kişilik yatak). «Διπλάσιος» ise iki katı miktarı belirtir: «διπλάσια τιμή» (iki katı fiyat). Aynı ayrım «τριπλός» ve «τριπλάσιος» için de geçerlidir.