Liczebniki II: daty, ułamki, wielokrotności
στις τρεις Μαΐου, το ένα τρίτο, διπλάσιος: liczby potrzebne przy umawianiu spotkań, w przepisach i procentach.
Daty
W datach dzień wyraża się zwykle liczebnikiem głównym: «στις τρεις Ιουνίου», «στις είκοσι πέντε Μαρτίου». Wyjątkiem jest pierwszy dzień miesiąca: «την πρώτη Απριλίου». Nazwa miesiąca występuje w dopełniaczu: «Μαΐου», «Ιουνίου», «Δεκεμβρίου». Rok czyta się jako jedną liczbę: «το δύο χιλιάδες είκοσι έξι». W piśmie można używać cyfr: «στις 3 Ιουνίου», «την 1η Απριλίου».
- Έχω ραντεβού στον γιατρό στις τρεις Ιουνίου.Mam wizytę u lekarza 3 czerwca.
- Την πρώτη Απριλίου λέμε ψέματα για πλάκα.Pierwszego kwietnia opowiadamy żarty i nieprawdziwe historie.
- Ο αδερφός μου γεννήθηκε το δύο χιλιάδες δέκα.Mój brat urodził się w 2010 roku.
Ułamki i procenty
«μισός» uzgadnia się z rzeczownikiem: «μισός χρόνος», «μισή ώρα», «μισό κιλό». „Półtora” wyrażają formy «ενάμισης, μιάμιση, ενάμισι»: «ενάμισης χρόνος», «μιάμιση ώρα», «ενάμισι κιλό». Od dwóch wzwyż forma jest nieodmienna: «δυόμισι ώρες». W ułamkach mianownik jest liczebnikiem porządkowym rodzaju nijakiego: «το ένα τρίτο», «τα δύο πέμπτα», «τα τρία τέταρτα». Procenty wyraża się przez «τοις εκατό»: «είκοσι τοις εκατό».
- Θα πάρω μισό κιλό ντομάτες από τον μανάβη.Kupię pół kilograma pomidorów u sprzedawcy warzyw.
- Το ταξίδι με το τρένο κρατάει δυόμισι ώρες.Podróż pociągiem trwa dwie i pół godziny.
- Τα δύο τρίτα των μαθητών πέρασαν τις εξετάσεις.Dwie trzecie uczniów zdało egzaminy.
- Το είκοσι τοις εκατό των εισιτηρίων πουλήθηκε την πρώτη μέρα.Dwadzieścia procent biletów sprzedano pierwszego dnia.
«διπλός» czy «διπλάσιος»? Oraz tysiące
«διπλός» często oznacza dwa elementy lub podwójną formę («διπλό κρεβάτι», «διπλή πόρτα»), a «διπλάσιος» ilość dwukrotnie większą («διπλάσια τιμή»). Podobnie jest z «τριπλός / τριπλάσιος». «δεκάδα», «εκατοντάδα» i «χιλιάδα» to rzeczowniki rodzaju żeńskiego: «δεκάδες», «εκατοντάδες», «χιλιάδες τουρίστες». Dlatego mówi się «δύο χιλιάδες», «τρεις χιλιάδες», ale «χίλιοι τουρίστες».
- Κλείσαμε ένα δωμάτιο με διπλό κρεβάτι.Zarezerwowaliśmy pokój z podwójnym łóżkiem.
- Τον Αύγουστο το ξενοδοχείο έχει διπλάσια τιμή.W sierpniu hotel kosztuje dwa razy więcej.
- Χιλιάδες τουρίστες ανεβαίνουν στην Ακρόπολη κάθε καλοκαίρι.Każdego lata tysiące turystów wchodzi na Akropol.
Teraz twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Najczęstsze pytania
Jak podaje się datę po grecku?
Używa się liczebnika głównego i nazwy miesiąca w dopełniaczu: «στις τρεις Ιουνίου» (3 czerwca). Tylko pierwszy dzień miesiąca wyraża liczebnik porządkowy: «την πρώτη Απριλίου». Rok czyta się jako jedną liczbę: «το δύο χιλιάδες δέκα».
Jak powiedzieć po grecku „dwie i pół godziny”?
«Δυόμισι ώρες». «μισός» uzgadnia się z rzeczownikiem: «μισό κιλό» (pół kilograma), «μισή ώρα» (pół godziny). „Półtora” zmienia formę zależnie od rodzaju: «ενάμισης / μιάμιση / ενάμισι».
Jaka jest różnica między «διπλός» a «διπλάσιος»?
«διπλός» opisuje formę: «διπλό κρεβάτι» (podwójne łóżko). «διπλάσιος» oznacza dwukrotną ilość: «διπλάσια τιμή» (dwukrotnie wyższa cena). To samo rozróżnienie dotyczy «τριπλός» i «τριπλάσιος».