Neodređene zamenice: κάποιος, κανείς, τίποτα
Neko, nešto, niko, ništa — i dvostruko značenje κανείς: „niko” uz δεν, ali „iko” u pitanju.
Potvrdni oblici
Za neodređenu osobu ili stvar koriste se „κάποιος, κάποια, κάποιο” i nepromenljivo „κάτι”: „Κάποιος σε ζητάει” (Neko te traži). „Θέλω κάτι να φάω” (Hoću nešto da pojedem). „κάποιος” se menja i slaže s imenicom: „κάποια μέρα”, „κάποιο πρόβλημα”. Za više osoba ili stvari: „κάποιοι άνθρωποι”, „μερικές ιδέες”. U širu grupu spadaju i „κάθε”, „όλος” i „άλλος”, ali se drugačije upotrebljavaju.
- Κάποιος σε ζητάει στο τηλέφωνο.Neko te traži telefonom.
- Θέλω κάτι να φάω πριν από το μάθημα.Hoću nešto da pojedem pre časa.
- Κάποια μέρα θα πάμε μαζί στην Κρήτη.Jednog dana ćemo zajedno otići na Krit.
Dva značenja reči „κανείς” i „τίποτα”
U odričnoj rečenici za osobe se koriste „κανείς/κανένας, καμία, κανένα”, a za stvari „τίποτα”, uz „δεν”: „Δεν ήρθε κανείς” (Niko nije došao), „Δεν θέλω τίποτα” (Ne želim ništa). Dvostruka negacija je u grčkom uobičajena; odricanja se ne poništavaju. U pitanjima isti oblici znače „bilo ko” ili „bilo šta”: „Ήρθε κανείς?” (Da li je neko došao?), „Θέλεις τίποτα?” (Želiš li nešto?). Neutralnija ponuda je „Θέλεις κάτι?”.
- Δεν ήρθε κανείς στη συνάντηση.Niko nije došao na sastanak.
- Ήρθε κανείς όσο έλειπα;Da li je neko došao dok nisam bio/bila tu?
- Δεν θέλω τίποτα, ευχαριστώ.Ne želim ništa, hvala.
- Θέλεις τίποτα από το περίπτερο;Hoćeš li nešto iz kioska?
„όλος” i „κάθε”
„όλος” se menja i obično stoji ispred člana: „όλη η μέρα”, „όλοι οι φίλοι μου”, „όλος ο κόσμος”. „κάθε” je nepromenljivo, prati ga jednina i nema član: „κάθε μέρα”, „κάθε παιδί”. Za neodređeno mesto koristi se „κάπου” u potvrdnoj rečenici, a „πουθενά” uz negaciju ili u pitanju: „Τα κλειδιά είναι κάπου εδώ. Δεν τα βρίσκω πουθενά. Μήπως τα είδες πουθενά?”
- Όλοι οι φίλοι μου ήρθαν στα γενέθλιά μου.Svi moji prijatelji došli su na moj rođendan.
- Πηγαίνω στη δουλειά με το ποδήλατο κάθε μέρα.Svakog dana idem biciklom na posao.
- Τα κλειδιά είναι κάπου εδώ, αλλά δεν τα βρίσκω πουθενά.Ključevi su negde ovde, ali ne mogu nigde da ih nađem.
Sada ti
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Da li „κανείς” znači „niko” ili „neko”?
Oba značenja zavise od konteksta. Uz „δεν” je odrično: „Δεν ήρθε κανείς” (Niko nije došao). U pitanju znači „neko”: „Ήρθε κανείς?” (Da li je neko došao?). Isto važi i za „τίποτα”.
Koja je razlika između „κάθε” i „όλος”?
„κάθε” je nepromenljivo, stoji bez člana i znači „svaki pojedinačno”: „κάθε μέρα” (svakog dana). „όλος” se slaže s imenicom i ide uz član: „όλη η μέρα” (ceo dan), „όλοι οι φίλοι μου” (svi moji prijatelji). „Svi ljudi” je „όλος ο κόσμος”.
Kako se na grčkom kaže „neko” i „nešto”?
„κάποιος” (neko) menja se kao pridev: „κάποια μέρα” (jednog dana), „κάποιο πρόβλημα” (neki problem). „κάτι” (nešto) je nepromenljivo: „Θέλω κάτι να φάω” (Hoću nešto da pojedem).