Przyimki
σε, με, από, για, μέχρι, χωρίς: krótkie słowa używane wszędzie, po których zawsze występuje biernik.
Sześć podstawowych przyimków
Jeden przyimek może wyrażać kilka relacji. «Σε» często oznacza miejsce, cel ruchu lub czas; «με» towarzystwo lub środek; «από» pochodzenie lub punkt wyjścia; «για» cel, odbiorcę lub czas trwania. Sześć przyimków z tabeli łączy się z biernikiem. Przed czasownikiem używamy szczególnej konstrukcji: χωρίς ζάχαρη (bez cukru), ale χωρίς να βάλω ζάχαρη (bez dodawania cukru).
- Μένω στην Αθήνα με την οικογένειά μου.Mieszkam z rodziną w Atenach.
- Είμαι από την Κύπρο.Pochodzę z Cypru.
- Αυτό το δώρο είναι για σένα.Ten prezent jest dla ciebie.
- Έναν καφέ χωρίς ζάχαρη, παρακαλώ.Poproszę kawę bez cukru.
| πρόθεση | σημασίες | παράδειγμα |
|---|---|---|
| σε | τόπος, προορισμός, χρόνος | Μένω στην Αθήνα. |
| με | συνοδεία, μέσο | Πάω με το λεωφορείο. |
| από | προέλευση, αφετηρία, δράστης | Είμαι από την Κύπρο. |
| για | σκοπός, αποδέκτης, διάρκεια | Ένα δώρο για σένα. |
| μέχρι | τελικό όριο | Μέχρι το βράδυ. |
| χωρίς | απουσία | Καφές χωρίς ζάχαρη. |
σε + rodzajnik = στον, στην, στο
Gdy po «σε» występuje rodzajnik określony, oba obowiązkowo się łączą: σε + τον → στον, σε + την → στην, σε + το → στο; na przykład στον κήπο, στην παραλία, στο σπίτι. W liczbie mnogiej: στους φίλους, στις γυναίκες, στα παιδιά. Bez rodzajnika «σε» pozostaje osobno: σε φίλους, σε δύο μέρες.
- Τα παιδιά παίζουν στον κήπο.Dzieci bawią się w ogrodzie.
- Πάμε στην παραλία το Σαββατοκύριακο.W weekend idziemy na plażę.
- Θα σε δω σε δύο μέρες.Zobaczę cię za dwa dni.
Stałe połączenia: μαζί με, κοντά σε…
Wiele relacji wyrażają stałe połączenia: μαζί με, κοντά σε, μακριά από, πάνω σε, κάτω από, μπροστά από, πίσω από, δίπλα σε, ανάμεσα σε. Jeśli po «σε» występuje rodzajnik, także tutaj oba się łączą: κοντά στη θάλασσα, δίπλα στο σχολείο, πάνω στο τραπέζι.
- Το φαρμακείο είναι δίπλα στο σούπερ μάρκετ.Apteka jest obok supermarketu.
- Μένουμε κοντά στη θάλασσα.Mieszkamy blisko morza.
- Τα κλειδιά είναι πάνω στο τραπέζι.Klucze leżą na stole.
Twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Ten sam temat na innych poziomach
Najczęstsze pytania
Jaki przypadek występuje po tych przyimkach w nowogreckim?
Sześć podstawowych przyimków z tej lekcji — «σε, με, από, για, μέχρι, χωρίς» — łączy się z biernikiem: «Μένω στην Αθήνα με την οικογένειά μου» (mieszkam z rodziną w Atenach), «Είμαι από την Κύπρο» (pochodzę z Cypru).
Dlaczego pisze się «στον» i «στην» zamiast «σε τον» i «σε την»?
«Σε» i rodzajnik określony obowiązkowo łączą się w jedno słowo: «στον κήπο» (w ogrodzie), «στην παραλία» (na plaży), «στο σπίτι» (w domu), «στους φίλους», «στις γυναίκες», «στα παιδιά». Na przykład: «Τα παιδιά παίζουν στον κήπο» (dzieci bawią się w ogrodzie).
Jak powiedzieć po grecku „obok”, „pod” lub „za”?
Za pomocą stałych połączeń: «δίπλα σε» (obok), «κοντά σε» (blisko), «πάνω σε» (na), «κάτω από» (pod), «μπροστά από» (przed), «πίσω από» (za), «ανάμεσα σε» (między), «μακριά από» (daleko od), «μαζί με» (razem z). Na przykład: «Το φαρμακείο είναι δίπλα στο σούπερ μάρκετ» (apteka jest obok supermarketu).