Voorzetsels
σε, με, από, για, μέχρι, χωρίς: kleine woorden die overal opduiken en altijd gevolgd worden door de accusatief.
De zes basisvoorzetsels
Een voorzetsel kan meerdere relaties uitdrukken. «Σε» duidt vaak plaats, bestemming of tijd aan; «με» gezelschap of middel; «από» herkomst of beginpunt; «για» doel, ontvanger of duur. De zes voorzetsels in de tabel krijgen de accusatief. Voor een werkwoord gebruik je een speciale constructie: χωρίς ζάχαρη (zonder suiker), maar χωρίς να βάλω ζάχαρη (zonder suiker toe te voegen).
- Μένω στην Αθήνα με την οικογένειά μου.Ik woon met mijn familie in Athene.
- Είμαι από την Κύπρο.Ik kom uit Cyprus.
- Αυτό το δώρο είναι για σένα.Dit cadeau is voor jou.
- Έναν καφέ χωρίς ζάχαρη, παρακαλώ.Een koffie zonder suiker, alstublieft.
| πρόθεση | σημασίες | παράδειγμα |
|---|---|---|
| σε | τόπος, προορισμός, χρόνος | Μένω στην Αθήνα. |
| με | συνοδεία, μέσο | Πάω με το λεωφορείο. |
| από | προέλευση, αφετηρία, δράστης | Είμαι από την Κύπρο. |
| για | σκοπός, αποδέκτης, διάρκεια | Ένα δώρο για σένα. |
| μέχρι | τελικό όριο | Μέχρι το βράδυ. |
| χωρίς | απουσία | Καφές χωρίς ζάχαρη. |
σε + lidwoord = στον, στην, στο
Als na «σε» een bepaald lidwoord volgt, worden beide verplicht samengevoegd: σε + τον → στον, σε + την → στην, σε + το → στο; bijvoorbeeld στον κήπο, στην παραλία, στο σπίτι. In het meervoud: στους φίλους, στις γυναίκες, στα παιδιά. Zonder lidwoord blijft «σε» apart: σε φίλους, σε δύο μέρες.
- Τα παιδιά παίζουν στον κήπο.De kinderen spelen in de tuin.
- Πάμε στην παραλία το Σαββατοκύριακο.In het weekend gaan we naar het strand.
- Θα σε δω σε δύο μέρες.Ik zie je over twee dagen.
Vaste combinaties: μαζί με, κοντά σε…
Veel relaties worden met vaste combinaties uitgedrukt: μαζί με, κοντά σε, μακριά από, πάνω σε, κάτω από, μπροστά από, πίσω από, δίπλα σε, ανάμεσα σε. Volgt er een lidwoord na «σε», dan smelten ze ook hier samen: κοντά στη θάλασσα, δίπλα στο σχολείο, πάνω στο τραπέζι.
- Το φαρμακείο είναι δίπλα στο σούπερ μάρκετ.De apotheek is naast de supermarkt.
- Μένουμε κοντά στη θάλασσα.We wonen dicht bij de zee.
- Τα κλειδιά είναι πάνω στο τραπέζι.De sleutels liggen op tafel.
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Hetzelfde onderwerp op andere niveaus
Veelgestelde vragen
Welke naamval volgt op deze voorzetsels in het Nieuwgrieks?
De zes basisvoorzetsels in deze les — «σε, με, από, για, μέχρι, χωρίς» — worden met de accusatief gebruikt: «Μένω στην Αθήνα με την οικογένειά μου» (ik woon met mijn familie in Athene), «Είμαι από την Κύπρο» (ik kom uit Cyprus).
Waarom schrijf je «στον» en «στην» in plaats van «σε τον» en «σε την»?
«Σε» en het bepaalde lidwoord smelten verplicht samen: «στον κήπο» (in de tuin), «στην παραλία» (op het strand), «στο σπίτι» (in het huis), «στους φίλους», «στις γυναίκες», «στα παιδιά». Bijvoorbeeld: «Τα παιδιά παίζουν στον κήπο» (de kinderen spelen in de tuin).
Hoe zeg je ‘naast’, ‘onder’ of ‘achter’ in het Grieks?
Met vaste combinaties: «δίπλα σε» (naast), «κοντά σε» (dicht bij), «πάνω σε» (op), «κάτω από» (onder), «μπροστά από» (voor), «πίσω από» (achter), «ανάμεσα σε» (tussen), «μακριά από» (ver van), «μαζί με» (samen met). Bijvoorbeeld: «Το φαρμακείο είναι δίπλα στο σούπερ μάρκετ» (de apotheek is naast de supermarkt).