Aoryst w obu stronach: έγραψα / γράφτηκα
έγραψα znasz już z A2. Teraz cały system: która spółgłoska daje ψ, ξ lub σ oraz jak ten sam czasownik tworzy w stronie biernej γράφτηκε.
Tabela suglasników
W wielu aorystach czynnych temat dokonany zawiera «-σ-». Gdy stoi przed nim spółgłoska, zachodzą regularne zmiany pisowni i wymowy: «γράφω → έγραψα», «ανοίγω → άνοιξα», «αγοράζω → αγόρασα». Tabela pomaga przy czasownikach o tym wzorze, ale nie przewiduje aorystów nieregularnych ani innych form.
- Έγραψα το γράμμα χθες το βράδυ.Napisałem list wczoraj wieczorem.
- Άνοιξα το παράθυρο γιατί έκανε ζέστη.Otworzyłem okno, bo było gorąco.
- Αγόρασα εισιτήρια για τη συναυλία.Kupiłem bilety na koncert.
| θέμα σε | + σ → | παράδειγμα | παθητικός αόριστος |
|---|---|---|---|
| π, β, φ, πτ, φτ | ψ | γράφω → έγραψα | γράφτηκα |
| κ, γ, χ, χν, γγ | ξ | ανοίγω → άνοιξα | ανοίχτηκα |
| τ, δ, θ, ζ, σ | σ | αγοράζω → αγόρασα | αγοράστηκα |
| -ώνω | -ωσα | τελειώνω → τελείωσα | τελειώθηκα |
| -άω / -ώ | -ησα | αγαπάω → αγάπησα | αγαπήθηκα |
Aoryst bierny: «-θηκα» i warianty
Aoryst bierny często ma końcówki «-θηκα, -θηκες, -θηκε, -θήκαμε, -θήκατε, -θηκαν», lecz temat i spółgłoska się zmieniają: «γράφομαι → γράφτηκα», «ανοίγομαι → ανοίχτηκα», «αγοράζομαι → αγοράστηκα», «αγαπιέμαι → αγαπήθηκα». Aoryst czynny i bierny nie muszą mieć tego samego tematu: «έγραψα», ale «γράφτηκα». Ucz się ich więc parami.
- Το γράμμα γράφτηκε στα ελληνικά.List napisano po grecku.
- Ο φάκελος ανοίχτηκε προσεκτικά.Kopertę otwarto ostrożnie.
- Τα εισιτήρια αγοράστηκαν από το ίντερνετ.Bilety kupiono przez internet.
- Αγαπήθηκε πολύ από τους μαθητές του.Jego uczniowie bardzo go lubili.
Strona czynna i bierna w praktyce
To samo zdarzenie można przedstawić z dwóch perspektyw: «Ο Θεοδωράκης έγραψε αυτό το τραγούδι» / «Αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 1960». W zdaniu biernym wykonawcę zwykle wskazuje «από» + biernik: «Το γράμμα στάλθηκε από τη Μαρία». Strona bierna nie musi ukrywać wykonawcy; czyni podmiotem to, czego dotyczy czynność.
- Ο Θεοδωράκης έγραψε αυτό το τραγούδι.Theodorakis napisał tę piosenkę.
- Αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 1960.Tę piosenkę napisano w 1960 roku.
- Το γράμμα στάλθηκε από τη Μαρία.List został wysłany przez Marię.
Teraz twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Najczęstsze pytania
Jak tworzy się aoryst greckiego czasownika?
W wielu regularnych czasownikach «-σ-» łączy się z końcową spółgłoską tematu: «γράφω → έγραψα» (π, β, φ dają ψ), «ανοίγω → άνοιξα» (κ, γ, χ dają ξ), «αγοράζω → αγόρασα» (ζ, σ dają σ). Na przykład: «Έγραψα το γράμμα χθες το βράδυ» (Napisałem list wczoraj wieczorem).
Jak tworzy się aoryst strony biernej w grece?
Wiele aorystów biernych ma końcówki «-θηκα, -θηκες, -θηκε, -θήκαμε, -θήκατε, -θηκαν», ale temat może się zmieniać: «γράφτηκα», «ανοίχτηκα», «αγαπήθηκα». Dlatego warto uczyć się aorystu czynnego i biernego razem; nie muszą mieć tego samego tematu. Na przykład: «Το γράμμα γράφτηκε στα ελληνικά» (List napisano po grecku).
Jak wskazać wykonawcę czynności w greckim zdaniu biernym?
Przez «από» + biernik: «Το γράμμα στάλθηκε από τη Μαρία» (List został wysłany przez Marię). Strona bierna wysuwa na pierwszy plan to, czego dotyczy czynność, lecz wykonawca też może zostać podany: «Αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 1960» (Tę piosenkę napisano w 1960 roku).