De aoristus in beide vormen: έγραψα / γράφτηκα
έγραψα ken je al sinds A2. Nu het hele systeem: welke medeklinker ψ, ξ of σ oplevert en hoe hetzelfde werkwoord in de lijdende vorm γράφτηκε wordt.
Overzicht van de medeklinkers
Bij veel actieve aoristen bevat de samenvattende stam «-σ-». Als er een medeklinker vóór staat, ontstaan regelmatige veranderingen in spelling en uitspraak: «γράφω → έγραψα», «ανοίγω → άνοιξα», «αγοράζω → αγόρασα». De tabel helpt bij werkwoorden die dit patroon volgen, maar voorspelt onregelmatige aoristen of andere vormingen niet.
- Έγραψα το γράμμα χθες το βράδυ.Ik schreef de brief gisteravond.
- Άνοιξα το παράθυρο γιατί έκανε ζέστη.Ik opende het raam omdat het warm was.
- Αγόρασα εισιτήρια για τη συναυλία.Ik kocht kaartjes voor het concert.
| θέμα σε | + σ → | παράδειγμα | παθητικός αόριστος |
|---|---|---|---|
| π, β, φ, πτ, φτ | ψ | γράφω → έγραψα | γράφτηκα |
| κ, γ, χ, χν, γγ | ξ | ανοίγω → άνοιξα | ανοίχτηκα |
| τ, δ, θ, ζ, σ | σ | αγοράζω → αγόρασα | αγοράστηκα |
| -ώνω | -ωσα | τελειώνω → τελείωσα | τελειώθηκα |
| -άω / -ώ | -ησα | αγαπάω → αγάπησα | αγαπήθηκα |
De passieve aorist: «-θηκα» en varianten
De passieve aorist heeft vaak uitgangen als «-θηκα, -θηκες, -θηκε, -θήκαμε, -θήκατε, -θηκαν», maar stam en medeklinker passen zich aan: «γράφομαι → γράφτηκα», «ανοίγομαι → ανοίχτηκα», «αγοράζομαι → αγοράστηκα», «αγαπιέμαι → αγαπήθηκα». Actieve en passieve aorist gebruiken niet noodzakelijk dezelfde stam: «έγραψα», maar «γράφτηκα». Leer de vormen daarom als paar.
- Το γράμμα γράφτηκε στα ελληνικά.De brief werd in het Grieks geschreven.
- Ο φάκελος ανοίχτηκε προσεκτικά.De envelop werd voorzichtig geopend.
- Τα εισιτήρια αγοράστηκαν από το ίντερνετ.De kaartjes zijn online gekocht.
- Αγαπήθηκε πολύ από τους μαθητές του.Zijn leerlingen hielden erg veel van hem.
Actieve en passieve vorm in de praktijk
Dezelfde gebeurtenis kun je vanuit twee perspectieven beschrijven: «Ο Θεοδωράκης έγραψε αυτό το τραγούδι» / «Αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 1960». In een passieve zin kun je de handelende persoon meestal noemen met «από» + accusatief: «Το γράμμα στάλθηκε από τη Μαρία». De passieve vorm verbergt de handelende persoon niet per se; ze maakt degene die de handeling ondergaat tot grammaticaal onderwerp.
- Ο Θεοδωράκης έγραψε αυτό το τραγούδι.Theodorakis schreef dit lied.
- Αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 1960.Dit lied werd in 1960 geschreven.
- Το γράμμα στάλθηκε από τη Μαρία.De brief werd door Maria verstuurd.
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Veelgestelde vragen
Hoe vorm je de aorist van een Grieks werkwoord?
Bij veel regelmatige werkwoorden versmelt «-σ-» met de laatste medeklinker van de stam: «γράφω → έγραψα» (π, β, φ geven ψ), «ανοίγω → άνοιξα» (κ, γ, χ geven ξ), «αγοράζω → αγόρασα» (ζ, σ geven σ). Bijvoorbeeld: «Έγραψα το γράμμα χθες το βράδυ» (Ik schreef de brief gisteravond).
Hoe vorm je de passieve aorist in het Grieks?
Veel passieve aoristen hebben vormen op «-θηκα, -θηκες, -θηκε, -θήκαμε, -θήκατε, -θηκαν», maar de stam kan veranderen: «γράφτηκα», «ανοίχτηκα», «αγαπήθηκα». Leer actieve en passieve aorist daarom als paar; ze hebben niet noodzakelijk dezelfde stam. Bijvoorbeeld: «Το γράμμα γράφτηκε στα ελληνικά» (De brief werd in het Grieks geschreven).
Hoe noem je de handelende persoon in een Griekse passieve zin?
Met «από» + accusatief: «Το γράμμα στάλθηκε από τη Μαρία» (De brief werd door Maria verstuurd). De passieve vorm zet degene die de handeling ondergaat op de voorgrond, maar de handelende persoon kan genoemd worden: «Αυτό το τραγούδι γράφτηκε το 1960» (Dit lied werd in 1960 geschreven).