Rzeczowniki, którym przybywa sylaba: ο παππούς, οι παππούδες
Niektórym rzeczownikom w liczbie mnogiej przybywa sylaba: καφές → καφέδες, γιαγιά → γιαγιάδες. To mała grupa bardzo częstych słów.
Zasada: tyle samo sylab czy więcej?
Rzeczowniki równosylabowe zachowują tę samą liczbę sylab w odpowiadających sobie formach liczby pojedynczej i mnogiej: «φί-λος → φί-λοι», «μέ-ρα → μέ-ρες». Rzeczowniki różnosylabowe w niektórych formach zyskują sylabę: «κα-φές → κα-φέ-δες». Same końcówki liczby pojedynczej nie zawsze pozwalają przewidzieć liczbę mnogą.
- Η μέρα πέρασε γρήγορα, όπως όλες οι μέρες του καλοκαιριού.Dzień minął szybko, jak wszystkie letnie dni.
- Ήπιαμε δύο καφέδες και μείναμε να μιλάμε ως το βράδυ.Wypiliśmy dwie kawy i rozmawialiśmy aż do wieczora.
- Η γιαγιά μου μαγειρεύει καλύτερα από όλες τις γιαγιάδες της γειτονιάς.Moja babcia gotuje lepiej niż wszystkie babcie w okolicy.
Rzeczowniki z końcówką «-δες»
Częsta grupa rzeczowników rodzaju męskiego i żeńskiego tworzy mianownik oraz biernik liczby mnogiej z końcówką «-δες»: «ο παππούς → οι παππούδες», «η γιαγιά → οι γιαγιάδες», «ο καφές → οι καφέδες», «η αλεπού → οι αλεπούδες», «ο μανάβης → οι μανάβηδες». Dopełniacz liczby mnogiej kończy się na «-δων»: «των παππούδων», «των γιαγιάδων».
- Οι παππούδες κάθονται στην πλατεία και παίζουν τάβλι.Dziadkowie siedzą na placu i grają w tryktraka.
- Οι μανάβηδες ανοίγουν τους πάγκους τους από νωρίς το πρωί.Sprzedawcy warzyw otwierają swoje stragany wczesnym rankiem.
- Μου αρέσουν οι ιστορίες των γιαγιάδων και των παππούδων.Lubię opowieści babć i dziadków.
| ενικός | πληθυντικός | γενική πληθ. |
|---|---|---|
| ο καφές | οι καφέδες | των καφέδων |
| ο παππούς | οι παππούδες | των παππούδων |
| η γιαγιά | οι γιαγιάδες | των γιαγιάδων |
| η αλεπού | οι αλεπούδες | των αλεπούδων |
| ο μανάβης | οι μανάβηδες | των μανάβηδων |
Rzeczowniki nijakie na «-μα» też są różnosylabowe
Rzeczowniki nijakie na «-μα» również są różnosylabowe: «το όνομα → τα ονόματα», «το γράμμα → τα γράμματα», «το μάθημα → τα μαθήματα». W innych przypadkach pojawia się «-ματ-»: «του ονόματος», «των ονομάτων». Uwaga: «ονομάτων» ma tyle samo sylab co «ονόματα»; zmienia się końcówka i miejsce akcentu.
- Θυμάμαι ακόμη τα ονόματα όλων των συμμαθητών μου.Wciąż pamiętam imiona wszystkich kolegów i koleżanek z klasy.
- Τα μαθήματα αρχίζουν τη δεύτερη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου.Zajęcia zaczynają się w drugim tygodniu września.
- Η δασκάλα διάβασε δυνατά τον κατάλογο των ονομάτων.Nauczycielka odczytała na głos listę nazwisk.
Teraz twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Najczęstsze pytania
Dlaczego liczba mnoga od «καφές» to «καφέδες»?
Ponieważ jest to rzeczownik różnosylabowy: w liczbie mnogiej końcówka «-δες» dodaje jedną sylabę. «ο καφές → οι καφέδες», podobnie jak «ο παππούς → οι παππούδες».
Które greckie rzeczowniki mają w liczbie mnogiej końcówkę «-δες»?
Niewielka, lecz bardzo częsta grupa: «ο παππούς → οι παππούδες», «η γιαγιά → οι γιαγιάδες», «ο καφές → οι καφέδες», «η αλεπού → οι αλεπούδες», «ο μανάβης → οι μανάβηδες». Dopełniacz liczby mnogiej to np. «των παππούδων» i «των γιαγιάδων».
Dlaczego mówimy «το όνομα», ale «τα ονόματα»?
Rzeczowniki nijakie na «-μα» też są różnosylabowe: w liczbie mnogiej przybywa im sylaba, np. «το όνομα → τα ονόματα» i «το μάθημα → τα μαθήματα». W dopełniaczu pojawia się «-ματ-»: «του ονόματος», «των ονομάτων».