Nomi che si allungano: ο παππούς, οι παππούδες
Alcuni nomi guadagnano una sillaba al plurale: καφές → καφέδες, γιαγιά → γιαγιάδες. Famiglia piccola, parole frequentissime.
Il principio: iso- e aniso-
I nomi «isosillabici» mantengono le sillabe al plurale: ο φίλος → οι φίλοι, η μέρα → οι μέρες. Gli «anisosillabici» ne guadagnano una: ο καφές → οι καφέδες. Il greco avvisa di rado — la lista si impara.
- Η μέρα πέρασε γρήγορα, όπως όλες οι μέρες του καλοκαιριού.La giornata è passata in fretta, come tutti i giorni d’estate.
- Ήπιαμε δύο καφέδες και μείναμε να μιλάμε ως το βράδυ.Abbiamo preso due caffè e siamo rimasti a parlare fino a sera.
- Η γιαγιά μου μαγειρεύει καλύτερα από όλες τις γιαγιάδες της γειτονιάς.Mia nonna cucina meglio di tutte le nonne del quartiere.
La famiglia in -δες
Il plurale aggiunge -δες, identico per maschile e femminile: ο παππούς → οι παππούδες, η γιαγιά → οι γιαγιάδες, ο καφές → οι καφέδες, η αλεπού → οι αλεπούδες, ο μανάβης → οι μανάβηδες. Genitivo plurale: των παππούδων, των γιαγιάδων.
- Οι παππούδες κάθονται στην πλατεία και παίζουν τάβλι.I nonni siedono in piazza e giocano a backgammon.
- Οι μανάβηδες ανοίγουν τους πάγκους τους από νωρίς το πρωί.I fruttivendoli aprono i loro banchi di prima mattina.
- Μου αρέσουν οι ιστορίες των γιαγιάδων και των παππούδων.Mi piacciono le storie delle nonne e dei nonni.
| ενικός | πληθυντικός | γενική πληθ. |
|---|---|---|
| ο καφές | οι καφέδες | των καφέδων |
| ο παππούς | οι παππούδες | των παππούδων |
| η γιαγιά | οι γιαγιάδες | των γιαγιάδων |
| η αλεπού | οι αλεπούδες | των αλεπούδων |
| ο μανάβης | οι μανάβηδες | των μανάβηδων |
I neutri in -μα: già anisosillabici!
Li conoscete dall’Α1 senza saperlo: το όνομα → τα ονόματα, το γράμμα → τα γράμματα, το μάθημα → τα μαθήματα. Una sillaba in più al plurale — e il genitivo ne aggiunge un’altra: του ονόματος, των ονομάτων.
- Θυμάμαι ακόμη τα ονόματα όλων των συμμαθητών μου.Ricordo ancora i nomi di tutti i miei compagni di classe.
- Τα μαθήματα αρχίζουν τη δεύτερη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου.Le lezioni cominciano la seconda settimana di settembre.
- Η δασκάλα διάβασε δυνατά τον κατάλογο των ονομάτων.La maestra ha letto ad alta voce l’elenco dei nomi.
Tocca a voi
Scegliete la forma corretta.
Domande frequenti
Perché καφές diventa καφέδες al plurale?
Perché è “anisosillabico”: il plurale guadagna una sillaba con -δες. «Ο καφές → οι καφέδες» (caffè → caffè), come «ο παππούς → οι παππούδες» (nonno → nonni).
Quali nomi greci prendono -δες al plurale?
Una famiglia piccola ma frequentissima: «ο παππούς → οι παππούδες», «η γιαγιά → οι γιαγιάδες», «ο καφές → οι καφέδες», «η αλεπού → οι αλεπούδες», «ο μανάβης → οι μανάβηδες». Genitivo plurale: «των παππούδων», «των γιαγιάδων».
Perché si dice το όνομα ma τα ονόματα?
Anche i neutri in -μα sono anisosillabici: al plurale guadagnano una sillaba — «το όνομα → τα ονόματα» (nome → nomi), «το μάθημα → τα μαθήματα». Il genitivo ne aggiunge un’altra: «του ονόματος», «των ονομάτων».