Zelfstandige naamwoorden die groeien: ο παππούς, οι παππούδες
Sommige zelfstandige naamwoorden krijgen in het meervoud een extra lettergreep: καφές → καφέδες, γιαγιά → γιαγιάδες. Een kleine groep veelvoorkomende woorden.
Het principe: evenveel of meer lettergrepen
Gelijklettergrepige zelfstandige naamwoorden behouden in de overeenkomstige enkelvouds- en meervoudsvormen hetzelfde aantal lettergrepen: «φί-λος → φί-λοι», «μέ-ρα → μέ-ρες». Ongelijklettergrepige woorden krijgen in sommige vormen een lettergreep erbij: «κα-φές → κα-φέ-δες». Deze termen beschrijven de verbuiging; aan de enkelvoudsuitgang alleen kun je het meervoud niet altijd voorspellen.
- Η μέρα πέρασε γρήγορα, όπως όλες οι μέρες του καλοκαιριού.Dan ging snel voorbij, net als alle zomerdagen.
- Ήπιαμε δύο καφέδες και μείναμε να μιλάμε ως το βράδυ.We dronken twee kopjes koffie en bleven tot de avond praten.
- Η γιαγιά μου μαγειρεύει καλύτερα από όλες τις γιαγιάδες της γειτονιάς.Mijn oma kookt beter dan alle andere oma’s in de buurt.
De woorden op «-δες»
Een veelvoorkomende groep krijgt in de nominatief en accusatief meervoud «-δες», zowel bij mannelijke als vrouwelijke woorden: «ο παππούς → οι παππούδες», «η γιαγιά → οι γιαγιάδες», «ο καφές → οι καφέδες», «η αλεπού → οι αλεπούδες», «ο μανάβης → οι μανάβηδες». De genitief meervoud eindigt op «-δων»: «των παππούδων», «των γιαγιάδων».
- Οι παππούδες κάθονται στην πλατεία και παίζουν τάβλι.De opa’s zitten op het plein en spelen backgammon.
- Οι μανάβηδες ανοίγουν τους πάγκους τους από νωρίς το πρωί.De groenteboeren openen hun kramen vroeg in de ochtend.
- Μου αρέσουν οι ιστορίες των γιαγιάδων και των παππούδων.Ik houd van de verhalen van oma’s en opa’s.
| ενικός | πληθυντικός | γενική πληθ. |
|---|---|---|
| ο καφές | οι καφέδες | των καφέδων |
| ο παππούς | οι παππούδες | των παππούδων |
| η γιαγιά | οι γιαγιάδες | των γιαγιάδων |
| η αλεπού | οι αλεπούδες | των αλεπούδων |
| ο μανάβης | οι μανάβηδες | των μανάβηδων |
Ook onzijdige woorden op «-μα» zijn ongelijklettergrepig
Ook onzijdige woorden op «-μα» zijn ongelijklettergrepig: «το όνομα → τα ονόματα», «το γράμμα → τα γράμματα», «το μάθημα → τα μαθήματα». In andere naamvallen verschijnt «-ματ-»: «του ονόματος», «των ονομάτων». Let op: «ονομάτων» heeft evenveel lettergrepen als «ονόματα»; alleen de uitgang en de plaats van het accent veranderen.
- Θυμάμαι ακόμη τα ονόματα όλων των συμμαθητών μου.Ik herinner me nog steeds de namen van al mijn klasgenoten.
- Τα μαθήματα αρχίζουν τη δεύτερη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου.De lessen beginnen in de tweede week van september.
- Η δασκάλα διάβασε δυνατά τον κατάλογο των ονομάτων.De lerares las de namenlijst hardop voor.
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Veelgestelde vragen
Waarom wordt «καφές» in het meervoud «καφέδες»?
Omdat dit woord ongelijklettergrepig is: door «-δες» krijgt het meervoud een extra lettergreep. «ο καφές → οι καφέδες», net als «ο παππούς → οι παππούδες».
Welke Griekse zelfstandige naamwoorden krijgen «-δες» in het meervoud?
Een kleine maar veelgebruikte groep: «ο παππούς → οι παππούδες», «η γιαγιά → οι γιαγιάδες», «ο καφές → οι καφέδες», «η αλεπού → οι αλεπούδες», «ο μανάβης → οι μανάβηδες». De genitief meervoud is bijvoorbeeld «των παππούδων» en «των γιαγιάδων».
Waarom is het «το όνομα», maar «τα ονόματα»?
Ook onzijdige woorden op «-μα» zijn ongelijklettergrepig: in het meervoud krijgen ze een extra lettergreep, zoals «το όνομα → τα ονόματα» en «το μάθημα → τα μαθήματα». In de genitief verschijnt «-ματ-»: «του ονόματος», «των ονομάτων».