Svakodnevni pridevi: τεμπέλης, γκρινιάρης, καφετί
Lenj, ljubomoran i boje kafe: pridevi na -ης/-α/-ικο i boje na -ής/-ιά/-ί.
Osobine: „-ης, -α, -ικο”
U svakodnevnom govoru mnogi pridevi za ponašanje imaju nastavke „-ης/-άρης” u muškom, „-α/-άρα” u ženskom i „-ικο/-άρικο” u srednjem rodu: „τεμπέλης — τεμπέλα — τεμπέλικο”, „γκρινιάρης — γκρινιάρα — γκρινιάρικο”. Množina muškog roda dobija slog: „οι τεμπέληδες”, „οι γκρινιάρηδες”; ženski i srednji oblici su „τεμπέλες”, „τεμπέλικα”. Takvi opisi mogu zvučati osuđujuće ili uvredljivo kada se odnose na ljude, pa ih koristi pažljivo.
- Ο αδερφός μου είναι λίγο τεμπέλης και κοιμάται ως το μεσημέρι.Moj brat je pomalo lenj i spava do podneva.
- Η γάτα μας είναι πολύ ζηλιάρα και δεν θέλει άλλα ζώα στο σπίτι.Naša mačka je veoma ljubomorna i ne želi druge životinje u kući.
- Το πεισματάρικο μωρό δεν θέλει να φάει.Tvrdoglava beba neće da jede.
- Οι τεμπέληδες δεν τελειώνουν ποτέ τη δουλειά τους.Lenji ljudi nikad ne završavaju svoj posao.
| αρσενικό | θηλυκό | ουδέτερο | πληθυντικός |
|---|---|---|---|
| ο τεμπέλης | η τεμπέλα | το τεμπέλικο | οι τεμπέληδες |
| ο γκρινιάρης | η γκρινιάρα | το γκρινιάρικο | οι γκρινιάρηδες |
| ο ζηλιάρης | η ζηλιάρα | το ζηλιάρικο | οι ζηλιάρηδες |
| ο πεισματάρης | η πεισματάρα | το πεισματάρικο | οι πεισματάρηδες |
Boje: „-ής, -ιά, -ί”
Neki pridevi za boje prate obrazac „-ής, -ιά, -ί”: „καφετής, καφετιά, καφετί”; „θαλασσής, θαλασσιά, θαλασσί”; „χρυσαφής, χρυσαφιά, χρυσαφί”. Slažu se s imenicom: „καφετής καναπές”, „καφετιά τσάντα”, „καφετί παλτό”. Druge česte reči za boje ne menjaju oblik: „το πορτοκαλί φόρεμα”, „η ροζ μπλούζα”, „τα μπλε αυτοκίνητα”.
- Αγόρασα μια θαλασσιά μπλούζα για το καλοκαίρι.Kupila sam bluzu boje mora za leto.
- Το καφετί παλτό ταιριάζει με τα παπούτσια σου.Smeđi kaput ide uz tvoje cipele.
- Φόρεσε το πορτοκαλί φόρεμα και τη ροζ ζακέτα.Obukla je narandžastu haljinu i roze kardigan.
U restoranu i kod kuće
Ovi obrasci se često pojavljuju u opisima i razgovorima: „Το πεισματάρικο γατάκι δεν θέλει να φύγει”. „Η θαλασσιά μπλούζα σού πάει”. „Πήρα ένα καφετί σκυλάκι”. Na nivou B1 korisno je prvo prepoznati grupu prideva, a zatim izabrati oblik koji se slaže s imenicom.
- Μην είσαι τεμπέλης — σήκω να βοηθήσεις!Ne budi lenj — ustani i pomozi!
- Η θαλασσιά μπλούζα σού πάει πολύ.Ta bluza boje mora baš ti lepo stoji.
- Πήρα ένα καφετί σκυλάκι από το καταφύγιο.Uzeo sam malog smeđeg psa iz azila.
Sada ti
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Kako se menjaju pridevi za osobine poput „τεμπέλης”?
Po obrascu „-ης / -α / -ικο”: „ο τεμπέλης, η τεμπέλα, το τεμπέλικο” (lenj). Isto važi za „γκρινιάρης”, „ζηλιάρης” i „πεισματάρης”. Množina muškog roda dobija dodatni slog: „οι τεμπέληδες”, „οι γκρινιάρηδες”.
Zašto se neke grčke reči za boje ne menjaju?
Reči kao „πορτοκαλί”, „ροζ” i „μπλε” su pozajmljenice i ostaju nepromenljive: „το πορτοκαλί φόρεμα”, „η ροζ μπλούζα”, „το μπλε αυτοκίνητο”. Drugi pridevi za boje prate obrazac „-ής / -ιά / -ί”: „καφετής, καφετιά, καφετί”.
Šta znači „θαλασσής” i kako se koristi?
Znači „boje mora” i izvedeno je od „θάλασσα” (more). Menja se po obrascu „-ής / -ιά / -ί”: „θαλασσής, θαλασσιά, θαλασσί”. Na primer: „Αγόρασα μια θαλασσιά μπλούζα” (Kupila sam bluzu boje mora).