Aggettivi colloquiali: τεμπέλης, γκρινιάρης, καφετί
Il pigro, la gelosa e le cose color caffè: gli aggettivi in -ης/-α/-ικο e i colori in -ής/-ιά/-ί.
I ritratti: -ης, -α, -ικο
Una famiglia molto parlata per i caratteri: ο τεμπέλης, η τεμπέλα, το τεμπέλικο (pigro). Stesso schema: γκρινιάρης (brontolone), ζηλιάρης (geloso), πεισματάρης (testardo), κατσούφης (imbronciato). Il loro plurale è anisosillabico: οι τεμπέληδες, οι γκρινιάρηδες!
- Ο αδερφός μου είναι λίγο τεμπέλης και κοιμάται ως το μεσημέρι.Mio fratello è un po’ pigro e dorme fino a mezzogiorno.
- Η γάτα μας είναι πολύ ζηλιάρα και δεν θέλει άλλα ζώα στο σπίτι.La nostra gatta è molto gelosa e non vuole altri animali in casa.
- Το πεισματάρικο μωρό δεν θέλει να φάει.Il bambino testardo non vuole mangiare.
- Οι τεμπέληδες δεν τελειώνουν ποτέ τη δουλειά τους.I pigri non finiscono mai il loro lavoro.
| αρσενικό | θηλυκό | ουδέτερο | πληθυντικός |
|---|---|---|---|
| ο τεμπέλης | η τεμπέλα | το τεμπέλικο | οι τεμπέληδες |
| ο γκρινιάρης | η γκρινιάρα | το γκρινιάρικο | οι γκρινιάρηδες |
| ο ζηλιάρης | η ζηλιάρα | το ζηλιάρικο | οι ζηλιάρηδες |
| ο πεισματάρης | η πεισματάρα | το πεισματάρικο | οι πεισματάρηδες |
I colori: -ής, -ιά, -ί
I colori derivati da cose (caffè, mare, oro) fanno -ής/-ιά/-ί: καφετής, καφετιά, καφετί · θαλασσής, θαλασσιά, θαλασσί · χρυσαφής, χρυσαφιά, χρυσαφί. E i colori presi in prestito in -ί non si declinano affatto: το πορτοκαλί φόρεμα, η ροζ μπλούζα, το μπλε αυτοκίνητο.
- Αγόρασα μια θαλασσιά μπλούζα για το καλοκαίρι.Ho comprato una maglietta blu mare per l’estate.
- Το καφετί παλτό ταιριάζει με τα παπούτσια σου.Il cappotto marrone sta bene con le tue scarpe.
- Φόρεσε το πορτοκαλί φόρεμα και τη ροζ ζακέτα.Ha messo il vestito arancione e il cardigan rosa.
Al ristorante e a casa
Questi aggettivi vivono nella conversazione vera: Μην είσαι τεμπέλης! Το ζηλιάρικο γατάκι κοιτάζει το φαγητό. Η θαλασσιά μπλούζα σού πάει. Πήρα ένα καφετί σκυλάκι. Al Β1 riconoscerli conta più che produrli — sono ovunque nelle storie e nei dialoghi.
- Μην είσαι τεμπέλης — σήκω να βοηθήσεις!Non essere pigro — alzati e aiuta!
- Η θαλασσιά μπλούζα σού πάει πολύ.La maglietta blu mare ti sta benissimo.
- Πήρα ένα καφετί σκυλάκι από το καταφύγιο.Ho preso un cagnolino marrone dal rifugio.
Tocca a voi
Scegliete la forma corretta.
Domande frequenti
Come si declinano gli aggettivi di carattere come «τεμπέλης»?
Sul modello -ης / -α / -ικο: «ο τεμπέλης, η τεμπέλα, το τεμπέλικο» (pigro). Lo stesso per «γκρινιάρης» (brontolone), «ζηλιάρης» (geloso), «πεισματάρης» (testardo). Il plurale è anisosillabico: «οι τεμπέληδες», «οι γκρινιάρηδες».
Perché alcuni colori greci non cambiano mai?
Perché sono prestiti in -ί: «το πορτοκαλί φόρεμα», «η ροζ μπλούζα», «το μπλε αυτοκίνητο» restano invariabili. I colori derivati da cose seguono invece lo schema -ής / -ιά / -ί: «καφετής, καφετιά, καφετί».
Che cosa significa «θαλασσής» e come si usa?
Significa “azzurro mare”, letteralmente “del colore del mare”, da «θάλασσα». Si declina -ής / -ιά / -ί: «θαλασσής, θαλασσιά, θαλασσί» — «Αγόρασα μια θαλασσιά μπλούζα» (ho comprato una camicetta azzurra).