Codzienne przymiotniki: τεμπέλης, γκρινιάρης, καφετί
Leniwy, zazdrosny i kawowy: przymiotniki na -ης/-α/-ικο oraz kolory na -ής/-ιά/-ί.
Przymiotniki opisujące charakter: «-ης, -α, -ικο»
W codziennym języku wiele przymiotników opisujących zachowanie ma końcówki «-ης/-άρης» w rodzaju męskim, «-α/-άρα» w żeńskim i «-ικο/-άρικο» w nijakim: «τεμπέλης — τεμπέλα — τεμπέλικο», «γκρινιάρης — γκρινιάρα — γκρινιάρικο». Liczba mnoga rodzaju męskiego zyskuje sylabę: «οι τεμπέληδες», «οι γκρινιάρηδες»; formy żeńskie i nijakie to «τεμπέλες», «τεμπέλικα». Takie określenia mogą zabrzmieć krytycznie lub obraźliwie wobec osoby, więc używaj ich ostrożnie.
- Ο αδερφός μου είναι λίγο τεμπέλης και κοιμάται ως το μεσημέρι.Mój brat jest trochę leniwy i śpi do południa.
- Η γάτα μας είναι πολύ ζηλιάρα και δεν θέλει άλλα ζώα στο σπίτι.Nasza kotka jest bardzo zazdrosna i nie chce innych zwierząt w domu.
- Το πεισματάρικο μωρό δεν θέλει να φάει.Uparte niemowlę nie chce jeść.
- Οι τεμπέληδες δεν τελειώνουν ποτέ τη δουλειά τους.Leniwi ludzie nigdy nie kończą swojej pracy.
| αρσενικό | θηλυκό | ουδέτερο | πληθυντικός |
|---|---|---|---|
| ο τεμπέλης | η τεμπέλα | το τεμπέλικο | οι τεμπέληδες |
| ο γκρινιάρης | η γκρινιάρα | το γκρινιάρικο | οι γκρινιάρηδες |
| ο ζηλιάρης | η ζηλιάρα | το ζηλιάρικο | οι ζηλιάρηδες |
| ο πεισματάρης | η πεισματάρα | το πεισματάρικο | οι πεισματάρηδες |
Kolory: «-ής, -ιά, -ί»
Niektóre przymiotniki określające kolor odmieniają się według wzoru «-ής, -ιά, -ί»: «καφετής, καφετιά, καφετί»; «θαλασσής, θαλασσιά, θαλασσί»; «χρυσαφής, χρυσαφιά, χρυσαφί». Uzgadniają się z rzeczownikiem: «καφετής καναπές», «καφετιά τσάντα», «καφετί παλτό». Inne częste nazwy kolorów są nieodmienne: «το πορτοκαλί φόρεμα», «η ροζ μπλούζα», «τα μπλε αυτοκίνητα».
- Αγόρασα μια θαλασσιά μπλούζα για το καλοκαίρι.Kupiłam na lato bluzkę w kolorze morza.
- Το καφετί παλτό ταιριάζει με τα παπούτσια σου.Brązowy płaszcz pasuje do twoich butów.
- Φόρεσε το πορτοκαλί φόρεμα και τη ροζ ζακέτα.Włożyła pomarańczową sukienkę i różowy sweter.
W restauracji i w domu
Te wzory często pojawiają się w opisach i dialogach: «Το πεισματάρικο γατάκι δεν θέλει να φύγει». «Η θαλασσιά μπλούζα σού πάει». «Πήρα ένα καφετί σκυλάκι». Na poziomie B1 warto najpierw rozpoznać grupę przymiotnika, a potem wybrać formę zgodną z rzeczownikiem.
- Μην είσαι τεμπέλης — σήκω να βοηθήσεις!Nie bądź leniwy — wstań i pomóż!
- Η θαλασσιά μπλούζα σού πάει πολύ.Ta bluzka w kolorze morza bardzo ci pasuje.
- Πήρα ένα καφετί σκυλάκι από το καταφύγιο.Wziąłem małego brązowego psa ze schroniska.
Teraz twoja kolej
Wybierz poprawną formę.
Najczęstsze pytania
Jak odmieniają się przymiotniki opisujące charakter, takie jak «τεμπέλης»?
Według wzoru «-ης / -α / -ικο»: «ο τεμπέλης, η τεμπέλα, το τεμπέλικο» (leniwy). Podobnie odmieniają się «γκρινιάρης», «ζηλιάρης» i «πεισματάρης». Liczba mnoga rodzaju męskiego zyskuje sylabę: «οι τεμπέληδες», «οι γκρινιάρηδες».
Dlaczego niektóre greckie nazwy kolorów się nie odmieniają?
Słowa takie jak «πορτοκαλί», «ροζ» i «μπλε» są zapożyczeniami i pozostają nieodmienne: «το πορτοκαλί φόρεμα», «η ροζ μπλούζα», «το μπλε αυτοκίνητο». Inne przymiotniki określające kolor mają końcówki «-ής / -ιά / -ί»: «καφετής, καφετιά, καφετί».
Co znaczy «θαλασσής» i jak się go używa?
Oznacza „morski, w kolorze morza” i pochodzi od «θάλασσα» (morze). Odmienia się według wzoru «-ής / -ιά / -ί»: «θαλασσής, θαλασσιά, θαλασσί». Na przykład: «Αγόρασα μια θαλασσιά μπλούζα» (Kupiłam bluzkę w kolorze morza).