Dziękuję po grecku to ευχαριστώ (efcharistó), z akcentem na ostatniej sylabie. To słowo, którego najczęściej użyjesz w podróży po Grecji, a Grecy zawsze zauważają, kiedy turysta je mówi. W transkrypcji akcent oznacza sylabę akcentowaną; ch wymawia się jak polskie ch w słowie „chleb”, d jak angielskie th w „this”, a th jak angielskie th w „think”.
| Po grecku | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| Ευχαριστώ. | efcharistó. | Dziękuję. |
| Ευχαριστώ πολύ. | efcharistó polí. | Bardzo dziękuję. |
| Ευχαριστώ πάρα πολύ. | efcharistó pára polí. | Dziękuję bardzo, bardzo. |
| Σ' ευχαριστώ. | s'efcharistó. | Dziękuję ci (do osoby, z którą jesteś na ty). |
| Σας ευχαριστώ. | sas efcharistó. | Dziękuję Panu / Pani / wam (grzecznościowo lub do grupy). |
| Ευχαριστούμε. | efcharistúme. | Dziękujemy. |
| Ευχαριστώ για όλα. | efcharistó yia óla. | Dziękuję za wszystko. |
| Ευχαριστώ για τη βοήθεια. | efcharistó yia ti voíthia. | Dziękuję za pomoc. |
| Να 'σαι καλά! | na 'se kalá! | Dzięki, niech ci się wiedzie! (dosłownie „bądź zdrów”) |
| Μερσί. | mersí. | Dzięki (potocznie, z francuskiego) |
Ευχαριστώ to czasownik: dosłownie znaczy „dziękuję” w sensie „ja dziękuję”. Dlatego można postawić przed nim zaimek: σ' ευχαριστώ („dziękuję ci”) to skrót od σε ευχαριστώ, a samogłoska znika zarówno w mowie, jak i w piśmie. Żeby powiedzieć, za co dziękujesz, użyj για + biernik: ευχαριστώ για τον καφέ (dzięki za kawę), ευχαριστώ για την πρόσκληση (dziękuję za zaproszenie). Notatka o znikających dźwiękach wyjaśnia formy takie jak σ' ευχαριστώ i σ' αγαπώ.
Να 'σαι καλά to najcieplejsze ze wszystkich podziękowań. Grecy mówią tak do przyjaciela, który im pomógł, do kelnera, który przyniósł coś ekstra, albo do sąsiada. Do osoby, do której zwracasz się per Pan / Pani, albo do kilku osób, mówi się να 'στε καλά (na 'ste kalá).
Jak wymawiać ευχαριστώ
- ευ brzmi tu jak ef, bo stoi przed χ. Przed samogłoską lub spółgłoską dźwięczną brzmi jak ew, jak w Ευρώπη (Evrópi).
- χ to gardłowy dźwięk, jak polskie ch w słowie chata, a nie k. W internecie często zobaczysz zapis „efharisto”.
- Akcent pada na koniec: ef-cha-ri-STO. Jeśli zaakcentujesz pierwszą sylabę, zrozumieją cię, ale zabrzmi to obco.
Mały znak akcentu (ώ) zawsze wskazuje sylabę akcentowaną. Zajrzyj do notatki akcent i sylaby oraz do poradnika o alfabecie greckim, jeśli litery są dla ciebie jeszcze nowe.
Nie ma za co po grecku: jak odpowiedzieć na dziękuję
| Po grecku | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| Παρακαλώ. | parakaló. | Proszę bardzo. Nie ma za co. (standardowa odpowiedź) |
| Τίποτα. | típota. | Drobiazg. Nie ma o czym mówić. |
| Να 'σαι καλά. / Να 'στε καλά. | na 'se kalá. / na 'ste kalá. | Cała przyjemność po mojej stronie (na ty / grzecznościowo) |
| Κανένα πρόβλημα. | kanéna próvlima. | Żaden problem. |
| Με χαρά. | me chará. | Z przyjemnością. |
| Εγώ ευχαριστώ. | egó efcharistó. | To ja dziękuję. |
W sklepie kasjer często odpowie na twoje ευχαριστώ słowem παρακαλώ albo να 'στε καλά, καλή συνέχεια („wszystkiego dobrego, miłego dnia”). Wśród przyjaciół τίποτα! albo να 'σαι καλά! brzmi bardziej naturalnie niż παρακαλώ.
Proszę po grecku: παρακαλώ i σε παρακαλώ
To samo słowo, παρακαλώ (parakaló, „proszę, upraszam”), znaczy też proszę w prośbie, zupełnie jak polskie „proszę”. Postaw je na końcu albo na początku prośby: Ένα νερό, παρακαλώ. (Wodę poproszę.) Παρακαλώ, πού είναι η τουαλέτα; (Przepraszam, gdzie jest toaleta?) Ma też inne zastosowania: „proszę, oto” przy podawaniu czegoś, „proszę przodem” przy przepuszczaniu kogoś, a z rosnącą intonacją „czym mogę służyć?” w sklepie albo „słucham?” przez telefon. Poradnik o powitaniach omawia te codzienne użycia.
- Σε παρακαλώ / σας παρακαλώ (se parakaló / sas parakaló) = proszę, z większym naciskiem, „proszę cię”: σε παρακαλώ, έλα νωρίς (proszę, przyjdź wcześnie).
- Αν έχεις την καλοσύνη / αν έχετε την καλοσύνη (an échis tin kalosíni / an échete tin kalosíni) = jeśli byłbyś tak miły / jeśli byłby Pan tak uprzejmy. Grzecznie i nieco formalnie.
- Αν μπορείτε (an boríte) = jeśli Pan / Pani może; αν είναι δυνατόν (an íne dinatón) = jeśli to możliwe.
Przepraszam po grecku
| Po grecku | Wymowa | Kiedy się używa |
|---|---|---|
| Συγγνώμη. | signómi. | Przepraszam. Także żeby zwrócić czyjąś uwagę albo przejść. |
| Με συγχωρείς. / Με συγχωρείτε. | me sinchorís. / me sinchoríte. | Wybacz, przepraszam (na ty / grzecznościowo) |
| Λυπάμαι. | lipáme. | Przykro mi (żal lub współczucie, nie po potrąceniu kogoś) |
| Λυπάμαι πολύ. | lipáme polí. | Bardzo mi przykro. |
| Συγγνώμη για την καθυστέρηση. | signómi yia tin kathistérisi. | Przepraszam za spóźnienie. |
| Δεν πειράζει. | den pirázi. | Nic nie szkodzi. W porządku. (odpowiedź na przeprosiny) |
Dwuznak γγ w συγγνώμη wymawia się jak ng, ale w zwykłej mowie brzmi to prawie jak signómi. Używaj λυπάμαι, kiedy czegoś żałujesz: λυπάμαι, δεν έχουμε άλλο (przykro mi, już nie mamy), albo λυπάμαι πολύ, kiedy ktoś przekazuje ci złą wiadomość. Przy drobnym wypadku, na przykład gdy nadepniesz komuś na stopę, powiedz συγγνώμη.
Nie, dziękuję i tak, poproszę
- Όχι, ευχαριστώ. (óchi, efcharistó.) = Nie, dziękuję.
- Ναι, παρακαλώ. (ne, parakaló.) = Tak, poproszę. Pamiętaj, że ναι znaczy tak, choć brzmi niemal jak polskie „nie”.
- Φτάνει, ευχαριστώ. (ftáni, efcharistó.) = Wystarczy, dziękuję (gdy ktoś wciąż dokłada ci na talerz).
- Είμαι εντάξει, ευχαριστώ. (íme endáxi, efcharistó.) = Dziękuję, nie trzeba.
- Μόνο κοιτάζω, ευχαριστώ. (móno kitázo, efcharistó.) = Tylko się rozglądam, dziękuję (w sklepie).
Greccy gospodarze często nalegają. Jednorazowa odmowa to zwykła grzeczność, więc spodziewaj się drugiej propozycji: Σίγουρα; Πάρε λίγο ακόμα! (Na pewno? Weź jeszcze trochę!).
Uprzejme prośby w kawiarni i w sklepie
Najbardziej przydatna forma grzecznościowa to θα ήθελα (tha íthela), „chciałbym, chciałabym”. Składa się z θα i czasu przeszłego od θέλω i brzmi łagodniej niż θέλω (chcę).
| Po grecku | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| Θα ήθελα έναν καφέ, παρακαλώ. | tha íthela énan kafé, parakaló. | Poproszę kawę. |
| Μπορώ να έχω ένα νερό; | boró na écho éna neró? | Czy mogę prosić o wodę? |
| Μου φέρνετε τον κατάλογο; | mu férnete ton katálogo? | Czy może mi Pan przynieść kartę? |
| Τον λογαριασμό, παρακαλώ. | ton logariasmó, parakaló. | Poproszę rachunek. |
| Μπορώ να πληρώσω με κάρτα; | boró na pliróso me kárta? | Czy mogę zapłacić kartą? |
| Θα μπορούσατε να με βοηθήσετε; | tha borúsate na me voithísete? | Czy mógłby mi Pan pomóc? |
| Πόσο κάνει αυτό; | póso káni aftó? | Ile to kosztuje? |
Typowa wymiana zdań w kawiarni: kelner mówi Παρακαλώ; (Co podać?). Odpowiadasz Θα ήθελα έναν φρέντο εσπρέσο, παρακαλώ. Kiedy kawa przychodzi: Ευχαριστώ πολύ! Kelner: Να 'στε καλά. Zwróć uwagę, że pytanie po grecku kończy się znakiem ;, który wygląda jak średnik. Więcej takich zwrotów znajdziesz w greckich zwrotach na podróż i w słownictwie o jedzeniu i piciu.
Na ty czy na Pan: schemat σου / σας
Tak jak przy powitaniach, każdy zwrot grzecznościowy ma wersję nieformalną dla jednej znajomej osoby i wersję grzecznościową dla nieznajomych, starszych osób i grup. Forma grzecznościowa używa liczby mnogiej.
| Na ty (εσύ) | Grzecznościowo lub l. mnoga (εσείς) | Znaczenie |
|---|---|---|
| σ' ευχαριστώ | σας ευχαριστώ | dziękuję |
| σε παρακαλώ | σας παρακαλώ | proszę, błagam |
| με συγχωρείς | με συγχωρείτε | przepraszam |
| να 'σαι καλά | να 'στε καλά | bądź zdrów, dzięki |
| αν έχεις την καλοσύνη | αν έχετε την καλοσύνη | jeśli byłbyś tak miły |
Małe słówka σε i σας to zaimki dopełnienia („cię”, „was / Pana”), stawiane przed czasownikiem. Wyjaśnia je notatka mnie, ciebie, jego: με, σε, τον. Pełniejszy obraz greckiej grzeczności, w tym to, kiedy Grecy pomijają „proszę”, nie będąc niegrzecznymi, znajdziesz w notatce grzeczność w praktyce.
Najczęściej zadawane pytania
Jak powiedzieć dziękuję po grecku?
Ευχαριστώ (efcharistó). Bardzo dziękuję to ευχαριστώ πολύ, a do przyjaciela możesz też powiedzieć να 'σαι καλά.
Jak powiedzieć nie ma za co po grecku?
Παρακαλώ (parakaló). Swobodniejsze odpowiedzi to τίποτα (drobiazg) i να 'σαι καλά.
Czy παρακαλώ znaczy proszę, czy nie ma za co?
Jedno i drugie, a nawet więcej. To proszę w prośbie, nie ma za co po podziękowaniu, proszę (oto) przy podawaniu czegoś i czym mogę służyć? w sklepie.
Jaka jest różnica między συγγνώμη a λυπάμαι?
Συγγνώμη to przeprosiny albo „przepraszam”, żeby zwrócić uwagę. Λυπάμαι znaczy „przykro mi” w sensie żalu lub współczucia, na przykład gdy ktoś ma złą wiadomość.
Ucz się tych słów z nagraniami razem z greckimi powitaniami i 100 pierwszymi greckimi słowami. Zwroty grzecznościowe są w pierwszych lekcjach naszego darmowego kursu greckiego A1.