„Θα πρέπει” i „μπορεί”: obowiązek czy przypuszczenie?
Te same słowa wyrażają obowiązek albo wnioskowanie. Czas następującego czasownika rozstrzyga znaczenie — pomyłka może zmienić hipotezę w rozkaz.
«Θα πρέπει»: dwa znaczenia
Z «να» i formą odnoszącą się do teraźniejszości lub przyszłości «θα πρέπει» zwykle wyraża złagodzony obowiązek: «Θα πρέπει να φύγεις» (powinieneś wyjść). Z formą przeszłą lub dokonaną może oznaczać wniosek: «Θα πρέπει να έφυγε» (pewnie już wyszedł). Kontekst pomaga rozróżnić te znaczenia.
- Θα πρέπει να φύγεις νωρίς αύριο.Powinieneś jutro wcześnie wyjść.
- Θα πρέπει να έχει φύγει ήδη· το φως είναι σβηστό.Pewnie już wyszedł; światło jest zgaszone.
- Πρέπει να πληρώσεις μέχρι την Παρασκευή.Musisz zapłacić do piątku.
- Έπρεπε να το είχες πει νωρίτερα.Powinieneś był powiedzieć to wcześniej.
| δομή | σημασία | παράδειγμα |
|---|---|---|
| θα πρέπει να + ενεστώτας | ήπια υποχρέωση | Θα πρέπει να προσέχεις. |
| θα πρέπει να + αόριστος | υποχρέωση, συνοπτικά | Θα πρέπει να φύγεις τώρα. |
| θα πρέπει να + παρακείμενος | συμπέρασμα για το παρελθόν | Θα πρέπει να έχει φύγει. |
| πρέπει να + ενεστώτας | ρητή υποχρέωση | Πρέπει να πληρώσεις. |
| έπρεπε να + … | υποχρέωση που δεν τηρήθηκε | Έπρεπε να το είχες πει. |
«Μπορεί»: pozwolenie, umiejętność lub możliwość
Z podmiotem osobowym «μπορώ» wyraża umiejętność lub pozwolenie: «Μπορώ να κολυμπήσω» (umiem pływać). Bezosobowe «μπορεί να…» oznacza możliwość: «Μπορεί να βρέξει» (może padać). Przy konkretnym podmiocie czasownik zgadza się z nim: «Μπορούν να έρθουν» (mogą przyjść), a nie «μπορούν να βρέξει».
Ten sam temat na innych poziomach
Najczęstsze pytania
Czy «θα πρέπει» wyraża obowiązek czy wniosek?
Obie interpretacje są możliwe; decydują forma czasownika i kontekst. W «Θα πρέπει να φύγεις νωρίς αύριο» jest to złagodzony obowiązek: powinieneś jutro wyjść wcześnie. W «Θα πρέπει να έχει φύγει ήδη· το φως είναι σβηστό» jest to wniosek: pewnie już wyszedł, bo światło jest zgaszone.
Jaka jest różnica między «μπορώ» a bezosobowym «μπορεί»?
Jako czasownik osobowy «μπορώ» wyraża umiejętność lub pozwolenie: «Μπορώ να κολυμπήσω» (umiem pływać). Bezosobowe «μπορεί» wyraża możliwość: «Μπορεί να βρέξει» (może padać). W tym bezosobowym znaczeniu nie mówi się «μπορούν να βρέξει».
Dlaczego pomylenie tych znaczeń zmienia przekaz?
Ponieważ polecenie różni się od przypuszczenia. «Θα πρέπει να πληρώσεις μέχρι την Παρασκευή» oznacza, że musisz zapłacić do piątku. «Θα πρέπει να πλήρωσε» jest przypuszczeniem dotyczącym wcześniejszej zapłaty. Podobne słowa mogą więc wyrażać inny akt mowy.